Ουγγαρία: Αλλαγές στους κανόνες υιοθεσίας για μονογονεϊκές και ομόφυλα ζευγάρια

Ο Πέτερ Μάγιαρ ανακοίνωσε ότι η ουγγρική κυβέρνηση ετοιμάζει αλλαγές στο πλαίσιο των υιοθεσιών για μόνους γονείς και ζευγάρια του ίδιου φύλου. Η κίνηση σηματοδοτεί ρήξη με το αυστηρό καθεστώς που είχε διαμορφώσει το Fidesz τα προηγούμενα χρόνια.

Στροφή στο καθεστώς υιοθεσιών

Η ουγγρική κυβέρνηση βρίσκεται σε διαδικασία αναμόρφωσης των κανόνων που αφορούν τις υιοθεσίες από μόνους γονείς και ζευγάρια του ίδιου φύλου, με τον πρωθυπουργό Πέτερ Μάγιαρ να δίνει σαφές στίγμα αλλαγής. Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η συζήτηση για την παιδική προστασία και τα ανθρώπινα δικαιώματα έχει επανέλθει δυναμικά στο προσκήνιο της ουγγρικής πολιτικής ζωής.

Ο Μάγιαρ υποστήριξε ότι το ισχύον σύστημα δεν είναι βιώσιμο και πως η απόφαση για το ποιος μπορεί να υιοθετήσει παιδί δεν θα πρέπει να λαμβάνεται από πολιτικούς, αλλά από ειδικούς, όπως ψυχολόγους και εμπειρογνώμονες παιδικής προστασίας. Παράλληλα, έστειλε μήνυμα ότι οι πολιτικοί οφείλουν να αποσυρθούν από μια διαδικασία που πρέπει να βασίζεται σε επαγγελματικά κριτήρια.

Η έκθεση 220 σελίδων και η εικόνα του συστήματος

Η κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα έκθεση 220 σελίδων για την προστασία των παιδιών, στην οποία το σύστημα περιγράφεται ως έτοιμο να καταρρεύσει. Το έγγραφο αποτέλεσε τη βάση για την προωθούμενη αναμόρφωση των κανόνων υιοθεσίας και πυροδότησε έντονες αντιδράσεις στα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ούγγρος πρωθυπουργός ανέφερε ότι το σύστημα δεν λειτουργεί αποτελεσματικά στην παρούσα μορφή του και τόνισε πως ο βασικός στόχος πρέπει να είναι τα παιδιά να μεγαλώνουν σε μια οικογένεια που τα αγαπά. Η αφήγηση της κυβέρνησης συνδέει τις επικείμενες αλλαγές με την ανάγκη να ξεπεραστούν πολιτικά εμπόδια που, όπως υποστηρίζει, εγκλωβίζουν κατάλληλους υποψήφιους γονείς.

Τι ίσχυε μέχρι σήμερα

Η υφιστάμενη νομοθεσία είχε διαμορφωθεί από το Fidesz και ευνοούσε τα παντρεμένα ζευγάρια, επιβάλλοντας παράλληλα αυστηρούς περιορισμούς στις δυνατότητες μονογονεϊκών οικογενειών και ζευγαριών του ίδιου φύλου. Τον Δεκέμβριο του 2020, η κυβέρνηση Όρμπαν είχε αυστηροποιήσει το Σύνταγμα και τον νόμο περί υιοθεσίας, ορίζοντας ότι η μητέρα είναι γυναίκα και ο πατέρας άνδρας, ενώ η υιοθεσία γινόταν κατά κανόνα από παντρεμένα ζευγάρια.

Επειδή τα ζευγάρια του ίδιου φύλου δεν μπορούν να παντρευτούν στην Ουγγαρία, αλλά μόνο να συνάψουν σύμφωνο συμβίωσης, μέχρι τότε είχαν τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε υιοθεσία με τον έναν από τους δύο να υποβάλλει αίτηση ως μονογονεϊκή οικογένεια. Με τον νόμο του 2020, αυτό το περιθώριο έκλεισε, καθώς οι μόνοι γονείς μπορούσαν πλέον να υιοθετήσουν μόνο με προσωπική υπουργική άδεια.

