Δύο εμπορικά πλοία χτυπήθηκαν από drones στην οικονομική ζώνη της Βουλγαρίας, το ένα βυθίστηκε και το πλήρωμά του αγνοείται – Η πρόεδρος της Κομισιόν προειδοποιεί ότι η κατάσταση στη Μαύρη Θάλασσα γίνεται ολοένα πιο ανησυχητική.
Γερμανία και Γαλλία προτείνουν την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να μπορεί να περιορίζει την πρόσβαση στην ενιαία αγορά σε περίπτωση που η Κίνα ή άλλες χώρες διαταράσσουν τις εμπορικές σχέσεις με το μπλοκ.
Δύο στρατόπεδα συγκρούονται για τα σχεδόν €2 τρισ. του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2028–2034: Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και ακόμη 14 χώρες απαιτούν να προστατευθούν αγροτικές ενισχύσεις και περιφερειακά κονδύλια, ενώ Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία, Δανία, Σουηδία και Φινλανδία ζητούν μικρότερο προϋπολογισμό και στροφή πόρων σε άμυνα, ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα. Η πρώτη μεγάλη αναμέτρηση έρχεται στη Σύνοδο της 15ης–16ης Οκτωβρίου.
Ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ζητά πολύ ισχυρότερη γεωπολιτική παρουσία της ΕΕ στις μεγάλες συγκρούσεις, υποστηρίζοντας ότι ασφάλεια και οικονομία είναι πλέον άρρηκτα συνδεδεμένες – «Πιο κυρίαρχη και πιο ανθεκτική Ευρώπη» το μήνυμά του προς τις Βρυξέλλες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει σημαντικούς περιορισμούς στην πρόσβαση της Ουκρανίας στην Κοινή Αγροτική Πολιτική και στην ενιαία αγροτική αγορά ακόμη και μετά από πιθανή ένταξή της. Σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο της Κομισιόν που επικαλούνται οι Financial Times, το σχέδιο στοχεύει να προστατεύσει τα σημερινά κράτη-μέλη από τις ανατροπές που θα μπορούσε να προκαλέσει η τεράστια ουκρανική γεωργική παραγωγή, με αιχμή τα σιτηρά.
Αθήνα και Λευκωσία περιλαμβάνονται μεταξύ των 56 χωρών που συνυπογράφουν κοινή δήλωση που ζητάει όλες οι χώρες να τηρούν τα μέτρα κατά του Ιράν, τόσο για το πυρηνικό πρόγραμμα όσο και για τα UAV σύμφωνα με το euronews.gr
Η ΕΕ περνά σε νέα φάση της μεταναστευτικής πολιτικής: το Συμβούλιο έδωσε την τελική έγκριση σε νέους κανόνες για αποτελεσματικότερες επιστροφές όσων δεν έχουν δικαίωμα παραμονής, ενώ η Κομισιόν ενεργοποιεί παράλληλα πενταμερές σχέδιο για αιφνίδιες μαζικές αφίξεις στα εξωτερικά σύνορα. Το μεταναστευτικό επιστρέφει πλέον στην κορυφή της ατζέντας των Ευρωπαίων ηγετών ενόψει της Συνόδου του Οκτωβρίου.
Με φόντο την κρίση στη Θέουτα, οι υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ συναντώνται στο Λουξεμβούργο, αναζητώντας νέα μέτρα και πρόσθετα μέσα για τη διαχείριση αιφνίδιων και μαζικών μεταναστευτικών ροών.
Ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι ζήτησε από τις Βρυξέλλες να μπουν ενεργά στη διαφορά Σκοπίων–Σόφιας, όμως η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επανέφερε τη βασική ευρωπαϊκή προϋπόθεση: η Βόρεια Μακεδονία πρέπει να προχωρήσει στη συνταγματική τροποποίηση για την αναφορά των Βουλγάρων στο Σύνταγμα. «Μόλις αρθεί αυτό το αδιέξοδο», η ενταξιακή διαδικασία μπορεί να επιταχυνθεί, διαμήνυσε η πρόεδρος της Κομισιόν.
