Σύνοδος ή προσωπικό σόου; Ο Τραμπ μετέτρεψε το ΝΑΤΟ της Άγκυρας σε πεδίο γεωπολιτικής σύγκρουσης
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 5 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Σύνοδος ή προσωπικό σόου; Ο Τραμπ μετέτρεψε το ΝΑΤΟ της Άγκυρας σε πεδίο γεωπολιτικής σύγκρουσης
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα είχε σχεδιαστεί για να επιβεβαιώσει την ενότητα της Συμμαχίας απέναντι στη Ρωσία, να ενισχύσει τη στήριξη προς την Ουκρανία και να παρουσιάσει ένα κοινό δυτικό μέτωπο σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.
Μέσα σε λίγες ώρες, όμως, η ατζέντα άλλαξε πλήρως.
Ο Ντόναλντ Τραμπ μονοπώλησε τη Σύνοδο, μετατρέποντας μια συλλογική συνάντηση κορυφής σε προσωπική πολιτική σκηνή, όπου κυριάρχησαν οι απειλές προς συμμάχους, οι νέες επιθέσεις κατά του Ιράν και η ανοιχτή αμφισβήτηση θεμελιωδών παραδοχών πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε το ΝΑΤΟ μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.
Η Ευρώπη στο στόχαστρο
Το πρώτο μήνυμα του Αμερικανού προέδρου απευθυνόταν ευθέως στους Ευρωπαίους συμμάχους.
Η Ισπανία βρέθηκε στο επίκεντρο των επικρίσεων, καθώς είχε αρνηθεί να επιτρέψει τη χρήση των αμερικανικών βάσεων στο έδαφός της για επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη στάση της Μαδρίτης απαράδεκτη, αφήνοντας ακόμη και ανοιχτό το ενδεχόμενο οικονομικών αντιποίνων.
Το μήνυμα που εξέπεμψε ήταν σαφές:
Οι χώρες που δεν στηρίζουν τις αμερικανικές στρατιωτικές επιλογές δεν μπορούν να θεωρούν δεδομένη ούτε την πολιτική ούτε την οικονομική στήριξη της Ουάσιγκτον.
«Η εκεχειρία με το Ιράν τελείωσε»
Η μεγαλύτερη ανατροπή ήρθε όταν ο Τραμπ ουσιαστικά ανακοίνωσε ότι θεωρεί λήξασα τη συμφωνία αποκλιμάκωσης με την Τεχεράνη.
«Η εκεχειρία τελείωσε. Δεν θέλω πλέον να διαπραγματεύομαι μαζί τους.»
Παράλληλα χαρακτήρισε τις συνομιλίες με το Ιράν «χαμένο χρόνο», προειδοποιώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τη δυνατότητα να καταστρέψουν «κάθε γέφυρα στο Ιράν», εάν αυτό κριθεί απαραίτητο.
Οι δηλώσεις αυτές επισκίασαν πλήρως τις εργασίες της Συνόδου και επανέφεραν στο προσκήνιο τον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή.
Η Γροιλανδία επέστρεψε στην ατζέντα
Ο Τραμπ επανέφερε επίσης ένα θέμα που είχε προκαλέσει σοβαρή κρίση στις διατλαντικές σχέσεις.
Επανέλαβε ότι η Γροιλανδία θα έπρεπε να περάσει υπό αμερικανικό έλεγχο, υποστηρίζοντας ότι η στρατηγική σημασία της περιοχής καθιστά αναγκαία την αμερικανική παρουσία.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, απάντησε εκ νέου κατηγορηματικά ότι η Γροιλανδία δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Η αντιπαράθεση ανέδειξε για ακόμη μία φορά τη διαφορετική αντίληψη που έχει η Ουάσιγκτον και οι Ευρωπαίοι για την ασφάλεια στην Αρκτική.
Στο τραπέζι ακόμη και η αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων
Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκάλεσε η αναφορά του Αμερικανού προέδρου στο ενδεχόμενο σημαντικής μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
«Θα μπορούσαμε να αποσύρουμε όλους τους στρατιώτες μας από την Ευρώπη.»
Η δήλωση αυτή αντιμετωπίστηκε με ιδιαίτερο προβληματισμό από χώρες της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, οι οποίες βασίζουν την αποτρεπτική τους ισχύ στην αμερικανική στρατιωτική παρουσία.
Για πολλούς Ευρωπαίους διπλωμάτες, η συγκεκριμένη αναφορά ήταν ίσως η πιο ανησυχητική στιγμή ολόκληρης της Συνόδου.
Ο μεγάλος κερδισμένος λέγεται Ερντογάν
Ενώ αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες βρέθηκαν στο στόχαστρο του Τραμπ, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ήταν από τους λίγους που εισέπραξαν δημόσιους επαίνους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε επανειλημμένα για τη φιλία τους, αφήνοντας παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων κατά της Τουρκίας και επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.
Η εικόνα αυτή ενίσχυσε σημαντικά τη διπλωματική θέση της Τουρκίας μέσα στη Συμμαχία.
Η Ουκρανία κέρδισε μόνο ένα ουσιαστικό αποτέλεσμα
Παρά τις εντάσεις, η Σύνοδος κατέγραψε και μία σημαντική απόφαση.
Ο Τραμπ ενημέρωσε τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτρέψουν στην Ουκρανία να κατασκευάζει εγχώρια αναχαιτιστικά βλήματα Patriot μέσω αμερικανικής άδειας παραγωγής.
Πρόκειται για ένα πάγιο αίτημα του Κιέβου που ενισχύει σημαντικά τη μακροπρόθεσμη αμυντική του ικανότητα.
Παράλληλα, το ΝΑΤΟ επανέλαβε την προσήλωσή του στην αρχή της συλλογικής άμυνας και στη συνέχιση της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία.
Η Άγκυρα δεν αποκάλυψε απλώς τις διαφωνίες μέσα στο ΝΑΤΟ.
Ανέδειξε κάτι βαθύτερο.
Η Ευρώπη συνειδητοποιεί ότι η μεγαλύτερη πρόκληση για το μέλλον της Συμμαχίας ίσως δεν είναι πλέον αποκλειστικά η Ρωσία, αλλά η αβεβαιότητα γύρω από τον ίδιο τον αμερικανικό στρατηγικό προσανατολισμό.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει πλέον το ΝΑΤΟ όχι ως μια παραδοσιακή συμμαχία συλλογικής ασφάλειας, αλλά ως έναν οργανισμό όπου η αμερικανική προστασία συνδέεται με πολιτικά και οικονομικά ανταλλάγματα.
Η λογική της συναλλακτικής ασφάλειας (transactional security) αντικαθιστά σταδιακά τη λογική της άνευ όρων συλλογικής άμυνας που χαρακτήρισε τη Δύση επί επτά δεκαετίες.
Για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αυτό μεταφράζεται σε μία νέα πραγματικότητα: η στρατηγική αυτονομία παύει να αποτελεί θεωρητική συζήτηση και εξελίσσεται σε ζήτημα επιβίωσης.
Η Σύνοδος της Άγκυρας πιθανότατα θα καταγραφεί ως το σημείο όπου έγινε απολύτως σαφές ότι η επόμενη μεγάλη δοκιμασία του ΝΑΤΟ δεν αφορά μόνο τις απειλές από τη Μόσχα ή τη Μέση Ανατολή, αλλά και τον επαναπροσδιορισμό του ίδιου του αμερικανικού ρόλου στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
