Η Μόσχα απαιτεί «έναν συνομιλητή» και η Ευρώπη διχάζεται: Πόλεμος Κάλας–Κόστα για το τραπέζι του Πούτιν

Η απαίτηση του Κρεμλίνου για ενιαίο Ευρωπαίο απεσταλμένο πυροδοτεί πολιτική αντιπαράθεση στη Σύνοδο του Δουβλίνου. Η Μελόνι ζητά τέλος στην πολυφωνία, η Κάλας επικαλείται τις Συνθήκες, ο Κόστα διεκδικεί θεσμικό ρόλο και ο Μερτς υπερασπίζεται το σχήμα Ε3. Στο παρασκήνιο, ο Ζελένσκι πιέζει για απόφαση έως το τέλος Νοεμβρίου.

Η Ευρώπη διεκδικεί θέση στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο εσωτερικό ερώτημα: ποιος έχει την εξουσιοδότηση να μιλήσει εκ μέρους της;

Η απαίτηση της Μόσχας να οριστεί ένας ενιαίος Ευρωπαίος εκπρόσωπος έχει μετατρέψει τη Σύνοδο των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Δουβλίνο, την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, σε πεδίο έντονων διπλωματικών διαβουλεύσεων.

Η σύνοδος είχε σχεδιαστεί για να εξετάσει τις προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης, την ευρωπαϊκή τεχνολογική κυριαρχία και την ανταγωνιστικότητα. Ωστόσο, οι εξελίξεις γύρω από τις συνομιλίες Ουάσιγκτον, Μόσχας και Κιέβου άλλαξαν τις προτεραιότητες.

Το ζήτημα της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης κυριαρχεί πλέον στην πολιτική ατζέντα, αναδεικνύοντας τις διαφορετικές αντιλήψεις για το ποιος πρέπει να διαχειριστεί τις σχέσεις με το Κρεμλίνο.

Πεσκόφ: Πρώτα αποφασίστε ποιος σας εκπροσωπεί

Η Μόσχα ξεκαθάρισε ότι η ευρωπαϊκή συμμετοχή δεν είναι δεδομένη.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ζήτησε από τους Ευρωπαίους να ορίσουν εξουσιοδοτημένο συνομιλητή και να αποσαφηνίσουν τη στάση τους απέναντι στην ειρηνευτική διαδικασία.

Η ρωσική τοποθέτηση έρχεται μετά την ανακοίνωση του Αμερικανού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ ότι οι Ευρωπαίοι θα συμμετάσχουν στον επόμενο γύρο των συνομιλιών.

«Οι Ευρωπαίοι θα συμμετάσχουν στην επόμενη συνάντηση, κάτι που θεωρούμε πολύ σημαντικό, επειδή είναι εταίροι μας», είχε δηλώσει ο Γουίτκοφ μετά τη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η ρωσική πλευρά, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιώσει οριστικά τη σύνθεση της επόμενης διαπραγμάτευσης.

Το Κρεμλίνο επιχειρεί να συνδέσει τη συμμετοχή των Ευρωπαίων με την προθυμία τους να συζητήσουν μια ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφαλείας, στην οποία περιλαμβάνονται οι ρωσικές απαιτήσεις για το ΝΑΤΟ.

Μελόνι: «Τα πολλά σχήματα μάς κάνουν λιγότερο αξιόπιστους»

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι αναδεικνύεται σε βασική υποστηρίκτρια της δημιουργίας ενιαίου ευρωπαϊκού διαπραγματευτικού σχήματος.

Με επιστολή της προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, προειδοποίησε ότι οι παράλληλες διπλωματικές πρωτοβουλίες αποδυναμώνουν την ευρωπαϊκή αξιοπιστία.

Σύμφωνα με το Euronews, η Μελόνι υποστήριξε ότι η συμμετοχή της ΕΕ σε πολλαπλά σχήματα την καθιστά «λιγότερο αξιόπιστη».

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός ζητεί σαφή εντολή εκπροσώπησης, ώστε η Ευρώπη να εμφανιστεί με ενιαία θέση απέναντι στη Μόσχα και την Ουάσιγκτον.

Η πρωτοβουλία της αντανακλά και την ανησυχία για τις ανεξάρτητες επαφές Ευρωπαίων ηγετών με τον Πούτιν, χωρίς προηγούμενο συντονισμό.

Κόστα: «Τα συμφέροντα της ΕΕ εκπροσωπούνται από τους θεσμούς της»

Ο Αντόνιο Κόστα αποδέχθηκε να ενταχθεί το ζήτημα στην ημερήσια διάταξη της συνόδου, προβάλλοντας παράλληλα τον θεσμικό ρόλο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

«Τα συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να εκπροσωπούνται από τους θεσμούς της, σύμφωνα με τις Συνθήκες», υπογράμμισε.

