Γάζα: Φίδια, σκορπιοί και τρωκτικά απειλούν τους εκτοπισμένους

Στη Λωρίδα της Γάζας, οι σκηνές πολλών εκτοπισμένων έχουν μετατραπεί σε ασταθή καταφύγια, με φίδια, σκορπιούς, αράχνες και τρωκτικά να εμφανίζονται καθημερινά. Οι συνθήκες διαβίωσης και τα σοβαρά προβλήματα υγιεινής εντείνουν τον κίνδυνο για τις οικογένειες που ζουν ήδη σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση.

Σκηνές που δεν προσφέρουν ασφάλεια

Στη Λωρίδα της Γάζας, η ζωή για χιλιάδες εκτοπισμένους δεν περιορίζεται πλέον στις συνέπειες του πολέμου. Στο εσωτερικό και γύρω από τις σκηνές τους, φίδια, σκορπιοί, αράχνες και ποντίκια έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας, δημιουργώντας έναν ακόμη κίνδυνο για οικογένειες που ήδη ζουν σε συνθήκες ακραίας ανασφάλειας.

Ο Χασάν αλ-Σουμέιρι, εκτοπισμένος στην ανατολική Ντέιρ αλ-Μπάλαχ, περιγράφει ότι κοντά στη σκηνή του εμφανίζονται συχνά φίδια, σκορπιοί και αράχνες. Όπως λέει, κάθε μέρα σκοτώνει όσα μπορεί, χωρίς όμως να γνωρίζει με βεβαιότητα πόσο επικίνδυνα είναι ή τι ακριβώς αντιμετωπίζει.

Αντίστοιχα, ο Σάμπερ Αμπού αλ-Ατζίν αναφέρει ότι πριν κοιμηθεί η οικογένειά του ελέγχει κάθε βράδυ την κουβέρτα και το ψάθινο υπόστρωμα, όχι για τη σκόνη αλλά για να διαπιστώσει αν έχει κρυφτεί κάτι από κάτω. Για εκείνον, ποντίκια, έντομα, σκορπιοί και κάποιες φορές φίδια έχουν γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μέσα στη σκηνή.

Εκτεταμένο πρόβλημα στους χώρους φιλοξενίας

Τα δεδομένα που έχουν καταγραφεί αποτυπώνουν το εύρος του προβλήματος. Η Ομάδα Στέγασης στην Παλαιστίνη, υπό την ηγεσία του Νορβηγικού Συμβουλίου Προσφύγων και με συντονισμό του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, εκτιμά ότι περίπου 1,98 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 94% του πληθυσμού της Γάζας, χρειάζονται βοήθεια για στέγαση και βασικά είδη.

Παράλληλα, στοιχεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τις Ανθρωπιστικές Υποθέσεις δείχνουν ότι το 84% των νοικοκυριών αντιμετωπίζει πολύ σοβαρούς περιορισμούς στις συνθήκες διαβίωσης. Σε έκθεση της 3ης Ιουλίου 2026, η OCHA κατέγραψε εκτεταμένη παρουσία τρωκτικών και εξωπαρασίτων στο 83% των χώρων φιλοξενίας που αξιολογήθηκαν, μαζί με λύματα στους δρόμους, σωρούς απορριμμάτων και λιμνάζοντα νερά.

Στην ίδια εικόνα, οι υπηρεσίες διαχείρισης των χώρων κάλυπταν μόλις το 34% του συνόλου των σημείων φιλοξενίας, αφήνοντας πολλά νοικοκυριά χωρίς τακτική παρακολούθηση.

Οι μαρτυρίες των εκτοπισμένων

Ο Σάμπερ Αμπού αλ-Ατζίν λέει ότι η οικογένειά του δοκίμασε να χρησιμοποιήσει διαθέσιμα φυτοφάρμακα και σπρέι, όμως χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Όταν σηκώνουν στρώματα, κουβέρτες ή ψάθινα χαλιά, βρίσκουν από κάτω έντομα ή άλλα μικρά ζώα, με αποτέλεσμα η αγωνία να συνοδεύει ακόμη και τις πιο απλές καθημερινές κινήσεις.

