ΕΚΤ: Το σενάριο που «καίει» δάνεια και καταθέσεις – Πότε βλέπουν νέα αύξηση επιτοκίων οι αγορές

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να κρατήσει στάση αναμονής τον Ιούλιο, όμως οι αγορές προεξοφλούν νέα άνοδο τον Σεπτέμβριο και αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο τρίτης αύξησης έως το τέλος του 2026.

Σε μία ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση καλείται να απαντήσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς από τη μία πλευρά ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη εμφανίζει σημάδια αποκλιμάκωσης και από την άλλη η νέα ενεργειακή αναταραχή απειλεί να ανατρέψει τα δεδομένα.

Οι αγορές θεωρούν σχεδόν βέβαιο ότι η ΕΚΤ δεν θα προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων κατά τη συνεδρίαση της 23ης Ιουλίου. Ωστόσο, η εικόνα αλλάζει αισθητά για τον Σεπτέμβριο, όταν η Φρανκφούρτη θα έχει στη διάθεσή της ανανεωμένες προβλέψεις για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό.

Το βασικό σενάριο προβλέπει ότι το επιτόκιο καταθέσεων θα παραμείνει προσωρινά στο 2,25%, πριν αυξηθεί στο 2,50% το φθινόπωρο. Παράλληλα, δεν έχει αποκλειστεί ακόμη μία κίνηση προς το 2,75% έως τον Δεκέμβριο.

Γιατί η ΕΚΤ αναμένεται να περιμένει τον Ιούλιο

Η πρώτη αύξηση επιτοκίων για το 2026 πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο, ανεβάζοντας το επιτόκιο καταθέσεων στο 2,25%.

Μία δεύτερη συνεχόμενη αύξηση τον Ιούλιο δεν αποτελεί πλέον το πιθανότερο σενάριο, καθώς η ΕΚΤ επιθυμεί να αξιολογήσει τις επιπτώσεις της προηγούμενης απόφασης και να αποκτήσει πιο καθαρή εικόνα για την εξέλιξη των τιμών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που αποτυπώνονται στις αγορές παραγώγων, η πιθανότητα να παραμείνει αμετάβλητο το επιτόκιο στις 23 Ιουλίου φτάνει το 91%. Η πιθανότητα άμεσης αύξησης στο 2,50% περιορίζεται μόλις στο 9%.

Η επιλογή της αναμονής δεν σημαίνει ότι η ΕΚΤ θεωρεί πως το πρόβλημα του πληθωρισμού έχει λυθεί. Αντίθετα, επιχειρεί να κερδίσει χρόνο ώστε να διαπιστώσει εάν η ενεργειακή κρίση θα προκαλέσει μία προσωρινή ή μία πιο μόνιμη αύξηση των τιμών.

Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δίνει χρόνο

Ο γενικός πληθωρισμός στην Ευρωζώνη υποχώρησε τον Ιούνιο στο 2,8%, από 3,2% τον Μάιο, εξέλιξη που περιόρισε την ανάγκη για μία άμεση νέα αύξηση.

Ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος εξαιρεί τις πιο ευμετάβλητες τιμές, διαμορφώθηκε στο 2,4%. Ωστόσο, ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες παρέμεινε στο 3,2%, δείχνοντας ότι οι πιέσεις δεν έχουν εξαφανιστεί από την πραγματική οικονομία.

Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί η ενέργεια, όπου οι τιμές αυξάνονται με ετήσιο ρυθμό 8,5%.

Αυτό σημαίνει ότι η γενική αποκλιμάκωση μπορεί να ανατραπεί γρήγορα, εάν συνεχιστεί η άνοδος του πετρελαίου και μεταφερθεί στο κόστος των μεταφορών, της παραγωγής και των τελικών προϊόντων.

Το πετρέλαιο αλλάζει ξανά τα δεδομένα

Η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή έχει επαναφέρει τους φόβους για τη διαθεσιμότητα και τη μεταφορά ενεργειακών προϊόντων μέσω του Περσικού Κόλπου.

Η τιμή του Brent έκλεισε στις 17 Ιουλίου στα 88,10 δολάρια ανά βαρέλι, σημειώνοντας εβδομαδιαία άνοδο περίπου 16%.

Μία παρατεταμένη άνοδος των τιμών της ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων, αναγκάζοντας την ΕΚΤ να διατηρήσει πιο αυστηρή νομισματική πολιτική για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η αύξηση των τιμών θα προέλθει από ισχυρή ζήτηση ή από ελλείψεις στην προσφορά.

Στην πρώτη περίπτωση, μία αύξηση επιτοκίων μπορεί να περιορίσει τη ζήτηση και τον πληθωρισμό. Στη δεύτερη, όμως, τα υψηλότερα επιτόκια δεν μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή πετρελαίου ή να αποκαταστήσουν τις ενεργειακές ροές.

Σεπτέμβριος: Το πιο πιθανό σημείο για νέα αύξηση

Η συνεδρίαση της 10ης Σεπτεμβρίου θεωρείται πλέον το πιθανότερο χρονικό σημείο για την επόμενη κίνηση της ΕΚΤ.

Το ECB Watch Tool δίνει πιθανότητα 78,7% το επιτόκιο να αυξηθεί στο 2,50% τον Σεπτέμβριο.

Η πιθανότητα να παραμείνει στο 2,25% περιορίζεται στο 13,7%, ενώ έχει ήδη αρχίσει να εμφανίζεται και ένα μικρό ποσοστό για άνοδο απευθείας στο 2,75%.