Η τοποθέτησή του ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι θεωρεί τον εαυτό του πιθανό εκπρόσωπο στις διαπραγματεύσεις.

Τη συγκεκριμένη επιλογή υποστήριξε ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Λουκ Φρίντεν.

«Εμείς, ως αρχηγοί κυβερνήσεων, έχουμε έναν εκπρόσωπο. Και αυτός είναι ο πρόεδρος Κόστα. Τον εκλέξαμε. Είναι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου», δήλωσε.

Ο Φρίντεν διευκρίνισε ότι θα μπορούσε να αποδεχθεί και διαφορετική επιλογή, επισημαίνοντας όμως ότι η Ένωση διαθέτει ήδη θεσμική ηγεσία.

Κάγια Κάλας: «Οι Συνθήκες είναι σαφείς»

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας προβάλλει επίσης το θεσμικό της δικαίωμα να συμμετέχει στη διαχείριση των ευρωπαϊκών ζητημάτων ασφαλείας.

Η πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας υπενθύμισε ότι η κατανομή των κορυφαίων ευρωπαϊκών αξιωμάτων συμφωνήθηκε το 2024.

«Οι ηγέτες, βεβαίως, μπορεί να επιλέξουν κάτι διαφορετικό και να ξαναμπούν σε αυτές τις συζητήσεις, κάτι που είναι πάντα δύσκολο. Ή θα πρέπει απλώς να τηρήσουμε τις συμφωνίες που κάναμε το 2024», ανέφερε.

Η Κάλας θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκές Συνθήκες προσδιορίζουν ήδη τους θεσμικούς εκπροσώπους της Ένωσης στην εξωτερική πολιτική και στην ασφάλεια.

Ωστόσο, η Μόσχα αντιμετωπίζει με έντονη επιφύλαξη την υποψηφιότητά της, λόγω των θέσεών της για τη ρωσική εισβολή και τη στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία.

Η αντιπαράθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα: άλλο πράγμα είναι η εκπροσώπηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλο η εκπροσώπηση ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας και της Νορβηγίας.

Μερτς: «Έχουμε ένα δοκιμασμένο σχήμα στο Ε3»

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός απέναντι στη δημιουργία ενός νέου διαπραγματευτικού μηχανισμού.

Αντίθετα, υπερασπίζεται το υφιστάμενο σχήμα Ε3, στο οποίο συμμετέχουν Γερμανία, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο.

«Θα συζητήσουμε επίσης ποιος, εφόσον χρειαστεί, θα εκπροσωπεί την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά αυτό είναι ζήτημα που θα το συζητήσουμε κεκλεισμένων των θυρών», δήλωσε.

Και πρόσθεσε:

«Πρώτα απ’ όλα, λοιπόν, έχουμε ένα δοκιμασμένο σχήμα στο Ε3».

Ο Μερτς επισήμανε ότι οι τρεις χώρες συνεργάζονται επίσης με την Πολωνία και την Ιταλία, επιχειρώντας να διατηρήσουν έναν ευρύτερο ευρωπαϊκό συντονισμό.

Το συγκεκριμένο σχήμα έχει ιδιαίτερη σημασία για τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να συνοδεύουν μια μελλοντική συμφωνία ειρήνης.

Ωστόσο, δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την εκπροσώπηση όλων των κρατών-μελών της ΕΕ.

Φρέντερικσεν: «Η ουσία είναι σημαντικότερη από τα πρόσωπα»

Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν επιχείρησε να μετατοπίσει τη συζήτηση από την επιλογή προσώπου στο περιεχόμενο της ευρωπαϊκής στρατηγικής.

«Είναι σημαντικό να γίνει μια συζήτηση για το ποιος θα εκπροσωπεί την Ευρώπη σε αυτές τις διαπραγματεύσεις. Παρ’ όλα αυτά, για μένα η ουσία είναι το πιο σημαντικό», δήλωσε.

Συμπλήρωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει σταθερή και ενωμένη.

Η τοποθέτησή της αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις επικρίσεις της Δανίας και της Σουηδίας για τις απευθείας επαφές της ηγεσίας της Φινλανδίας και της Νορβηγίας με τον Πούτιν χωρίς προηγούμενη διαβούλευση.

Η αντιπαράθεση φανερώνει την ανησυχία ότι οι μεμονωμένες πρωτοβουλίες μπορεί να δημιουργήσουν αντικρουόμενα μηνύματα προς τη Ρωσία.

