Διπλό παιχνίδι Ερντογάν με το καλώδιο:Ζητά «συντονισμό» από Αθήνα και υπογράφει αμυντικό σύμφωνο με το Παρίσι
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 11 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Διπλό παιχνίδι Ερντογάν με το καλώδιο: Ζητά «συντονισμό» από την Αθήνα και υπογράφει αμυντικό σύμφωνο με το Παρίσι
Μια νέα, σύνθετη διπλωματική εξίσωση διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο, με επίκεντρο την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και τις κινήσεις της Τουρκίας απέναντι σε ένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά ενεργειακά έργα.
Η Άγκυρα, σύμφωνα με όσα μεταφέρονται από τον τουρκικό Τύπο, δεν εμφανίζεται να απορρίπτει την κατασκευή του υποθαλάσσιου καλωδίου. Θέτει, ωστόσο, ως προϋπόθεση τη συνεργασία και τον συντονισμό με την τουρκική πλευρά για δραστηριότητες που θεωρεί ότι πραγματοποιούνται εντός της δικής της θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Την ίδια στιγμή, Τουρκία και Γαλλία προχωρούν σε νέο οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας, που περιλαμβάνει την αεράμυνα, την ανταλλαγή πληροφοριών, τη στρατιωτική εκπαίδευση και την αμυντική βιομηχανία.
Η χρονική σύμπτωση έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς γαλλικές επιχειρήσεις συμμετέχουν στην υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης και το Παρίσι αποτελεί στρατηγικό εταίρο της Αθήνας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι παράλληλες αυτές εξελίξεις μπορούν να διευκολύνουν την υλοποίηση του έργου ή εάν η Άγκυρα επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερο διπλωματικό ρόλο σε μια διαδικασία που η Ελλάδα και η Κύπρος αντιμετωπίζουν ως άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων τους.
Το μήνυμα της Milliyet: «Συνεργασία και συντονισμός» πριν από το καλώδιο
Σύμφωνα με την ανάλυση τουρκικού δημοσιεύματος της Milliyet που παρουσιάστηκε στην τηλεοπτική συζήτηση, η Άγκυρα επιχειρεί να διατυπώσει τη θέση της για τις έρευνες και την πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων με όρους διπλωματικής συνεργασίας.
Η τουρκική επιχειρηματολογία παρουσιάζει την Άγκυρα ως χώρα που δεν αντιτίθεται κατ’ αρχήν στις διεθνείς ενεργειακές υποδομές.
Ωστόσο, η αποδοχή αυτή συνοδεύεται από μια ουσιώδη προϋπόθεση: προηγούμενη επικοινωνία και συντονισμό με την Τουρκία όταν οι εργασίες πραγματοποιούνται σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες η ίδια θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της.
Ακριβώς σε αυτό το σημείο βρίσκεται η διαφορά.
Η ελληνική πλευρά δεν αναγνωρίζει ότι η Τουρκία διαθέτει δικαίωμα έγκρισης για εργασίες που πραγματοποιούνται σε περιοχές ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Επομένως, μια φαινομενικά τεχνική αναφορά σε «συντονισμό» αποκτά πολιτική και νομική διάσταση όταν συνδέεται με αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες.
Η τουρκική παγίδα των λέξεων: Συνεννόηση ή άδεια;
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στη διαφορά ανάμεσα στην επιχειρησιακή συνεννόηση και στην απαίτηση προηγούμενης συναίνεσης.
Ο συντονισμός μεταξύ κρατών για λόγους ασφάλειας της ναυσιπλοΐας ή αποφυγής περιστατικών στη θάλασσα δεν ταυτίζεται αυτομάτως με αναγνώριση δικαιώματος έγκρισης.
Ωστόσο, η διπλωματική γλώσσα μπορεί να αποκτήσει διαφορετική σημασία όταν ένα κράτος συνδέει τη συνεργασία με διεκδικήσεις θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Στην τηλεοπτική ανάλυση επισημάνθηκε ότι η Άγκυρα εμφανίζεται να ζητά συνεργασία, χωρίς να διευκρινίζεται εάν θεωρεί τον συντονισμό ισοδύναμο με διαδικασία άδειας.
Αυτή η ασάφεια δημιουργεί ένα δύσκολο διπλωματικό πεδίο για την Αθήνα.
Η Ελλάδα επιδιώκει να προχωρήσει ένα ενεργειακό έργο ευρωπαϊκής σημασίας, χωρίς να δημιουργηθεί προηγούμενο που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων.
Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία επιχειρεί να διατηρήσει ενεργό ρόλο στις εξελίξεις, επικαλούμενη τη δική της ερμηνεία για τις θαλάσσιες ζώνες.
Το δίλημμα που θέτει η Άγκυρα: Καλώδιο ή κρίση;
Στο τουρκικό δημοσίευμα, όπως παρουσιάστηκε στη συζήτηση, τίθεται το ερώτημα εάν η Ελλάδα επιδιώκει πρωτίστως την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης ή εάν οι κινήσεις της θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα ένταση με την Τουρκία.