Ελλάδα και Ιταλία ζητούν μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθώς οι τιμές των καυσίμων και ο πληθωρισμός πιέζουν νοικοκυριά και κυβερνήσεις. Η Αθήνα θέτει το ζήτημα των προσωρινών επιδοτήσεων καυσίμων, ενώ η Ρώμη αναζητεί χώρο για μέτρα στήριξης ενόψει του προϋπολογισμού του 2027.
Ο Φρίντριχ Μερτς επιχειρεί να εμφανίσει σταθερότητα απέναντι στη Ρωσία την ώρα που η πολιτική του θέση στο εσωτερικό αποδυναμώνεται. Η άνοδος της AfD, οι πρόσφατες εκλογικές ήττες και οι τριβές στον κυβερνητικό συνασπισμό έχουν προκαλέσει ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με τουλάχιστον δύο κυβερνήσεις να έχουν ήδη εξετάσει σενάρια για το τι θα σήμαινε μια αποχώρηση ή αντικατάστασή του για την ΕΕ. Στο μεταξύ, ο ίδιος προειδοποιεί ότι αν η Γερμανία υποχωρήσει στην Ουκρανία, «θα κλονιστεί και η Ευρώπη».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανεβάζει την πίεση προς την Ελλάδα για την πλήρη ενσωμάτωση της αναθεωρημένης Οδηγίας Ενεργειακής Απόδοσης. Μαζί με Ισπανία, Ιταλία και Μάλτα, η Αθήνα έλαβε αιτιολογημένη γνώμη και έχει πλέον δύο μήνες για να απαντήσει και να καλύψει τα κενά. Αν η απάντηση δεν κριθεί ικανοποιητική, η υπόθεση μπορεί να οδηγηθεί στο Δικαστήριο της ΕΕ.
Οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες συντονίζονται απέναντι στην αμερικανική πίεση για μαζική απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων diesel. Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία συμμετείχαν σε έκτακτες συνομιλίες με στόχο μια πιο «assertive» κοινή απάντηση στην κυβέρνηση Trump, η οποία πιέζει την Ευρώπη να ρίξει στην αγορά μεγάλες ποσότητες καυσίμων ενώ εξετάζει περιορισμούς στις αμερικανικές εξαγωγές. Η ευρωπαϊκή ανησυχία: να μη χρησιμοποιηθούν τα emergency stocks για να λυθεί ένα αμερικανικό πολιτικό πρόβλημα και μείνει η Ευρώπη εκτεθειμένη στον επόμενο ενεργειακό κραδασμό.
Η ευρωπαϊκή ασφάλεια περνά σε νέα φάση. Ο Ολλανδός πρωθυπουργός Rob Jetten προειδοποίησε ότι η Ρωσία αποτελεί «ταχέως αυξανόμενη απειλή» για το NATO, ενώ αποκάλυψε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες ενισχύουν τη συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών «σε πρωτοφανές επίπεδο». Ο Mark Rutte μίλησε για παραβιάσεις εναέριου χώρου, εμπρησμούς και σαμποτάζ, ενώ ο Friedrich Merz κατηγόρησε τη Μόσχα για «βίαιο αναθεωρητισμό». Την ίδια ώρα, η ΕΕ λέει ότι έχει εντοπίσει τρόπο να καλύψει τις δημοσιονομικές και αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας για το 2026.
Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Chris Wright ζήτησε από την Ευρώπη να απελευθερώσει πάνω από το ένα τρίτο των στρατηγικών αποθεμάτων diesel, σε μια προσπάθεια να πέσουν οι διεθνείς τιμές χωρίς οι ΗΠΑ να περιορίσουν τις δικές τους εξαγωγές. Η πρόταση φέρνει την ΕΕ μπροστά σε δύσκολο δίλημμα: άμεση αποκλιμάκωση τιμών ή διατήρηση επαρκούς «μαξιλαριού» για έναν χειμώνα γεμάτο γεωπολιτικούς κινδύνους
Στις 4 Οκτωβρίου η Βοσνία-Ερζεγοβίνη ψηφίζει σε μια από τις κρισιμότερες αναμετρήσεις μετά τον πόλεμο. Ο Μίλοραντ Ντόντικ δεν μπορεί να είναι υποψήφιος, παραμένει όμως επικεφαλής του SNSD και ισχυρός παράγοντας στη Republika Srpska, ενώ η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο τεστ για το κατά πόσο μπορεί να συνδυάσει διεύρυνση, χρηματοδότηση και θεσμική σταθερότητα.
Η Ursula von der Leyen προσκάλεσε επίσημα τον Καναδά να γίνει ο πρώτος «συνδεδεμένος εταίρος» της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν πρόκειται για ένταξη, αλλά για ένα νέο θεσμικό μοντέλο βαθύτερης συνεργασίας σε άμυνα, κρίσιμα ορυκτά, ενέργεια, τεχνητή νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια, κβαντικούς υπολογιστές και Αρκτική
Η συζήτηση για το Brexit ξαναμπαίνει στην καρδιά της Ευρώπης. Μετά το άνοιγμα του Andy Burnham ότι η επανένταξη στην ΕΕ είναι μία από τις επιλογές που πρέπει να εξεταστούν, Emmanuel Macron και Pedro Sánchez έχουν ήδη καταστήσει σαφές ότι θα έβλεπαν θετικά μια βρετανική επιστροφή. Το πραγματικό ερώτημα, όμως, δεν είναι αν οι Ευρωπαίοι θα άνοιγαν την πόρτα — αλλά με ποιους όρους θα μπορούσε το Λονδίνο να περάσει ξανά μέσα.
Νέο πακέτο κυρώσεων από τις Βρυξέλλες για τη συστηματική παράνομη απέλαση και αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία – Στη λίστα 10 πρόσωπα και 17 οντότητες, παιδικές κατασκηνώσεις, ρωσικοί φορείς αλλά και κρατική δομή στη Βόρεια Κορέα. Πάνω από 20.500 παιδιά εκτιμά η ΕΕ ότι έχουν απελαθεί ή μεταφερθεί διά της βίας από την έναρξη του πολέμου.
Νέα νύχτα μαζικών ρωσικών επιθέσεων στην Ουκρανία έπληξε ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές, ενώ συντρίμμια εντοπίστηκαν ακόμη και σε χώρο δυτικής πρεσβείας στο Κίεβο. Η Πολωνία απογείωσε μαχητικά και έθεσε νοτιοανατολικές περιοχές σε αυξημένη ετοιμότητα, την ώρα που ο Βέλγος υπουργός Άμυνας Theo Francken προειδοποιεί ότι «έρχεται σκοτεινός χειμώνας για την Ευρώπη» με περισσότερες ρωσικές υβριδικές επιχειρήσεις.
Η Industrial Accelerator Act είναι η πιο φιλόδοξη προσπάθεια της Κομισιόν να ξαναχτίσει ευρωπαϊκή βιομηχανική ισχύ μέσω δημοσίων προμηθειών, κινήτρων και όρων στις ξένες επενδύσεις. Όμως το σχέδιο έχει ανοίξει πέντε μεγάλα μέτωπα: πόσο «ευρωπαϊκό» πρέπει να είναι ένα προϊόν, τι γίνεται με ΗΠΑ και άλλους εμπορικούς εταίρους, πόσο αυστηροί θα είναι οι όροι για κινεζικές επενδύσεις, ποιος θα έχει τον τελικό έλεγχο — Βρυξέλλες ή πρωτεύουσες — και πόσο μπορεί να προστατευτεί η βιομηχανία χωρίς να αυξηθεί υπερβολικά το κόστος.
