Ελλάδα–Βουλγαρία–Ρουμανία: Στρατηγικός διάδρομος Μαύρης Θάλασσας–Αιγαίου

Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία επισημοποιούν στις Βρυξέλλες τη συνεργασία τους για την ανάπτυξη ενός ισχυρού διασυνοριακού δικτύου μεταφορών που θα συνδέει το Αιγαίο με τη Μαύρη Θάλασσα. Σιδηρόδρομοι, οδικά δίκτυα και κρίσιμες υποδομές μπαίνουν στο επίκεντρο, με τον άξονα Θεσσαλονίκη–Σόφια–Βουκουρέστι να αποκτά ευρύτερη οικονομική και γεωστρατηγική σημασία.

Στρατηγικό Σχέδιο Δράσης για τις τρεις χώρες

Ένα ακόμη βήμα προς τη δημιουργία ενός ενιαίου μεταφορικού άξονα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, με την υπογραφή του Στρατηγικού Σχεδίου Δράσης για τις διασυνοριακές μεταφορικές υποδομές Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας.

Η συμφωνία επισημοποιεί την πολιτική δέσμευση των τριών χωρών να προωθήσουν από κοινού έργα και προτεραιότητες που θα βελτιώσουν τη σύνδεση των εθνικών τους δικτύων και θα αντιμετωπίσουν χρόνια προβλήματα στις διασυνοριακές μεταφορές. Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των «Connecting Europe Days 2026» στις Βρυξέλλες.

Στην ελληνική πλευρά συμμετείχε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, ενώ παρόντες ήταν ο Ευρωπαίος Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, ο Βούλγαρος υπουργός Μεταφορών Γκρόζνταν Καρατζόφ και ο Ρουμάνος υφυπουργός Μεταφορών Ιονέλ Σκριόστεανου.

Από τη Θεσσαλονίκη στο Βουκουρέστι μέσω Σόφιας

Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού αποτελεί η δημιουργία μιας σύγχρονης και ασφαλούς σύνδεσης από τη Θεσσαλονίκη προς το Βουκουρέστι μέσω της Σόφιας, με δυνατότητα επέκτασης προς την Ουκρανία, τη Μολδαβία και την Κεντρική Ευρώπη.

Ο σχεδιαζόμενος διάδρομος Μαύρης Θάλασσας–Αιγαίου δεν περιορίζεται στην εξυπηρέτηση των τριών κρατών. Εντάσσεται στη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια για ανθεκτικότερα δίκτυα μεταφορών, καλύτερη διασύνδεση των κρατών-μελών και ενίσχυση τόσο της εμπορικής όσο και της στρατηγικής κινητικότητας. Η ΕΕ έχει εντάξει άλλωστε την ανθεκτικότητα των υποδομών και τη στρατιωτική κινητικότητα μεταξύ των βασικών θεμάτων της ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών.

Η σημασία του σχεδίου είναι ότι επιχειρεί να μετατρέψει τη Νοτιοανατολική Ευρώπη από περιφερειακό άκρο της Ένωσης σε βασική πύλη μεταφορών και εμπορίου.

Θεσσαλονίκη και ελληνικά λιμάνια σε αναβαθμισμένο ρόλο

Για την Ελλάδα, η ανάπτυξη του συγκεκριμένου άξονα μπορεί να αυξήσει τη σημασία των υποδομών της Βόρειας Ελλάδας, καθώς τα ελληνικά λιμάνια αποκτούν ισχυρότερες χερσαίες συνδέσεις με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.

Ο ευρωπαϊκός σχεδιασμός αντιμετωπίζει τον διάδρομο Μαύρης Θάλασσας–Αιγαίου ως έναν σύνδεσμο που μπορεί να ενισχύσει τις μεταφορές μεταξύ της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και ευρύτερων αγορών προς τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο, βελτιώνοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών εφοδιαστικών αλυσίδων.

Η βάση αυτής της συνεργασίας είχε ήδη τεθεί τον Δεκέμβριο του 2025, όταν Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης για την ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας σε σιδηροδρομικά, οδικά και άλλα δίκτυα μεταφορών και συγκρότησαν την πλατφόρμα Black Sea–Aegean Sea Corridor.

Στο επίκεντρο η σιδηροδρομική σύνδεση

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις σιδηροδρομικές υποδομές και ειδικότερα στη σύνδεση Θεσσαλονίκη–Προμαχώνας–Κούλατα, η οποία αποτελεί κρίσιμο τμήμα του άξονα προς τη Βουλγαρία.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται έργα ηλεκτροκίνησης και αναβάθμισης των γραμμών, παρεμβάσεις στην υφιστάμενη χάραξη, καθώς και νέα διασυνοριακή γέφυρα. Για διαφορετικά τμήματα και παρεμβάσεις έχουν τεθεί χρονικοί ορίζοντες έως τον Δεκέμβριο του 2030 και το 2034.

Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι πλέον η ανακοίνωση ενός ακόμη διαδρόμου, αλλά η πραγματική ολοκλήρωση των διασυνοριακών έργων χωρίς νέες πολυετείς καθυστερήσεις.

270 εκατ. ευρώ και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία

Η χρηματοδότηση αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την υλοποίηση του σχεδίου. Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προσπάθειας έχει ήδη αναφερθεί επένδυση ύψους 270 εκατ. ευρώ για τη σιδηροδρομική σύνδεση που θα ενώνει τη Βόρεια Ελλάδα μέσω Βουλγαρίας με τη Ρουμανία.

Παράλληλα, οι τρεις χώρες επιδιώκουν να αξιοποιήσουν ευρωπαϊκούς πόρους και χρηματοδοτικά εργαλεία, μεταξύ των οποίων το Connecting Europe Facility και οι δυνατότητες που θα δημιουργηθούν στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028–2034.

Οικονομική αλλά και γεωστρατηγική διάσταση

Η ανάπτυξη του διαδρόμου έχει σαφή οικονομική διάσταση, καθώς μπορεί να μειώσει χρόνους μεταφοράς, να διευκολύνει το εμπόριο και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για logistics και επενδύσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Ταυτόχρονα, όμως, οι μεταφορικές υποδομές αποκτούν μεγαλύτερη σημασία στο σημερινό περιβάλλον ασφάλειας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει την ανθεκτικότητα των δικτύων και τη δυνατότητα εξυπηρέτησης στρατιωτικών αναγκών μεταξύ των θεμάτων που εξετάζονται στο πλαίσιο των Connecting Europe Days 2026.

Ο διάδρομος Αιγαίου–Μαύρης Θάλασσας αποκτά έτσι διπλό χαρακτήρα: αποτελεί ταυτόχρονα οικονομικό έργο υποδομής και τμήμα της ευρύτερης στρατηγικής ενίσχυσης της νοτιοανατολικής πτέρυγας της Ευρώπης.

Το επόμενο βήμα είναι η μετάβαση από τις πολιτικές δεσμεύσεις στα συγκεκριμένα έργα, στα χρονοδιαγράμματα και στην εξασφάλιση των απαιτούμενων πόρων. Το ίδιο το πλαίσιο συνεργασίας προβλέπει σταδιακή υλοποίηση με συγκεκριμένα ορόσημα και τακτική επανεξέταση της προόδου.

Πηγή: Pagenews.gr