Βόμβα Bloomberg: Με «κόλπα Πούτιν» ο Τραμπ κρατά το πετρέλαιο κάτω από τα $90
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 10 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Βόμβα Bloomberg: Με «κόλπα Πούτιν» ο Τραμπ κρατά το πετρέλαιο κάτω από τα $90
«Το σκοτεινό κόλπο του Ορμούζ – Πώς ο Τραμπ αποφεύγει το πετρελαϊκό σοκ» – «Δεξαμενόπλοια-φαντάσματα σώζουν τον Τραμπ – Το μυστικό πίσω από το Brent των $90».
«Ο Τραμπ δανείζεται τη συνταγή Πούτιν – Τα “φαντάσματα” του Ορμούζ κρατούν το πετρέλαιο κάτω από $90».Για χρόνια το «σκοτεινό» εμπόριο πετρελαίου ήταν συνώνυμο με τη Ρωσία, το Ιράν και τα δίκτυα που επιχειρούσαν να παρακάμψουν δυτικές κυρώσεις.
Τώρα, όμως, η ίδια επιχειρησιακή λογική φαίνεται να χρησιμοποιείται για έναν εντελώς διαφορετικό σκοπό: να συνεχίσει να βγαίνει πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο εν μέσω πολέμου και να αποτραπεί μια έκρηξη των διεθνών τιμών.
Δεξαμενόπλοια απενεργοποιούν τους αναμεταδότες AIS, διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ χωρίς να εμφανίζονται στα συμβατικά συστήματα παρακολούθησης και μεταφέρουν τα φορτία τους σε μεγαλύτερα πλοία στον Κόλπο του Ομάν.
Το αποτέλεσμα είναι ότι οι πραγματικές ενεργειακές ροές φαίνεται να είναι αισθητά υψηλότερες από εκείνες που βλέπει κάποιος στις δημόσιες πλατφόρμες tracking.
Και αυτό μπορεί να εξηγεί ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα του πολέμου: γιατί, παρά τις επιθέσεις σε πλοία και τη δραματική πτώση της συμβατικής κίνησης στο Ορμούζ, το Brent εξακολουθεί να κινείται κοντά στα 90 δολάρια αντί να έχει εκτοξευθεί στα 120 ή 150 δολάρια.
Στις 17 Αυγούστου το Brent διαπραγματευόταν περίπου στα 88,7 δολάρια το βαρέλι.
Τα δεξαμενόπλοια που «σβήνουν» από τον χάρτη
Η μέθοδος θυμίζει έντονα τις πρακτικές που έχουν χρησιμοποιηθεί επί χρόνια από τα λεγόμενα shadow fleets.
Τα πλοία κλείνουν το Automatic Identification System, το γνωστό AIS, ώστε να περιορίζεται η δυνατότητα παρακολούθησης της θέσης και της πορείας τους.
Στη συνέχεια κινούνται μέσω των Στενών και, όταν φθάσουν σε ασφαλέστερες περιοχές στον Κόλπο του Ομάν, πραγματοποιούν μεταφορτώσεις φορτίων από πλοίο σε πλοίο.
Ήδη από τον Ιούνιο είχε καταγραφεί αυξανόμενος αριθμός δεξαμενόπλοιων που έκλειναν τους αναμεταδότες τους προκειμένου να αυξήσουν τις ροές μέσω του Ορμούζ, την ίδια περίοδο που οι ΗΠΑ βοηθούσαν πλοία να περάσουν από τη θαλάσσια δίοδο.
Η ADNOC έχει επίσης χρησιμοποιήσει αντίστοιχη τακτική για τη μεταφορά LNG, με Bloomberg να έχει εντοπίσει δεξαμενόπλοια που έκλεισαν τα συστήματα εντοπισμού τους κατά τη διέλευση από το Ορμούζ.
Το «ρωσικό κόλπο» αλλάζει στρατόπεδο
Η ειρωνεία είναι προφανής.