Ζελένσκι: Απόφαση έως το τέλος Νοεμβρίου

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ζητήσει από τους Ευρωπαίους να ξεκαθαρίσουν ποιος θα τους εκπροσωπεί στις διαπραγματεύσεις έως το τέλος του μήνα.

Η πίεση του Κιέβου συνδέεται με την ανάγκη να υπάρξει συντονισμένη ευρωπαϊκή παρουσία στον επόμενο γύρο συνομιλιών.

Για την Ουκρανία, η ευρωπαϊκή συμμετοχή δεν αποτελεί απλώς συμβολική επιτυχία.

Συνδέεται άμεσα με τις εγγυήσεις ασφαλείας, τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης και την εφαρμογή οποιασδήποτε συμφωνίας.

Η ουκρανική κυβέρνηση επιδιώκει να αποφύγει ένα διαπραγματευτικό πλαίσιο στο οποίο η Ουάσιγκτον και η Μόσχα θα καθορίζουν τις βασικές παραμέτρους της μεταπολεμικής τάξης χωρίς ουσιαστική ευρωπαϊκή συμμετοχή.

Η χρηματοδότηση της Ουκρανίας και η απειλή βέτο του Μερτς

Η διαμάχη για τον απεσταλμένο συνδέεται με ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα: τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.

Ο Γερμανός καγκελάριος έχει προειδοποιήσει ότι θα μπορούσε να μπλοκάρει μια συμφωνία για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό εάν δεν υπάρξει ομόφωνη λύση για τη χρηματοδοτική υποστήριξη του Κιέβου.

Η στάση του έχει προκαλέσει αντιδράσεις μεταξύ Ευρωπαίων ηγετών, καθώς συνδέει δύο ιδιαίτερα ευαίσθητες διαπραγματεύσεις.

Το θέμα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο του ειδικού Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 26 και 27 Νοεμβρίου, μαζί με τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας για το 2027.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς η Ευρώπη καλείται να αναλάβει σημαντικό μέρος της οικονομικής και στρατιωτικής υποστήριξης προς το Κίεβο.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη πέρασε σε δεύτερο πλάνο

Η ειρωνεία της συνόδου είναι ότι είχε προγραμματιστεί ως η πρώτη ουσιαστική συζήτηση των Ευρωπαίων ηγετών για την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Ο Αντόνιο Κόστα είχε θέσει στην ατζέντα την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης, την ανταγωνιστικότητα και τις κοινωνικές επιπτώσεις της AI.

Στη συζήτηση προσκλήθηκαν ο διευθύνων σύμβουλος της γαλλικής Mistral AI, Αρθούρ Μενς, και ο νομπελίστας Τζέφρι Χίντον.

Ο Μενς αναμένεται να παρουσιάσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές εταιρείες απέναντι στην τεχνολογική υπεροχή αμερικανικών και κινεζικών επιχειρήσεων.

Ο Χίντον θα επικεντρωθεί στους κοινωνικούς και υπαρξιακούς κινδύνους της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ωστόσο, η ουκρανική κρίση επανέφερε την ευρωπαϊκή ασφάλεια στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας.

Το πραγματικό διακύβευμα: Ποιος εκπροσωπεί την Ευρώπη απέναντι στις μεγάλες δυνάμεις;

Η συζήτηση για τον Ευρωπαίο απεσταλμένο υπερβαίνει την επιλογή ενός προσώπου.

Αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση ασκεί εξωτερική πολιτική σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών πιέσεων.

Η Μόσχα ζητεί έναν συνομιλητή, διατηρώντας παράλληλα επιφυλάξεις για την ίδια τη συμμετοχή της Ευρώπης.

Η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει ότι χωρίς τους Ευρωπαίους δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη εφαρμογή μιας συμφωνίας.

Το Κίεβο πιέζει για ταχεία απόφαση.

Και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εξακολουθούν να διαφωνούν για το αν η εκπροσώπηση πρέπει να ανατεθεί στον Κόστα, στην Κάλας, σε ειδικό απεσταλμένο ή στο σχήμα των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων.

Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αφορά το κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει την οικονομική και στρατηγική της ισχύ σε ενιαία διπλωματική επιρροή.

Η Σύνοδος του Δουβλίνου αναδεικνύει αυτή την πρόκληση με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο: ενώ οι ηγέτες συγκεντρώθηκαν για να συζητήσουν το τεχνολογικό μέλλον της Ευρώπης, καλούνται πρώτα να αποφασίσουν ποιος θα υπερασπιστεί τη θέση της στη μεταπολεμική τάξη ασφαλείας.

Πηγή: pagenews.gr