Ακόμη και το φαγητό που μένει για λίγο εκτεθειμένο προκαλεί ανησυχία, καθώς οι ένοικοι των σκηνών φοβούνται ότι πάνω του μπορεί να έχουν περάσει ποντίκια, έντομα ή κάτι άλλο. Η καθημερινότητα, όπως λέει, έχει γίνει πολύ δύσκολη.

Ο Χασάν αλ-Σουμέιρι περιγράφει επίσης ότι βλέπει διαφορετικά σχήματα και χρώματα στα ζώα και στα έντομα που εμφανίζονται στη σκηνή του, αλλά δεν μπορεί να αναγνωρίσει τα είδη ούτε να κρίνει πόσο απειλητικά είναι. Αυτή η αβεβαιότητα κάνει ακόμη πιο δύσκολη την εκτίμηση του κινδύνου από τους ίδιους τους εκτοπισμένους.

Οι προειδοποιήσεις του ΠΟΥ

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει εκδώσει ειδικές οδηγίες για τα περιστατικά δηλητηρίασης από δαγκώματα φιδιών στη Γάζα. Επισημαίνει ότι η μορφή των προσωρινών καταλυμάτων, η συχνή μετακίνηση, ο συνωστισμός και η ανάγκη των κατοίκων να παραμένουν ή να συγκεντρώνονται έξω από κλειστούς χώρους αυξάνουν την πιθανότητα επαφής με φίδια γύρω από τις κατοικίες.

Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι τα δηλητήρια ορισμένων φιδιών μπορούν να προκαλέσουν παράλυση που επηρεάζει την αναπνοή, καθώς και βλάβες στα νεφρά ή στους ιστούς. Τα συμπτώματα στα παιδιά μπορεί να εμφανιστούν πιο γρήγορα, λόγω της μικρότερης σωματικής τους μάζας.

Ο οργανισμός συνιστά να μην επιχειρεί κανείς να πιάσει το φίδι μετά από δάγκωμα, καθώς υπάρχει κίνδυνος για δεύτερο δάγκωμα, και τονίζει ότι απαιτείται άμεση ιατρική φροντίδα. Παράλληλα, αναφέρει πως οι αντιοφικοί οροί αποτελούν την πιο αποτελεσματική θεραπεία για την πρόληψη ή την αναστροφή των περισσότερων συνεπειών της δηλητηρίασης και ζητεί να περιλαμβάνονται στις διεθνείς αποστολές βοήθειας και στα πακέτα πρωτοβάθμιας φροντίδας προς τη Γάζα.

Δυσκολίες στη διάγνωση και στην περίθαλψη

Στην ανατολική Ντέιρ αλ-Μπάλαχ, ο Μαχέρ Αμπού Αμρά, που εργάζεται σε ιατρική μονάδα, αναφέρει ότι η ομάδα του δέχεται περιστατικά για τα οποία δεν είναι πάντα δυνατό να προσδιοριστεί με ακρίβεια η αιτία με τα μέσα που διαθέτει. Φέρνει ως παράδειγμα ένα παιδί με τραύμα, πυώδη συλλογή και υγρά που έβγαιναν από το σημείο της βλάβης, λέγοντας ότι δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσουν αν επρόκειτο για δάγκωμα φιδιού, τσίμπημα σκορπιού ή άλλο έντομο.

Όταν μια περίπτωση ξεπερνά τις δυνατότητες της μονάδας, η ομάδα προσπαθεί να τη διακόμισει σε δομές του υπουργείου Υγείας που μπορούν να την αντιμετωπίσουν. Σε άλλες περιπτώσεις, οι συγγενείς φτάνουν ήδη γνωρίζοντας τι προκάλεσε τον τραυματισμό, έχοντας μαζί τους το φίδι ή τον σκορπιό που δάγκωσε το παιδί, κάτι που όμως ο ΠΟΥ αποθαρρύνει, ακριβώς για να αποφευχθούν νέοι τραυματισμοί.

