Πιερρακάκης στις Βρυξέλλες: Το σχέδιο-βόμβα για δισεκατομμύρια στα ταμεία της ΕΕ που αλλάζει το παιχνίδι

Ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης καταθέτει μια από τις πιο φιλόδοξες προτάσεις που έχουν παρουσιαστεί τα τελευταία χρόνια για τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με επίκεντρο τα έσοδα από τις δημοπρασίες ραδιοσυχνοτήτων, επιχειρεί να συνδέσει τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό με την τεχνολογική ανάπτυξη, την ψηφιακή κυριαρχία και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.

Η ελληνική πρόταση που συζητείται στις Βρυξέλλες

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά νέες πηγές χρηματοδότησης για τον πολυετή προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση που μεταφέρει τη συζήτηση από τη λιτότητα στην αξιοποίηση των ψηφιακών υποδομών.

Όπως αποκαλύπτει το Politico, η ελληνική πρόταση προβλέπει την αξιοποίηση των εσόδων από τις δημοπρασίες ραδιοσυχνοτήτων κινητής τηλεφωνίας, ενός πεδίου που μέχρι σήμερα αποτελεί αποκλειστικά πηγή εσόδων για τους εθνικούς προϋπολογισμούς.

Η ιδέα χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα φιλόδοξη, καθώς επιχειρεί να δημιουργήσει έναν νέο ευρωπαϊκό «ίδιο πόρο», μειώνοντας την εξάρτηση του κοινοτικού προϋπολογισμού από τις εθνικές συνεισφορές.

Το σχέδιο: 75% στην Ευρώπη, 25% στην καινοτομία

Η πρόταση του Κυριάκου Πιερρακάκη προβλέπει ένα διπλό μοντέλο αξιοποίησης των εσόδων.

• Το 75% των χρημάτων από τις δημοπρασίες ραδιοφάσματος θα κατευθύνεται στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενισχύοντας τη χρηματοδότηση κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών.
• Το υπόλοιπο 25% θα διοχετεύεται μέσω ειδικού επενδυτικού ταμείου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, με αποκλειστικό στόχο τη χρηματοδότηση τεχνολογιών νέας γενιάς, όπως τα δίκτυα 5G και οι ψηφιακές εφαρμογές υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Πρόκειται για μια λογική που επιχειρεί να συνδέσει τα δημόσια έσοδα με την παραγωγή νέας ανάπτυξης, αντί να αντιμετωπίζει τις δημοπρασίες αποκλειστικά ως δημοσιονομικό εργαλείο.

Από την ελληνική εμπειρία στο ευρωπαϊκό μοντέλο

Η πρόταση δεν γεννήθηκε θεωρητικά.

Βασίζεται στο ελληνικό μοντέλο που εφαρμόστηκε το 2020, όταν η Ελλάδα αποφάσισε να διαθέσει μέρος των εσόδων από τις δημοπρασίες ραδιοφάσματος για τη δημιουργία ειδικού επενδυτικού ταμείου που χρηματοδοτεί το οικοσύστημα του 5G.

Η πρωτοβουλία εκείνη θεωρήθηκε από αρκετούς ευρωπαϊκούς κύκλους ως μία από τις πιο καινοτόμες εφαρμογές αξιοποίησης δημόσιων πόρων για την ενίσχυση της ψηφιακής οικονομίας.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης προτείνει τώρα τη μεταφορά αυτής της λογικής σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Το όραμα για μια ενιαία αγορά τηλεπικοινωνιών

Πέρα όμως από τη χρηματοδότηση, η ελληνική πρόταση έχει και μια σαφή στρατηγική διάσταση.

Σήμερα, κάθε κράτος-μέλος οργανώνει αυτόνομα τις δημοπρασίες ραδιοσυχνοτήτων.

Αυτό σημαίνει διαφορετικούς κανόνες, διαφορετικά χρονοδιαγράμματα και διαφορετικά κόστη για τις εταιρείες τηλεπικοινωνιών.

Το αποτέλεσμα είναι μια ιδιαίτερα κατακερματισμένη ευρωπαϊκή αγορά, η οποία δυσκολεύει τις μεγάλες επενδύσεις και περιορίζει την ανάπτυξη πραγματικά πανευρωπαϊκών τηλεπικοινωνιακών ομίλων.

Η πρόταση Πιερρακάκη κινείται προς την κατεύθυνση μεγαλύτερου συντονισμού, εναρμόνισης των διαδικασιών και σταδιακής δημιουργίας μιας ενιαίας αγοράς ψηφιακών υποδομών.

