Το Μεγάλο Παζάρι του Ερντογάν: Οι S-400, ο Πούτιν και το ΝΑΤΟ

Λίγες εβδομάδες πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Χακάν Φιντάν μεταβαίνει στη Μόσχα αναζητώντας μια λύση για το ακανθώδες ζήτημα των S-400. Το διακύβευμα δεν είναι μόνο οι αμερικανικές κυρώσεις, αλλά η ίδια η γεωπολιτική ταυτότητα της Τουρκίας.

Ο Ερντογάν Μεταξύ Πούτιν και Τραμπ

Η Τουρκία έχει περάσει τα τελευταία χρόνια χτίζοντας μια εξωτερική πολιτική βασισμένη στην ισορροπία.

Μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά με στενούς δεσμούς με τη Ρωσία.

Υποστηρικτής της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, αλλά αρνητική στις δυτικές κυρώσεις κατά της Μόσχας.

Στρατηγικός εταίρος της Δύσης, αλλά ταυτόχρονα συνομιλητής του Κρεμλίνου.

Σήμερα, αυτή η πολιτική εξισορρόπησης φτάνει σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής.

Η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν στη Μόσχα δεν αφορά μόνο τις διμερείς σχέσεις Τουρκίας–Ρωσίας. Αφορά την προσπάθεια της Άγκυρας να λύσει τον πιο δύσκολο γρίφο στις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον: το μέλλον των ρωσικών πυραύλων S-400.

Η πληγή που δεν έκλεισε ποτέ

Έξι χρόνια μετά την αγορά των S-400, το ζήτημα εξακολουθεί να δηλητηριάζει τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.

Όταν η Άγκυρα παρέλαβε το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα το 2019, η κυβέρνηση Τραμπ αντέδρασε με πρωτοφανή σκληρότητα.

Η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα των F-35, έχασε την πρόσβαση στα πιο προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη της Δύσης και βρέθηκε αντιμέτωπη με κυρώσεις βάσει του νόμου CAATSA.

Έκτοτε, οι δύο πλευρές προσπαθούν να βρουν μια διέξοδο.

Χωρίς αποτέλεσμα.

Ο λόγος είναι απλός: η Άγκυρα εξακολουθεί να κατέχει το ρωσικό σύστημα και η αμερικανική νομοθεσία δεν αφήνει πολλά περιθώρια ελιγμών.

Γιατί η λύση περνά από τη Μόσχα

Το παράδοξο είναι ότι για να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον, η Τουρκία χρειάζεται πρώτα τη συνεργασία της Ρωσίας.

Στο τραπέζι βρίσκονται διάφορα σενάρια.

Το πρώτο προβλέπει επαναγορά των S-400 από τη Ρωσία.

Το δεύτερο μεταφορά των συστημάτων σε τουρκική στρατιωτική βάση εκτός τουρκικού εδάφους, ώστε να πληρούται η αμερικανική απαίτηση περί «παύσης κατοχής».

Κανένα από τα δύο δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη συγκατάθεση της Μόσχας.

Έτσι, η επίσκεψη Φιντάν αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Η Άγκυρα χρειάζεται τον Πούτιν για να βελτιώσει τις σχέσεις της με τον Τραμπ.

Το τέλος της στρατηγικής ασάφειας;

Για χρόνια, η Τουρκία επωφελήθηκε από τη δυνατότητά της να κινείται ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα.

Αγόραζε ρωσικό φυσικό αέριο, συνεργαζόταν με τη Μόσχα στη Συρία και ταυτόχρονα παρέμενε βασικός πυλώνας του ΝΑΤΟ στη Μαύρη Θάλασσα.

Όμως το διεθνές περιβάλλον αλλάζει.

Η Ουάσιγκτον απαιτεί ολοένα και μεγαλύτερη ευθυγράμμιση από τους συμμάχους της.

Η Ρωσία, από την πλευρά της, δεν έχει ιδιαίτερο κίνητρο να διευκολύνει μια συμφωνία που θα ενίσχυε τη συνοχή του ΝΑΤΟ.

Η Τουρκία βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με το δίλημμα που προσπαθούσε να αποφύγει εδώ και χρόνια: να επιλέξει πόσο κοντά θέλει να βρίσκεται στη Δύση και πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να απομακρυνθεί από τη Ρωσία.

Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ ως σημείο καμπής

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις αρχές Ιουλίου, αναμένεται να εξελιχθεί σε κομβική στιγμή για τη συμμαχία αλλά και για τον ίδιο τον Ερντογάν.

Επισήμως, η ατζέντα θα περιλαμβάνει την Ουκρανία, την άμυνα και τις νέες προκλήσεις ασφαλείας.

Παρασκηνιακά, όμως, το πραγματικό ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί στο αν θα υπάρξει συμφωνία μεταξύ Άγκυρας και Ουάσιγκτον για τους S-400.

Εάν επιτευχθεί συμβιβασμός, θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για μια νέα εποχή στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, με επανεκκίνηση της αμυντικής συνεργασίας και πιθανή επιστροφή της Τουρκίας σε κρίσιμα δυτικά εξοπλιστικά προγράμματα.

Αν όχι, η κρίση θα συνεχίσει να λειτουργεί ως μόνιμη υπενθύμιση των ορίων της τουρκικής στρατηγικής αυτονομίας.

Περισσότερο από ένα πυραυλικό σύστημα

Οι S-400 δεν είναι πλέον απλώς ένα οπλικό σύστημα.

Έχουν μετατραπεί σε σύμβολο της εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν.

Συμβολίζουν την προσπάθεια της Τουρκίας να λειτουργήσει ως ανεξάρτητος πόλος ισχύος ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή.

Το ερώτημα είναι αν αυτό το μοντέλο μπορεί να επιβιώσει σε έναν κόσμο που γίνεται ολοένα πιο πολωμένος.

Η αποστολή του Φιντάν στη Μόσχα ίσως δώσει τις πρώτες απαντήσεις.

Γιατί πίσω από τη συζήτηση για πυραύλους, κυρώσεις και διπλωματία κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα:

Πού ανήκει πραγματικά η Τουρκία στη νέα γεωπολιτική τάξη που διαμορφώνεται;

Πηγή: pagenews.gr