Ο Αμπού Αμρά λέει επίσης ότι un παιδιά φτάνουν τη νύχτα επειδή έντομα έχουν μπει στα αυτιά τους ενώ κοιμούνται. Πρόκειται για περιστατικά που φανερώνουν τη γενικότερη πίεση πάνω σε ένα ήδη επιβαρυμένο σύστημα υγείας.

Περιορισμένη λειτουργία του συστήματος υγείας

Η Ομάδα Υγείας του ΟΗΕ αναφέρει ότι μέχρι τα μέσα Ιουλίου 2026 λειτουργούσε στη Γάζα μόλις το 44% των δομών παροχής υγειονομικών υπηρεσιών που υπήρχαν πριν από τον Οκτώβριο του 2023. Την ίδια περίοδο, οι λοιμώξεις από εξωπαράσιτα αντιστοιχούσαν στο 18,9% των λοιμωδών νοσημάτων που αναφέρθηκαν μεταξύ 19 και 25 Ιουλίου.

Στις 20 Αυγούστου, ο ΟΗΕ σημείωσε ότι οι δραστηριότητες καταπολέμησης παρασίτων που υλοποιεί το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών και οι εταίροι του από τον Μάιο έχουν επεκταθεί σε περισσότερους από 3.000 χώρους σε όλη τη Γάζα, ανάμεσά τους σημεία φιλοξενίας εκτοπισμένων, αγορές και νοσοκομεία. Νωρίτερα, στις 31 Ιουλίου, είχε αναφερθεί η διανομή εννέα τόνων παρασιτοκτόνων για τρωκτικά που εισήγαγαν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μαζί με ποσότητες που ήδη υπήρχαν διαθέσιμες.

Ο ΟΗΕ υπογραμμίζει ότι χρειάζεται τακτική είσοδος υλικών, εξοπλισμού και ανταλλακτικών, αλλά και καλύτερη διαχείριση απορριμμάτων, λυμάτων και ερειπίων, ώστε να περιοριστούν οι συνθήκες που ευνοούν την παρουσία τρωκτικών και εντόμων.

Μια καθημερινότητα που συνεχίζει να χειροτερεύει

Η κατάσταση γύρω από τους καταυλισμούς παραμένει επιβαρυμένη. Σε έρευνα στις αρχές Ιουλίου, το 43% των νοικοκυριών ανέφερε ότι λύματα ή λάσπη βρίσκονταν σε απόσταση έως δέκα μέτρων από τον χώρο διαμονής τους, ενώ το 26% δήλωσε ότι κοντά τους υπήρχαν σωροί στερεών απορριμμάτων.

Την ίδια ώρα, η Γάζα παραμένει γεμάτη από ερείπια. Σύμφωνα με έκθεση της OCHA στις 23 Ιουλίου, είχαν απομακρυνθεί περίπου 630.000 τόνοι μπάζων από δρόμους και βασικές υποδομές, από σύνολο άνω των 60 εκατομμυρίων τόνων ερειπίων που άφησε πίσω του ο πόλεμος.

Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, ο Σάμπερ Αμπού αλ-Ατζίν περιγράφει μια ζωή όπου κάθε βράδυ επαναλαμβάνεται η ίδια διαδικασία: έλεγχος στις γωνίες, τίναγμα κουβερτών, ανασήκωμα των στρωμάτων. Και στο τέλος, όπως λέει, η σκέψη των εκτοπισμένων επιστρέφει πάντα στο ίδιο συμπέρασμα: φίδι, σκορπιός, ποντίκι, έντομο βρίσκονται παντού γύρω τους.

Πηγή: Pagenews.gr