«Chevron: Το ενεργειακό “παιχνίδι” ΗΠΑ σε Ελλάδα και Τουρκία κρύβει γεωπολιτική παγίδα»

Το αφήγημα της “ψήφου εμπιστοσύνης” καταρρέει — Η εξίσωση Αθήνας και Άγκυρας από τον αμερικανικό κολοσσό, οι κίνδυνοι για την ελληνική διπλωματία και το νέο δόγμα ισορροπιών της Ουάσιγκτον

Το πρόβλημα δεν είναι ότι ήρθε η Chevron. Το πρόβλημα είναι ότι πήγε και στην Τουρκία.

Η σχεδόν πανηγυρική παρουσίαση της Chevron ως “στρατηγικής ψήφου εμπιστοσύνης” προς την Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε μία επικοινωνιακή υπερβολή που αγγίζει τα όρια της πολιτικής αυταπάτης.

Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.

Και πολύ λιγότερο βολική.

Η Chevron δεν “επένδυσε στην Ελλάδα”.

Η Chevron επενδύει ταυτόχρονα:

• στην Ελλάδα,
• στην Τουρκία,
• και συνολικά στον ενεργειακό έλεγχο της Ν.Α. Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Και αυτό αλλάζει εντελώς την εξίσωση.

Γιατί όταν ένας αμερικανικός ενεργειακός κολοσσός αντιμετωπίζει Αθήνα και Άγκυρα ως δύο παράλληλα “ενεργειακά χαρτοφυλάκια”, τότε το γεωπολιτικό ρίσκο για την Ελλάδα αυξάνεται — δεν μειώνεται.

Από την Helleniq Energy στη Μαύρη Θάλασσα

Η χρονική αλληλουχία των κινήσεων έχει ιδιαίτερη σημασία.

Μετά τη συμφωνία με την Helleniq Energy για ελληνικά θαλάσσια blocks, η Chevron στράφηκε άμεσα προς την Τουρκία.

Εκεί υπέγραψε συμφωνίες με:

• τουρκικές κρατικές δομές,
• τουρκικές ενεργειακές εταιρείες,
• και την κυβέρνηση Ερντογάν,

για projects υδρογονανθράκων στη Μαύρη Θάλασσα.

Το μήνυμα ήταν σαφές:η Chevron δεν επιλέγει πλευρά. Επιλέγει έλεγχο ενεργειακών αξόνων.

Και αυτό είναι η ουσία που συχνά αποκρύπτεται πίσω από τους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς περί “γεωστρατηγικής αναβάθμισης”.

Το νέο δόγμα “ίσων αποστάσεων” περνά πλέον και στις επιχειρήσεις

Για δεκαετίες, η ελληνική διπλωματία στηριζόταν —τουλάχιστον θεωρητικά— στην ιδέα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες λειτουργούν ως στρατηγικός εξισορροπητής απέναντι στην Τουρκία. Όμως η σημερινή πραγματικότητα είναι διαφορετική.

Η Ουάσιγκτον δεν επιδιώκει πλέον “στρατόπεδα”.

Επιδιώκει:

• σταθερότητα,
• ενεργειακό έλεγχο,
• πρόσβαση,
• και αποτροπή ανεξέλεγκτης σύγκρουσης μεταξύ συμμάχων.

Η Chevron λειτουργεί ουσιαστικά ως επιχειρηματική προέκταση αυτού του μοντέλου.

Και εδώ ακριβώς εμφανίζεται ο κίνδυνος για την Ελλάδα.

Διότι όταν:

• οι ίδιες αμερικανικές επιχειρήσεις,
• τα ίδια επενδυτικά κεφάλαια,
• και τα ίδια στρατηγικά συμφέροντα

τοποθετούνται ταυτόχρονα σε Ελλάδα και Τουρκία, τότε η έννοια της “αμερικανικής στήριξης” γίνεται πολύ πιο σχετική.

Η ενεργειακή συνεξάρτηση μπορεί να μετατραπεί σε γεωπολιτική πίεση

Το βασικό αφήγημα στην Αθήνα είναι ότι οι αμερικανικές επενδύσεις λειτουργούν ως “ασπίδα”.

Όμως υπάρχει και η αντίθετη ανάγνωση.

Όσο περισσότερο εμπλέκονται αμερικανικά συμφέροντα και στις δύο πλευρές του Αιγαίου, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η πίεση για:διατήρηση ισορροπιών και αποφυγή ρήξεων.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι:

• η Ελλάδα δεσμεύεται περισσότερο στο αμερικανικό στρατηγικό πλαίσιο,
• η Τουρκία αποκτά νέο πεδίο διαπραγμάτευσης με την Ουάσιγκτον,
• και οι ενεργειακές ισορροπίες μετατρέπονται σε μηχανισμό πολιτικής επιρροής.

Σε αυτό το περιβάλλον, οποιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση που θα επιχειρήσει πιο “ανεξάρτητη” εξωτερική πολιτική ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη όχι μόνο με διπλωματικές πιέσεις αλλά και με οικονομικές.