Από την υπουργική άδεια στους ειδικούς

Η απαίτηση για υπουργική έγκριση, αρχικά από την Καταλίν Νοβάκ και στη συνέχεια από τον αρμόδιο για την οικογενειακή πολιτική υπουργό, είχε ως αποτέλεσμα να αποκλείονται στην πράξη τα μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας από τη δυνατότητα απόκτησης παιδιού. Η κυβερνητική μετατόπιση που ανακοινώθηκε τώρα σηματοδοτεί επιστροφή σε ένα μοντέλο αξιολόγησης με επαγγελματικά κριτήρια, όπως ίσχυε πριν από το 2020.

Ο Μάγιαρ τόνισε ότι οι πολιτικοί δεν πρέπει να καθορίζουν το ποιος είναι κατάλληλος να υιοθετήσει, ενώ επανέλαβε ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι το συμφέρον του παιδιού. Η τοποθέτηση αυτή εντάσσεται σε μια πιο τεχνοκρατική προσέγγιση της κυβέρνησης στο ζήτημα.

Πολιτική σύγκρουση και αντιδράσεις

Η ανακοίνωση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στον δημόσιο διάλογο και στα μέσα ενημέρωσης. Τα αντιπολιτευόμενα έντυπα άσκησαν σφοδρή κριτική, υποστηρίζοντας ότι ο πρωθυπουργός υποχωρεί απέναντι στο λόμπι ΛΟΑΤΚΙ, ενώ ο ανεξάρτητος Τύπος αντιμετώπισε την εξέλιξη ως υπόσχεση επιστροφής σε μια επιστημονική προσέγγιση της υιοθεσίας.

Η συζήτηση για τις αλλαγές στους κανόνες υιοθεσίας δεν αφορά μόνο το θεσμικό πλαίσιο, αλλά και τη γενικότερη κατεύθυνση της χώρας σε ζητήματα δικαιωμάτων και παιδικής προστασίας. Για τον λόγο αυτό, η νέα γραμμή του Πέτερ Μάγιαρ παρουσιάζεται ως σημαντική πολιτική τομή.

Ρήξη με την κληρονομιά Όρμπαν

Η πρωτοβουλία του Πέτερ Μάγιαρ θεωρείται σαφής ιδεολογική και πολιτική ρήξη με την κληρονομιά των κυβερνήσεων Όρμπαν, που διαμόρφωσαν το αυστηρό πλαίσιο των τελευταίων ετών. Από τότε που το Τίσα κέρδισε τις εκλογές του Απριλίου, βάζοντας τέλος στη 16ετή διακυβέρνηση του Fidesz, είχαν ενταθεί οι προσδοκίες για αλλαγές στα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας.

Η πίεση προς αυτή την κατεύθυνση είχε ενισχυθεί και από την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λίγο πριν από τις εκλογές, το οποίο έκρινε ότι ο προηγούμενος ουγγρικός νόμος για την παιδοπροστασία παραβιάζει σοβαρά το ευρωπαϊκό δίκαιο. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η δήλωση ότι «θα αλλάξουμε αυτό το σύστημα» αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει πρόθεση μεταφοράς της διαδικασίας από το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης στο πεδίο της επιστημονικής αξιολόγησης.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το ισχύον μοντέλο είναι μη βιώσιμο, επειδή, ενώ πολλά παιδιά μεγαλώνουν υπό κρατική μέριμνα, οι πολιτικοί περιορισμοί και η ανάγκη υπουργικής έγκρισης εμποδίζουν κατάλληλους υποψήφιους γονείς να ολοκληρώσουν τη διαδικασία. Με την υπόσχεση αλλαγής, το σύστημα αναμένεται να επανέλθει σε ένα πλαίσιο όπου η κρίση θα βασίζεται σε επαγγελματικά κριτήρια και όχι σε πολιτικές αποφάσεις.

Πηγή: Pagenews.gr