Η απενεργοποίηση AIS, οι μεταφορτώσεις ship-to-ship και η θολή εικόνα γύρω από την πραγματική πορεία ενός φορτίου αποτέλεσαν βασικά χαρακτηριστικά των δικτύων που χρησιμοποιήθηκαν για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου μετά την επιβολή δυτικών κυρώσεων.
Τώρα αντίστοιχες τεχνικές δεν χρησιμοποιούνται για να κρυφτεί η προέλευση ενός υπό κυρώσεις φορτίου, αλλά για να μειωθεί ο κίνδυνος εντοπισμού και επίθεσης κατά πλοίων που μεταφέρουν πετρέλαιο από τον Κόλπο.
Η διαφορά είναι κρίσιμη.
Όμως επιχειρησιακά η «συνταγή» είναι γνώριμη: όσο λιγότερα γνωρίζει η αγορά για το ακριβές πού βρίσκεται ένα πλοίο, τόσο δυσκολότερο γίνεται να δημιουργηθεί ολοκληρωμένη εικόνα για τις πραγματικές ροές.
Ο Τραμπ κερδίζει το σημαντικότερο πράγμα: χρόνο
Για τον Λευκό Οίκο, η διατήρηση της ροής πετρελαίου είναι στρατηγικής σημασίας.
Ένα Brent στα 130 ή 150 δολάρια θα μετέτρεπε πολύ γρήγορα τον πόλεμο στο Ιράν από γεωπολιτικό πρόβλημα σε πολιτικό και οικονομικό εφιάλτη για την Ουάσιγκτον.
Θα αύξανε τις τιμές των καυσίμων, θα αναζωπύρωνε τις πληθωριστικές πιέσεις και θα δυσκόλευε ακόμη περισσότερο τη Fed.
Αντίθετα, όσο το πετρέλαιο παραμένει κοντά στα 80-90 δολάρια, το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης παραμένει διαχειρίσιμο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι «σκοτεινές» διελεύσεις αποτελούν μυστικό αμερικανικό πρόγραμμα που σχεδιάστηκε προσωπικά από τον Τραμπ.
Σημαίνει όμως ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία και η επιτυχία των παραγωγών του Κόλπου να συνεχίσουν τις εξαγωγές λειτουργούν αντικειμενικά υπέρ του.
Τα 9 εκατ. βαρέλια του Κρις Ράιτ
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ έχει υποστηρίξει ότι οι ροές μέσω του Ορμούζ έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Οι επίσημες αμερικανικές εκτιμήσεις είναι πάντως υψηλότερες από ορισμένες ανεξάρτητες εκτιμήσεις της αγοράς, καθώς η απενεργοποίηση των AIS καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την ακριβή μέτρηση.
Αυτή είναι μία από τις μεγάλες ιδιομορφίες της σημερινής αγοράς.
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου προσπαθεί να τιμολογήσει έναν πόλεμο χωρίς να γνωρίζει με ακρίβεια πόσο πετρέλαιο περνά πραγματικά από το σημαντικότερο ενεργειακό chokepoint του πλανήτη.
20 εκατ. βαρέλια πριν από τον πόλεμο
Πριν από τη σύγκρουση περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ.
Η σημασία της θαλάσσιας οδού είναι τόσο μεγάλη ώστε ακόμη και μια μικρή ένδειξη πλήρους διακοπής μπορεί να προκαλέσει απότομες κινήσεις στις διεθνείς τιμές.
Τους πρώτους μήνες του πολέμου η κίνηση είχε καταρρεύσει.
Σε ορισμένες περιόδους η πτώση έφθασε σε επίπεδα της τάξης του 95%, ενώ εκατοντάδες πλοία είχαν συγκεντρωθεί στην ευρύτερη περιοχή περιμένοντας να περάσουν.
Η σταδιακή δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών, όμως, άλλαξε την κατάσταση.
