ΕΚΤ: Άλμα στις προσδοκίες πληθωρισμού στην ευρωζώνη λόγω ενεργειακής κρίσης

Οι καταναλωτές βλέπουν πληθωρισμό 4% στους επόμενους 12 μήνες, ενώ αυξάνονται οι φόβοι για ύφεση και ανεργία

Ανησυχητικό σήμα για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στέλνουν οι νέες προσδοκίες των καταναλωτών στην ευρωζώνη, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν και η άνοδος του ενεργειακού κόστους φαίνεται πως επηρεάζουν πλέον άμεσα την αντίληψη των νοικοκυριών για την πορεία των τιμών.

Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα καταναλωτών της ΕΚΤ, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό αυξήθηκαν απότομα τον Μάρτιο. Οι καταναλωτές εκτιμούν πλέον ότι οι τιμές θα αυξηθούν κατά 4% τους επόμενους 12 μήνες, από 2,5% που ήταν η αντίστοιχη πρόβλεψη τον Φεβρουάριο.

Η μεταβολή αυτή προκαλεί προβληματισμό στη Φρανκφούρτη, καθώς δείχνει ότι η ενεργειακή κρίση δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως προσωρινό σοκ, αλλά αρχίζει να επηρεάζει βαθύτερα τις προσδοκίες για την οικονομία.

Οι φόβοι για δεύτερο κύμα ακρίβειας

Το πιο ευαίσθητο σημείο για την ΕΚΤ είναι οι λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις. Αν οι εργαζόμενοι αρχίσουν να ζητούν υψηλότερους μισθούς για να αντισταθμίσουν το αυξημένο κόστος ζωής και οι επιχειρήσεις μετακυλίσουν το κόστος στις τελικές τιμές, τότε ο πληθωρισμός μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια.

Οι τριετείς προσδοκίες για τον πληθωρισμό αυξήθηκαν στο 3%, από 2,5%, πλησιάζοντας τα υψηλά επίπεδα που είχαν καταγραφεί στην προηγούμενη μεγάλη πληθωριστική έξαρση του 2022. Ακόμη και σε ορίζοντα πενταετίας, οι προσδοκίες αυξήθηκαν στο 2,4%, απομακρυνόμενες από τον στόχο της ΕΚΤ για πληθωρισμό 2%.

Αυτό είναι το πραγματικό πρόβλημα για την κεντρική τράπεζα. Δεν την ανησυχεί μόνο η σημερινή αύξηση των τιμών, αλλά το αν οι πολίτες και οι επιχειρήσεις αρχίζουν να πιστεύουν ότι ο υψηλός πληθωρισμός θα μείνει.

Τα επιτόκια ξανά στο τραπέζι

Μέχρι πριν από λίγους μήνες, η συζήτηση στην ευρωζώνη είχε στραφεί στο ενδεχόμενο μειώσεων επιτοκίων. Πλέον, το κλίμα έχει αλλάξει. Η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και, αν οι πληθωριστικές πιέσεις ενταθούν, οι αυξήσεις επιτοκίων επιστρέφουν στο τραπέζι.

Αν και δεν αναμένεται αλλαγή στην αμέσως επόμενη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής, οι αγορές και οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg προβλέπουν πιθανή αύξηση κατά 0,25% τον Ιούνιο, με τους επενδυτές να βλέπουν ακόμη μία κίνηση μέχρι το τέλος του έτους.

Το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Peter Kazimir, περιέγραψε καθαρά τη μετατόπιση του κλίματος, σημειώνοντας ότι ενώ πρόσφατα η συζήτηση αφορούσε πιθανή μείωση επιτοκίων, πλέον εξετάζεται το ενδεχόμενο μικρής αύξησης.

Χειροτερεύουν οι εκτιμήσεις για την οικονομία

Η έρευνα της ΕΚΤ δεν δείχνει μόνο άνοδο στις προσδοκίες πληθωρισμού. Δείχνει και επιδείνωση της εμπιστοσύνης για την πορεία της οικονομίας.

Οι καταναλωτές εκτιμούν πλέον ότι το ΑΕΠ της ευρωζώνης θα μειωθεί κατά 2,1% τους επόμενους 12 μήνες, έναντι πρόβλεψης για πτώση 0,9% τον Φεβρουάριο. Παράλληλα, οι προσδοκίες για την ανεργία αυξήθηκαν στο 11,3%, από 10,8%.

Η εικόνα αυτή παραπέμπει σε έναν δύσκολο συνδυασμό: υψηλότερος πληθωρισμός, χαμηλότερη ανάπτυξη και αυξημένος φόβος για την απασχόληση. Με άλλα λόγια, το σενάριο στασιμοπληθωρισμού δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.

Σφίγγουν οι τράπεζες τη χρηματοδότηση

Την ίδια ώρα, ξεχωριστή έρευνα της ΕΚΤ δείχνει ότι οι τράπεζες της ευρωζώνης αυστηροποίησαν τα κριτήρια χορήγησης εταιρικών δανείων στις αρχές του 2026, στον μεγαλύτερο βαθμό των τελευταίων δύο και πλέον ετών.

Οι τράπεζες επικαλούνται αυξημένους κινδύνους για τις οικονομικές προοπτικές, χαμηλότερη ανοχή ρίσκου και επιπτώσεις από τις γεωπολιτικές και ενεργειακές εξελίξεις. Αυτό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με δυσκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ακριβώς τη στιγμή που το κόστος λειτουργίας τους αυξάνεται.

Η δύσκολη εξίσωση της ΕΚΤ

Η ΕΚΤ βρίσκεται μπροστά σε μια εξαιρετικά δύσκολη ισορροπία. Αν αυξήσει τα επιτόκια, μπορεί να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις, αλλά κινδυνεύει να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την ανάπτυξη. Αν δεν αντιδράσει, υπάρχει κίνδυνος οι προσδοκίες για υψηλό πληθωρισμό να παγιωθούν.

Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει μετατρέψει ξανά την ενέργεια σε βασικό παράγοντα νομισματικής πολιτικής. Όσο περισσότερο διαρκεί η σύγκρουση, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πίεση σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κεντρικές τράπεζες.

Το μήνυμα της έρευνας είναι σαφές: οι Ευρωπαίοι καταναλωτές φοβούνται ότι η ακρίβεια επιστρέφει. Και για την ΕΚΤ, αυτός ο φόβος μπορεί να γίνει εξίσου επικίνδυνος με την ίδια την άνοδο των τιμών.

Πηγή: Pagenews.gr