Το “Drill Baby Drill” και η ελληνική υπερβολή

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι ίσως η πολιτική ψυχολογία πίσω από την υπόθεση.

Στην Ελλάδα, κάθε αμερικανική επιχειρηματική κίνηση παρουσιάζεται σχεδόν αυτόματα ως:

• γεωπολιτική νίκη,
• επιβεβαίωση διεθνούς κύρους,
• ή στρατηγική “προστασία”.

Αυτό όμως είναι συχνά λανθασμένο.

Οι πολυεθνικές ενέργειας δεν λειτουργούν με όρους συμμαχιών.

Λειτουργούν με όρους:

• αποθεμάτων,
• logistics,
• θαλάσσιων αξόνων,
• πολιτικού ρίσκου,
• και ελέγχου αγορών.

Η Chevron δεν “παίρνει θέση” υπέρ Ελλάδας ή Τουρκίας.

Παίρνει θέση υπέρ της Chevron.

Η “διπλωματία της κανονιοφόρου” επιστρέφει

Υπάρχει όμως και μία βαθύτερη ανησυχία που αρχίζει να διαμορφώνεται σε διπλωματικούς κύκλους.

Η νέα αμερικανική στρατηγική —ιδιαίτερα υπό το δόγμα Τραμπ— μοιάζει ολοένα περισσότερο με συνδυασμό:

• οικονομικής πίεσης,
• στρατιωτικής προβολής ισχύος,
• και επιχειρηματικής διείσδυσης.

Οι ΗΠΑ δεν λειτουργούν πλέον αποκλειστικά μέσω παραδοσιακής διπλωματίας.

Λειτουργούν μέσω:

• ενεργειακών κολοσσών,
• επενδυτικών funds,
• αμυντικών συμφωνιών,
• και ελέγχου κρίσιμων υποδομών.

Αυτό που αρκετοί αναλυτές αποκαλούν πλέον:“corporate geopolitics”.

Και σε αυτό το μοντέλο, οι ενεργειακές εταιρείες δεν είναι απλοί επενδυτές.

Είναι μηχανισμοί στρατηγικής επιρροής.

Το πολιτικό ερώτημα που αποφεύγεται στην Αθήνα

Ένα ακόμη ζήτημα που σπάνια συζητείται ανοιχτά είναι το εξής:πώς θα αντιδρούσαν οι ΗΠΑ απέναντι σε μία ελληνική κυβέρνηση λιγότερο προβλέψιμη;

Η σημερινή κυβέρνηση θεωρείται στην Ουάσιγκτον απολύτως συμβατή με τις αμερικανικές στρατηγικές προτεραιότητες.

Τι θα συμβεί όμως εάν στο μέλλον προκύψει:

• πολυκομματική κυβέρνηση,
• ασταθής πολιτικός συνασπισμός,
• ή πολιτικές δυνάμεις με επιρροές από άλλους γεωπολιτικούς πόλους;

Σε ένα περιβάλλον όπου:

• η ενέργεια,
• οι βάσεις,
• οι θαλάσσιοι διάδρομοι,
• και οι επενδύσεις

συνδέονται άμεσα με αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα, οι πιέσεις ενδέχεται να αποκτήσουν πολύ πιο άμεσο χαρακτήρα.

 Τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από τη Chevron

Η Chevron δεν έρχεται απλώς για γεωτρήσεις.

Έρχεται για:

• γεωπολιτικό positioning,
• έλεγχο ενεργειακών διαδρομών,
• επιρροή στη Ν.Α. Ευρώπη,
• και συμμετοχή στο νέο ενεργειακό architecture της περιοχής.

Η Ελλάδα βλέπει “επένδυση”.

Η Ουάσιγκτον βλέπει:

• σταθερότητα συμμάχων,
• έλεγχο θαλάσσιων αξόνων,
• και περιορισμό ρωσικής και κινεζικής επιρροής.

Η Τουρκία βλέπει ευκαιρία στρατηγικής αναβάθμισης.

Και η Chevron βλέπει και τις δύο χώρες ως κομμάτια του ίδιου ενεργειακού χάρτη.

Αυτό ακριβώς είναι που κάνει την υπόθεση τόσο περίπλοκη — και δυνητικά επικίνδυνη.

Η μεγάλη παγίδα στην υπόθεση Chevron είναι ότι στην Ελλάδα συγχέουμε την επιχειρηματική παρουσία με τη γεωπολιτική προστασία.

Όμως οι πολυεθνικές δεν έχουν πατρίδες.

Έχουν συμφέροντα.

Και όταν τα ίδια συμφέροντα επενδύουν ταυτόχρονα σε Αθήνα και Άγκυρα, τότε το ενεργειακό παιχνίδι γίνεται πολύ πιο επικίνδυνο απ’ όσο παρουσιάζεται δημόσια.

Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι αγωγοί, τα κοιτάσματα και οι γεωτρήσεις δεν χαράζουν μόνο ενεργειακούς χάρτες.

Χαράζουν και νέες ισορροπίες ισχύος. Πηγή: pagenews.gr