Το πετρέλαιο βγαίνει με «λεωφορεία»
Ο νέος μηχανισμός βασίζεται ουσιαστικά στη δημιουργία μιας θαλάσσιας αλυσίδας.
Μικρότερα ή ειδικά επιλεγμένα δεξαμενόπλοια αναλαμβάνουν το επικίνδυνο σκέλος της διαδρομής.
Περνούν από το Ορμούζ, συχνά χωρίς ενεργό AIS, και μεταφέρουν το πετρέλαιο προς σημεία στον Κόλπο του Ομάν.
Εκεί μεγαλύτερα δεξαμενόπλοια παραλαμβάνουν τα φορτία και συνεχίζουν προς τις αγορές της Ασίας και άλλους προορισμούς.
Οι λεγόμενες shuttle runs έχουν ήδη καταγραφεί σε πλοία που χρησιμοποιούν διαδρομή κοντά στις ακτές του Ομάν με αμερικανική υποστήριξη.
Το Ιράν χτυπά εκεί που πονάει
Αυτή ακριβώς η μέθοδος μεταφοράς έχει δημιουργήσει και έναν νέο στόχο.
Πλοία που συμμετέχουν στις shuttle runs έχουν δεχθεί επιθέσεις.
Τον Ιούλιο δύο δεξαμενόπλοια της ADNOC που εκτελούσαν τέτοιες μεταφορές χτυπήθηκαν ενώ χρησιμοποιούσαν τη νότια διαδρομή κοντά στο Ομάν.
Και στις 14 Αυγούστου δύο ακόμη δεξαμενόπλοια που συνδέονται με την ADNOC δέχθηκαν επιθέσεις με drones κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά, σύμφωνα με τις αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Το Ιράν έχει έτσι έναν προφανή στρατηγικό λόγο να πλήξει ακριβώς το δίκτυο που επιτρέπει στους παραγωγούς του Κόλπου να παρακάμπτουν στην πράξη τον περιορισμό της ναυσιπλοΐας.
Η ADNOC συνεχίζει παρά τις επιθέσεις
Η ADNOC έχει δηλώσει ότι δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει τις εξαγωγές.
Η εταιρεία παρουσιάζει τη διατήρηση της ενεργειακής ροής ως κρίσιμο ζήτημα για την παγκόσμια οικονομία και έχει καταγγείλει τη μετατροπή του Ορμούζ σε γεωπολιτικό όπλο.
Οι κίνδυνοι για τα πληρώματα είναι όμως πραγματικοί.
Εδώ απαιτείται προσοχή στους αριθμούς.
Ο ισχυρισμός ότι «23 πλοία της ADNOC έχουν δεχθεί επιθέσεις» δεν επιβεβαιώνεται από τα διαθέσιμα ανεξάρτητα στοιχεία. Ο αριθμός 23 εμφανίζεται σε παλαιότερες καταγραφές για συνολικά εμπορικά πλοία που είχαν δεχθεί επίθεση ή είχαν εμπλακεί σε περιστατικά στην ευρύτερη περιοχή, όχι αποκλειστικά για τον στόλο της ADNOC.
Η Σαουδική Αραβία κοιτάζει προς το Ομάν
Το επόμενο μεγάλο ερώτημα είναι εάν η Σαουδική Αραβία θα αυξήσει τη χρήση αντίστοιχων πρακτικών.
Η στρατηγική θέση του Ριάντ είναι διαφορετική επειδή διαθέτει τον East-West Pipeline προς την Ερυθρά Θάλασσα, ο οποίος του προσφέρει έναν βαθμό ανεξαρτησίας από το Ορμούζ.
Όμως οι απειλές των Χούθι και η ανασφάλεια στην Ερυθρά Θάλασσα περιορίζουν και αυτή την εναλλακτική.