Μέχρι τότε, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα διαθέτει νέα στοιχεία για τις τιμές, τους μισθούς, την κατανάλωση και την ανάπτυξη.

Θα μπορεί επίσης να εκτιμήσει καλύτερα εάν η γεωπολιτική κρίση έχει προσωρινές ή μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Ανοιχτή η πόρτα για τρίτη αύξηση

Οι αγορές δεν σταματούν στο σενάριο μίας μόνο επιπλέον αύξησης.

Για τη συνεδρίαση της 29ης Οκτωβρίου, η μεγαλύτερη πιθανότητα παραμένει το επιτόκιο να βρίσκεται στο 2,50%. Ωστόσο, αυξάνεται σημαντικά η πιθανότητα να έχει φτάσει ήδη στο 2,75%.

Για τον Δεκέμβριο, το τοπίο γίνεται ακόμη πιο σύνθετο.

Η πιθανότητα το επιτόκιο να βρίσκεται στο 2,75% ανέρχεται στο 42,5%, ενώ εάν προστεθούν και τα σενάρια για ακόμη υψηλότερα επίπεδα, οι πιθανότητες να έχει ξεπεράσει το 2,50% πλησιάζουν το 60%.

Υπάρχουν ακόμη και μικρότερες πιθανότητες για επιτόκιο 3% ή 3,25%, εφόσον ο πληθωρισμός επιταχυνθεί σημαντικά.

Τι προβλέπουν οι οικονομολόγοι

Οι οικονομολόγοι κινούνται στην ίδια γενική κατεύθυνση με τις αγορές, αλλά εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι ως προς τον αριθμό των αυξήσεων.

Σε δημοσκόπηση στην οποία συμμετείχαν 74 οικονομολόγοι, όλοι προέβλεψαν ότι το επιτόκιο θα παραμείνει αμετάβλητο στη συνεδρίαση του Ιουλίου.

Οι 52 από τους 74 αναμένουν ακόμη μία αύξηση μέσα στο 2026, με πιθανότερο χρονικό σημείο τον Σεπτέμβριο.

Μόλις τρεις θεωρούν ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε δύο επιπλέον αυξήσεις έως το τέλος του έτους.

Η διαφορά αυτή δείχνει ότι οι αγορές φοβούνται περισσότερο ένα επίμονο πληθωριστικό σοκ, ενώ οι οικονομολόγοι θεωρούν πιθανότερο η ΕΚΤ να κινηθεί πιο προσεκτικά για να μην πλήξει την ανάπτυξη.

Τι σημαίνουν οι αυξήσεις για τα στεγαστικά δάνεια

Μία νέα άνοδος των επιτοκίων θα επηρεάσει άμεσα τους δανειολήπτες με κυμαινόμενο επιτόκιο.

Οι μηνιαίες δόσεις των στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων συνδέονται συνήθως με το Euribor, το οποίο ακολουθεί τις προσδοκίες για την πολιτική της ΕΚΤ.

Όσο οι αγορές προβλέπουν υψηλότερα επιτόκια, το κόστος χρηματοδότησης παραμένει αυξημένο, ακόμη και πριν ληφθεί η επίσημη απόφαση.

Οι δανειολήπτες με σταθερό επιτόκιο δεν επηρεάζονται άμεσα κατά τη διάρκεια της συμφωνημένης περιόδου. Ωστόσο, τα νέα δάνεια και οι μελλοντικές αναχρηματοδοτήσεις μπορεί να προσφέρονται με ακριβότερους όρους.

Τι αλλάζει για τις καταθέσεις

Τα υψηλότερα επιτόκια μπορούν θεωρητικά να οδηγήσουν σε καλύτερες αποδόσεις για τις προθεσμιακές καταθέσεις.

Στην πράξη, όμως, η μεταφορά των αυξήσεων στους καταθέτες δεν πραγματοποιείται πάντα στον ίδιο βαθμό ή με την ίδια ταχύτητα που περνά στα δάνεια.

Οι τράπεζες θα συνεχίσουν να προσαρμόζουν τις αποδόσεις τους ανάλογα με τις ανάγκες ρευστότητας, τον ανταγωνισμό και τη διάρκεια κάθε καταθετικού προϊόντος.

Για τους αποταμιευτές, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά τη διάρκεια δέσμευσης, την πραγματική απόδοση μετά τη φορολογία και τους όρους πρόωρης ανάληψης.

Ο μεγάλος φόβος της ΕΚΤ

Το πιο δύσκολο σενάριο για τη Φρανκφούρτη είναι ο συνδυασμός υψηλού πληθωρισμού και χαμηλής ανάπτυξης.

Εάν οι τιμές αυξάνονται λόγω ενεργειακών ελλείψεων, οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κόστος, τα νοικοκυριά χάνουν αγοραστική δύναμη και η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνεται.

Σε μία τέτοια περίπτωση, μία νέα αύξηση επιτοκίων μπορεί να περιορίσει τον πληθωρισμό, αλλά ταυτόχρονα να επιδεινώσει την επιβράδυνση και να αυξήσει τον κίνδυνο ύφεσης.

Γι’ αυτό η ΕΚΤ αναμένεται να αποφύγει τις βιαστικές αποφάσεις και να κινηθεί ανά συνεδρίαση, αξιολογώντας κάθε φορά τα διαθέσιμα στοιχεία.

Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει παύση τον Ιούλιο και αύξηση στο 2,50% τον Σεπτέμβριο. Από εκεί και πέρα, η πορεία θα κριθεί από το πετρέλαιο, τον πληθωρισμό και την αντοχή της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Πηγή: Pagenews.gr