Ποιος μιλά στον Πούτιν για την Ευρώπη; Ο Ζελένσκι στηρίζει τον δίαυλο που διχάζει τους συμμάχους

Το τηλεφώνημα 90 λεπτών Φινλανδίας–Νορβηγίας στη Μόσχα προκαλεί αντιδράσεις σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Το Κίεβο υπερασπίζεται τη διαφάνεια της πρωτοβουλίας, ενώ η Ρώμη ζητά εκπροσώπους με κοινή ευρωπαϊκή εντολή.

«Η Φινλανδία και η Νορβηγία δείχνουν ότι θέλουν να ανοίξουν έναν ακόμη δίαυλο επικοινωνίας, ώστε η Ευρώπη να λαμβάνει πληροφορίες όχι μόνο μέσω των Ηνωμένων Πολιτειών και η Ρωσία να ακούει ορισμένα πράγματα απευθείας».

Με αυτή την τοποθέτηση, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπερασπίστηκε την πρωτοβουλία του Φινλανδού προέδρου Αλεξάντερ Στουμπ και του Νορβηγού πρωθυπουργού Γιούνας Γκαρ Στέρε να επικοινωνήσουν απευθείας με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η συνομιλία διάρκειας 90 λεπτών, την Τρίτη, άνοιξε ξανά μια δύσκολη συζήτηση μεταξύ των συμμάχων της Ουκρανίας: πώς μπορεί η Ευρώπη να μιλήσει με τη Μόσχα χωρίς να αποδυναμώσει την κοινή της στάση;

Οι δύο ηγέτες κάλεσαν τον Ρώσο πρόεδρο να τερματίσει τον πόλεμο. Η πρωτοβουλία τους, όμως, προκάλεσε επιφυλάξεις και επικρίσεις από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες φοβούνται ότι οι παράλληλες εθνικές επαφές κατακερματίζουν την ευρωπαϊκή παρουσία.

Ζελένσκι: «Έχουμε πολύ καλές σχέσεις — Πραγματικά βοηθούν»

Ο Ουκρανός πρόεδρος έδωσε πολιτική κάλυψη στους δύο ηγέτες, επικαλούμενος τη στήριξη που παρέχουν οι χώρες τους στο Κίεβο.

«Πραγματικά έχουμε πολύ καλές σχέσεις με αυτές τις χώρες. Πραγματικά βοηθούν», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Η υπεράσπισή του εστίασε και στον τρόπο προετοιμασίας της επικοινωνίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, υπήρξαν προηγούμενες συζητήσεις, ενημέρωση και ξεκάθαροι στόχοι.

«Εδώ, όμως, όλα είναι εντελώς ανοιχτά: συζητήσεις εκ των προτέρων, πλήρης ενημέρωση και διαφανείς στόχοι».

Το κριτήριο που προβάλλει το Κίεβο είναι ο συντονισμός και η διαφάνεια. Η τοποθέτηση Ζελένσκι δεν συνιστά γενική έγκριση κάθε εθνικής πρωτοβουλίας, αλλά υπεράσπιση της συγκεκριμένης επικοινωνίας και της διαδικασίας που, όπως υποστήριξε, την προηγήθηκε.

Η αναφορά στην Αλάσκα και στις λιγότερο ορατές επαφές

Ο Ζελένσκι αμφισβήτησε επίσης την εικόνα ότι η απευθείας επικοινωνία των δύο Ευρωπαίων ηγετών συνιστά την πρώτη διάρρηξη της διπλωματικής απομόνωσης Πούτιν.

Επικαλέστηκε τη συνάντηση του Ρώσου προέδρου με τον Ντόναλντ Τραμπ στην Αλάσκα τον προηγούμενο χρόνο:

«Μετά την Αλάσκα, και οι Ευρωπαίοι βρίσκονται σε επαφή με τη Ρωσία. Απλώς δεν το έχουν κάνει τόσο ανοιχτά όσο οι ηγέτες της Νορβηγίας και της Φινλανδίας».

Αναφέρθηκε σε επικοινωνίες σε επίπεδο συμβούλων εθνικής ασφάλειας και υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς και σε συνομιλίες που έγιναν γνωστές εκ των υστέρων.

Η παρέμβασή του μεταφέρει τη συζήτηση από το εάν υπάρχουν επαφές στο ποιος τις γνωρίζει, ποιος τις συντονίζει και ποιον σκοπό εξυπηρετούν.

Δανία και Σουηδία: Ο φόβος του κατευνασμού

Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν εμφανίστηκε «πολύ επιφυλακτική» απέναντι στο κοινό τηλεφώνημα.

Ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον υπογράμμισε ότι η ειρήνη πρέπει να προκύψει μέσω «ισχύος» και όχι μέσω «κατευνασμού» της Ρωσίας.

Οι αντιδράσεις αναδεικνύουν τον φόβο ότι μια απευθείας επαφή, χωρίς επαρκές κοινό πλαίσιο, μπορεί να προσφέρει στη Μόσχα πολιτικό όφελος χωρίς αντίστοιχη μεταβολή της στάσης της.

Η διαφωνία αφορά επομένως τη διαπραγματευτική μέθοδο: πώς διατηρείται η πίεση, ποια ανταλλάγματα αποφεύγονται και πώς αξιολογείται εάν ένας δίαυλος παράγει αποτέλεσμα.

Στο υλικό δεν ανακοινώνεται συγκεκριμένη ρωσική δέσμευση ως αποτέλεσμα της συνομιλίας.

Η Ρώμη θέτει το πρόβλημα της εκπροσώπησης

Η ιταλική πλευρά έδωσε μεγαλύτερο βάρος στο ποιος έχει την εντολή να εκπροσωπεί την Ευρώπη στις ειρηνευτικές επαφές.

Κυβερνητικός αξιωματούχος από τη Ρώμη προειδοποίησε ότι η Ευρώπη:

«Δεν μπορεί να συνεχίσει να ενεργεί τυχαία και με σχήματα που αλλάζουν από εβδομάδα σε εβδομάδα».

Η ιταλική θέση ζητά τον άμεσο ορισμό εκπροσώπων με κοινή ευρωπαϊκή εντολή, ώστε να υπερασπίζονται τα συμφέροντα και την ασφάλεια της ηπείρου.

«Οι διαπραγματεύσεις δεν θα περιμένουν», ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος.

Το πρόβλημα είναι ουσιαστικό: η παρουσία πολλών Ευρωπαίων συνομιλητών δεν εξασφαλίζει από μόνη της ενιαία ευρωπαϊκή διαπραγματευτική ισχύ. Χρειάζονται κοινές προτεραιότητες και σαφής σχέση ανάμεσα στις επιμέρους πρωτοβουλίες.

Βρυξέλλες: Προσεκτική απόσταση

Η Κομισιόν επέλεξε συγκρατημένη αντίδραση, αναγνωρίζοντας την επικοινωνία χωρίς να της αποδώσει χαρακτήρα κοινής ευρωπαϊκής αποστολής.

Η εκπρόσωπος Πάουλα Πίνιο δήλωσε:

«Λαμβάνουμε υπόψη την κλήση, η οποία πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά σε διμερές πλαίσιο».

Και πρόσθεσε:

«Αυτές οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σε διαφορετικά σχήματα, διαφορετικά μέρη και διαφορετικά επίπεδα, με τη συμμετοχή αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων, υπουργών, ανώτερων διπλωματών και αξιωματούχων. Η ΕΕ συμμετέχει».

Η διατύπωση αναδεικνύει τη διάκριση μεταξύ εθνικής διπλωματικής πρωτοβουλίας και εκπροσώπησης της Ένωσης. Το τηλεφώνημα Στουμπ–Στέρε δεν παρουσιάστηκε ως επαφή με εξουσιοδότηση να δεσμεύσει συνολικά την Ευρώπη.

Περισσότεροι δίαυλοι ή περισσότερες ευκαιρίες διαίρεσης;

Η ευρωπαϊκή πλευρά αντιμετωπίζει δύο κινδύνους.

Εάν περιορίσει υπερβολικά τις δικές της επαφές, μπορεί να εξαρτάται από την ενημέρωση και τις προτεραιότητες άλλων συνομιλητών. Εάν πολλαπλασιάσει ασυντόνιστα τα κανάλια, μπορεί να εκπέμπει διαφορετικά μηνύματα και να δυσκολεύει τη διαμόρφωση κοινής θέσης.

Η αποτελεσματικότητα ενός διαύλου θα κριθεί από το περιεχόμενο και τη συνέχειά του, όχι μόνο από το γεγονός ότι πραγματοποιήθηκε μια συνομιλία.

Ο Ζελένσκι έθεσε τη δική του προτεραιότητα: η Ευρώπη να διαθέτει απευθείας ενημέρωση και δυνατότητα να μεταφέρει τις θέσεις της στη Ρωσία.

«Ώστε η Ευρώπη να λαμβάνει πληροφορίες όχι μόνο μέσω των Ηνωμένων Πολιτειών και η Ρωσία να ακούει ορισμένα πράγματα απευθείας».

Πηγή: pagenews.gr