Η διατύπωση αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια της Άγκυρας να συνδέσει την πρόοδο του έργου με τη διαχείριση των ελληνοτουρκικών διαφορών.
Η ελληνική θέση, αντιθέτως, είναι ότι η υλοποίηση ενός νόμιμου υποθαλάσσιου ενεργειακού έργου δεν αποτελεί από μόνη της πρόκληση.
Το πραγματικό ζήτημα είναι κατά πόσο μπορεί να υπάρξει πρακτική αποκλιμάκωση χωρίς να επηρεαστεί η άσκηση των δικαιωμάτων της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική, καθώς η αποφυγή κρίσης αποτελεί κοινό διπλωματικό στόχο, αλλά δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην αποδοχή των αξιώσεων οποιασδήποτε πλευράς.
Η νέα κίνηση Άγκυρας–Παρισιού: Αμυντικός οδικός χάρτης
Την ώρα που η ηλεκτρική διασύνδεση παραμένει στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, η Τουρκία και η Γαλλία έχουν προχωρήσει στην υπογραφή οδικού χάρτη συνεργασίας στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, στόχος είναι η ανάπτυξη των διμερών σχέσεων στη βάση αμοιβαίων συμφερόντων και η θεσμική ενίσχυση της συνεργασίας.
Το πλαίσιο προβλέπει τακτικές διαβουλεύσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, συνεργασία για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών και ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων αεράμυνας.
Παράλληλα, περιλαμβάνει προοπτικές για κοινές στρατιωτικές εκπαιδεύσεις, ανταλλαγές προσωπικού και συνεργασία μεταξύ φορέων της αμυντικής βιομηχανίας.
Η εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι Παρίσι και Άγκυρα επιδιώκουν να διευρύνουν τους τομείς συνεννόησής τους, παρά τις διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν σε σημαντικά περιφερειακά ζητήματα.
SAMP/T: Το αντιαεροπορικό σύστημα που ενδιαφέρει την Τουρκία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διάσταση της αντιαεροπορικής άμυνας.
Η Τουρκία έχει εκφράσει ενδιαφέρον για το ευρωπαϊκό σύστημα SAMP/T, το οποίο αναπτύσσεται από τη γαλλοϊταλική κοινοπραξία Eurosam.
Η πιθανότητα συνεργασίας στον συγκεκριμένο τομέα συνδέεται με τις ευρύτερες προσπάθειες της Άγκυρας να ενισχύσει τις δυνατότητες αεράμυνάς της και να αποκτήσει πρόσβαση σε προηγμένη ευρωπαϊκή τεχνολογία.
Ωστόσο, ο νέος αμυντικός οδικός χάρτης δεν ισοδυναμεί από μόνος του με οριστική συμφωνία προμήθειας SAMP/T ή μεταφοράς συγκεκριμένων τεχνολογιών.
Οι σχετικές αποφάσεις απαιτούν πρόσθετες διαπραγματεύσεις και συμφωνίες.
Παρά ταύτα, η ενίσχυση των επαφών Άγκυρας–Παρισιού αποτελεί εξέλιξη που ενδιαφέρει άμεσα και την Αθήνα, δεδομένης της στρατηγικής αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας–Γαλλίας.
Η γαλλική παράμετρος στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η γαλλική παρουσία στην ηλεκτρική διασύνδεση προσθέτει μια ακόμη διάσταση στη νέα διπλωματική εξίσωση.
Η Nexans έχει αναλάβει την κατασκευή του υποθαλάσσιου καλωδίου, ενώ η συμμετοχή γαλλικών επιχειρηματικών συμφερόντων ενισχύει τη σύνδεση του έργου με τη γαλλική βιομηχανία.
Αυτό σημαίνει ότι η πρόοδος της διασύνδεσης δεν αφορά μόνο τις κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου, αλλά και σημαντικούς ευρωπαϊκούς επιχειρηματικούς και τεχνολογικούς φορείς.
Η ενίσχυση της γαλλοτουρκικής αμυντικής συνεργασίας δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το πώς θα διαχειριστεί το Παρίσι τα παράλληλα συμφέροντα και τις υποχρεώσεις του.
Δεν προκύπτει, ωστόσο, από την υπογραφή του αμυντικού οδικού χάρτη ότι η Γαλλία μεταβάλλει τη θέση της ως προς την ηλεκτρική διασύνδεση ή τη στρατηγική συνεργασία της με την Ελλάδα.
Οι δύο διαδικασίες έχουν διαφορετικό θεσμικό και πολιτικό αντικείμενο.
Το καλώδιο των 1,9 δισ. ευρώ και η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση
Η ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα ενεργειακών υποδομών της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, με δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης προς το Ισραήλ.
Το συνολικό εκτιμώμενο κόστος του έργου ανέρχεται περίπου σε 1,9 δισ. ευρώ, ενώ για το τμήμα Ελλάδας–Κύπρου έχει εγκριθεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ από τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη».
Η διασύνδεση έχει στόχο να περιορίσει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού και να διευκολύνει την ενσωμάτωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Πέρα από τα οικονομικά και τεχνικά χαρακτηριστικά της, η υλοποίηση του έργου έχει αποκτήσει και σημαντικό γεωπολιτικό βάρος.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επανειλημμένα εκφράσει τη στήριξή της, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία της υποδομής.