Γι’ αυτό η συγκέντρωση μεγάλων δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο του Ομάν αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Εάν η Σαουδική Αραβία αρχίσει να χρησιμοποιεί συστηματικότερα το σύστημα μεταφορτώσεων, η πραγματική δυναμικότητα του «παράλληλου» ενεργειακού διαδρόμου μπορεί να αυξηθεί σημαντικά.
Ιράκ, Κουβέιτ και Κατάρ ψάχνουν έξοδο
Η ίδια ανάγκη υπάρχει για τους υπόλοιπους παραγωγούς του Κόλπου.
Το Ιράκ είναι ιδιαίτερα εξαρτημένο από τη δυνατότητα να εξάγει μέσω του Περσικού Κόλπου.
Το Κουβέιτ επίσης έχει αρχίσει να επαναφέρει φορτία προς αγοραστές στην Ασία. Τον Ιούνιο πρόσφερε τουλάχιστον 4 εκατ. βαρέλια της κύριας εξαγωγικής του ποιότητας σε διυλιστήρια της Κίνας και της Νότιας Κορέας, μία ακόμη ένδειξη ότι οι ροές μέσω του Ορμούζ είχαν αρχίσει να ανακάμπτουν.
Όσο περισσότεροι παραγωγοί βρίσκουν τρόπο να βγάζουν φορτία, τόσο μικρότερο γίνεται το γεωπολιτικό premium στην τιμή του αργού.
Γιατί το Brent δεν πήγε στα $150
Οι «σκοτεινές» ροές δεν είναι ο μοναδικός λόγος.
Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου έχει αποδυναμωθεί, τα αποθέματα παραμένουν υψηλά και η ζήτηση από την Κίνα είναι χαμηλότερη από όσο θα απαιτούσε μια πραγματική κρίση προσφοράς.
Αυτοί οι παράγοντες εξηγούν επίσης γιατί οι τιμές δεν έχουν εκραγεί παρά τη συνέχιση του πολέμου.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο παράδοξη επειδή το Brent έχει κινηθεί τον Αύγουστο γύρω από τα 90 δολάρια, ενώ σε πρόσφατες συνεδριάσεις ξεπέρασε προσωρινά το επίπεδο αυτό πριν υποχωρήσει ξανά.
Η αγορά συμπεριφέρεται δηλαδή σαν να υπάρχει σοβαρός γεωπολιτικός κίνδυνος αλλά όχι ακόμη πραγματική έλλειψη αργού.
Το μεγάλο στοίχημα του Τραμπ
Και εδώ βρίσκεται η γεωπολιτική ουσία.
Όσο οι παραγωγοί του Κόλπου καταφέρνουν να διατηρούν τα βαρέλια στην αγορά, ο Τραμπ αποφεύγει το χειρότερο σενάριο: έναν ενεργειακό πανικό που θα τον ανάγκαζε να επιλέξει μεταξύ κλιμάκωσης και οικονομικής σταθερότητας.
Το σύστημα όμως είναι εύθραυστο.
Βασίζεται σε επικίνδυνες διελεύσεις, κλειστούς αναμεταδότες, μεταφορτώσεις στη θάλασσα, στρατιωτική προστασία και πλοιοκτήτες που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν τεράστιο πολεμικό ρίσκο.
Μία μεγάλη επίθεση, ένα σοβαρό ναυτικό δυστύχημα ή μια νέα διακοπή των shuttle runs μπορεί να ανατρέψει την ισορροπία μέσα σε λίγες ώρες.
Μέχρι τότε, όμως, ο Τραμπ απολαμβάνει ένα παράδοξο στρατηγικό πλεονέκτημα.
Ο πόλεμος συνεχίζεται, το Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνο, αλλά αρκετό πετρέλαιο εξακολουθεί να φτάνει στην αγορά ώστε το Brent να παραμένει κοντά στα 90 δολάρια.
Και η μέθοδος που συμβάλλει σε αυτό θυμίζει εντυπωσιακά τα «κόλπα» της σκιώδους ναυτιλίας που η Δύση πέρασε χρόνια προσπαθώντας να περιορίσει.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