Η σκιά των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα

Η παρέμβαση του Έλληνα υπουργού δεν είναι αποκομμένη από τη γενικότερη ευρωπαϊκή συζήτηση.

Αντιθέτως, ευθυγραμμίζεται με τη φιλοσοφία που ανέπτυξαν στις πρόσφατες εκθέσεις τους ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ και πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι, καθώς και ο πρώην πρωθυπουργός Ενρίκο Λέτα.

Κοινός παρονομαστής των δύο εκθέσεων είναι ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα χωρίς:

• βαθύτερη ενοποίηση της ενιαίας αγοράς,
• περισσότερες κοινές επενδύσεις,
• ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία,
• ισχυρούς τεχνολογικούς «πρωταθλητές».

Η πρόταση για το ραδιοφάσμα εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική.

Οι αντιδράσεις των κρατών-μελών

Παρά το ενδιαφέρον που προκαλεί, η πρόταση συναντά ήδη σημαντικές αντιστάσεις.

Αρκετές κυβερνήσεις εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στην ιδέα μεταφοράς εθνικών εσόδων στις Βρυξέλλες.

Για πολλές χώρες, οι δημοπρασίες συχνοτήτων αποτελούν σημαντική πηγή χρηματοδότησης των κρατικών προϋπολογισμών.

Η παραχώρηση μέρους αυτών των πόρων στην Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρείται πολιτικά δύσκολη, ιδιαίτερα από τις λεγόμενες «φειδωλές» χώρες του Βορρά, οι οποίες παραδοσιακά αντιδρούν σε κάθε ενίσχυση των ίδιων πόρων της ΕΕ.

Παράλληλα, αρκετές κυβερνήσεις εκφράζουν ανησυχία για ενδεχόμενη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε έναν τομέα που μέχρι σήμερα αποτελεί αποκλειστική εθνική ευθύνη.

Το διακύβευμα είναι η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα

Πίσω από τη συζήτηση για τα έσοδα κρύβεται μια πολύ μεγαλύτερη στρατηγική επιλογή.

Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο μεγάλες προκλήσεις:

• την τεχνολογική υπεροχή των αμερικανικών κολοσσών,
• την ταχύτατη άνοδο της Κίνας σε δίκτυα, τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιακές υποδομές.

Οι τηλεπικοινωνίες, τα δίκτυα 5G και οι επενδύσεις στις ψηφιακές τεχνολογίες θεωρούνται πλέον ζήτημα οικονομικής ισχύος αλλά και γεωπολιτικής αυτονομίας.

Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόταση του Κυριάκου Πιερρακάκη δεν αφορά μόνο τη χρηματοδότηση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, αλλά και την προσπάθεια να αποκτήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία στον παγκόσμιο τεχνολογικό ανταγωνισμό.

Η Ελλάδα στο επίκεντρο μιας ευρωπαϊκής συζήτησης

Δεν είναι συνηθισμένο μια ελληνική πρωτοβουλία να ανοίγει τόσο κεντρική συζήτηση για τον μελλοντικό σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το γεγονός ότι η πρόταση φιλοξενείται και αναλύεται από το Politico, ένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης για τις εξελίξεις στις Βρυξέλλες, αναδεικνύει ότι η ελληνική πλευρά επιχειρεί να παρέμβει ενεργά στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ατζέντας.

Ακόμη και αν η πρόταση δεν υιοθετηθεί αυτούσια, έχει ήδη πετύχει να μεταφέρει τη συζήτηση από το ερώτημα «πού θα βρεθούν τα χρήματα» στο ερώτημα «πώς η Ευρώπη μπορεί να δημιουργήσει νέους ίδιους πόρους χωρίς να επιβαρύνει άμεσα τους πολίτες».

Η μάχη για τον προϋπολογισμό μόλις ξεκίνησε

Οι διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 αναμένεται να είναι από τις δυσκολότερες της τελευταίας δεκαετίας. Οι αυξημένες ανάγκες για άμυνα, ενεργειακή μετάβαση, ψηφιακές επενδύσεις και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας πιέζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση να αναζητήσει νέες πηγές χρηματοδότησης. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η πρόταση του Κυριάκου Πιερρακάκη προσθέτει μια νέα διάσταση στη συζήτηση, συνδέοντας την τεχνολογική ανάπτυξη με τη δημοσιονομική ενοποίηση. Είτε υιοθετηθεί είτε όχι, αναδεικνύει τη μετατόπιση της ευρωπαϊκής πολιτικής από τη διαχείριση της κρίσης στη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου οικονομικής και ψηφιακής κυριαρχίας.

Πηγή: pagenews.gr