Μετά την επίσκεψη Ρούμπιο: Πώς διαβάζει η Άγκυρα τις αμερικανικές κινήσεις
Στην τηλεοπτική συζήτηση εξετάστηκε και ο αντίκτυπος της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Σύμφωνα με την παρουσίαση του τουρκικού Τύπου, η Άγκυρα παρακολουθεί στενά τις επαφές της ελληνικής κυβέρνησης με την Ουάσιγκτον και τις εξελίξεις γύρω από το καλώδιο.
Η τουρκική ανάλυση συνδέει την επίσκεψη με τις αμερικανικές σχέσεις με την Ελλάδα και το Ισραήλ, αλλά και με την ευρύτερη συζήτηση για την προμήθεια μαχητικών F-35 από την Τουρκία.
Πρόκειται για την ανάγνωση που αποδίδεται σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης και όχι για επιβεβαιωμένο περιεχόμενο των συνομιλιών του Αμερικανού υπουργού.
Το κρίσιμο για την Αθήνα είναι εάν η αμερικανική διπλωματική εμπλοκή μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση συνθηκών ασφαλούς υλοποίησης του έργου.
Η συμμετοχή των ΗΠΑ στις περιφερειακές διπλωματικές διεργασίες δεν αναιρεί τον ευρωπαϊκό χαρακτήρα της διασύνδεσης ούτε μεταβάλλει αυτομάτως το νομικό καθεστώς των θαλάσσιων περιοχών.
NAVTEX και πόντιση: Η επόμενη δοκιμασία
Σύμφωνα με πληροφορίες και εκτιμήσεις που μεταφέρθηκαν στην εκπομπή, η επόμενη περίοδος θεωρείται κρίσιμη για την επανεκκίνηση δραστηριοτήτων που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση.
Στη συζήτηση έγινε αναφορά στο ενδεχόμενο έκδοσης νέας NAVTEX για εργασίες σχετικές με το καλώδιο.
Δεν παρουσιάστηκε, ωστόσο, επιβεβαιωμένη ημερομηνία ή επίσημη ανακοίνωση για τη συγκεκριμένη διαδικασία.
Εφόσον υπάρξει νέα επιχειρησιακή κινητοποίηση, το ενδιαφέρον θα στραφεί στον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσει η Άγκυρα και στις διπλωματικές επαφές που ενδέχεται να προηγηθούν.
Το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι μόνο η έκδοση μιας ναυτικής αγγελίας, αλλά η δυνατότητα πραγματοποίησης των εργασιών χωρίς εμπλοκές.
Η Ευρώπη απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει χαρακτηρίσει το Great Sea Interconnector έργο στρατηγικής σημασίας για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.
Σε επίσημη απάντησή της προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επισημάνει ότι βρίσκεται σε επαφή με τους εμπλεκόμενους φορείς και παρακολουθεί τους γεωπολιτικούς κινδύνους που επηρεάζουν την υλοποίησή του.
Παράλληλα, έχει επαναβεβαιώσει τη σημασία του σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών και του διεθνούς δικαίου.
Αυτό δημιουργεί μια πρόσθετη πολιτική διάσταση.
Η πρόοδος της ηλεκτρικής διασύνδεσης δεν αποτελεί αποκλειστικά ζήτημα ελληνοτουρκικής διαχείρισης, αλλά αφορά και τη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να υποστηρίζει την υλοποίηση στρατηγικών υποδομών που έχει επιλέξει να χρηματοδοτήσει.
Το πραγματικό διακύβευμα για Αθήνα, Άγκυρα και Παρίσι
Η ταυτόχρονη ανάδειξη των τουρκικών απαιτήσεων περί συντονισμού και της νέας γαλλοτουρκικής αμυντικής συνεργασίας φέρνει στο προσκήνιο τις πολλαπλές ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου.
Η Ελλάδα επιδιώκει να προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση χωρίς να αναγνωρίσει δικαιώματα που θεωρεί ότι δεν απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.
Η Τουρκία επιδιώκει να διατηρήσει ρόλο στις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες διεκδικεί ή θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της.
Η Γαλλία, από την πλευρά της, διατηρεί στρατηγική συνεργασία με την Ελλάδα, συμμετοχή γαλλικών επιχειρήσεων στο ενεργειακό έργο και ταυτόχρονα αναπτύσσει νέο πλαίσιο αμυντικών επαφών με την Άγκυρα.
Το κρίσιμο ερώτημα της επόμενης περιόδου είναι εάν μπορεί να βρεθεί μια πρακτική διπλωματική διευθέτηση που θα επιτρέψει την πόντιση του καλωδίου χωρίς να δημιουργηθεί προηγούμενο αναγνώρισης αμφισβητούμενων αξιώσεων.
Η απάντηση θα κριθεί όχι μόνο από τις δημόσιες δηλώσεις, αλλά κυρίως από τις επιχειρησιακές κινήσεις στη θάλασσα, τις επαφές Αθήνας–Παρισιού–Άγκυρας και τον βαθμό ενεργοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
