Διπλό ενεργειακό σοκ στη Μ.Ανατολή: Οι απειλές Τραμπ,ο αποκλεισμός Χούθι τινάζουν στον αέρα αγορές πετρελαίου

Η κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν απειλεί πλέον ταυτόχρονα δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου: τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα. Η Σαουδική Αραβία ανακατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της προς το Γιανμπού, όμως οι Χούθι επιχειρούν να μετατρέψουν και αυτή τη διέξοδο σε ζώνη υψηλού κινδύνου.

Η παγκόσμια αγορά ενέργειας βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο και πολύ πιο επικίνδυνο σενάριο: την ταυτόχρονη διατάραξη των θαλάσσιων οδών του Περσικού Κόλπου και της Ερυθράς Θάλασσας.

Την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ εντείνει τις απειλές για νέα πλήγματα κατά του Ιράν και οι διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν δραματικά περιορισμένες, οι υποστηριζόμενοι από την Τεχεράνη Χούθι ανακοίνωσαν ναυτικό αποκλεισμό των σαουδαραβικών λιμανιών στην Ερυθρά Θάλασσα. Η κίνηση ανοίγει ένα δεύτερο μέτωπο στην ενεργειακή κρίση και απειλεί τη βασική εναλλακτική διαδρομή που χρησιμοποιεί πλέον το Ριάντ για τις εξαγωγές πετρελαίου του.

Η Σαουδική Αραβία έχει μεταφέρει περισσότερο από το 70% των εξαγωγών αργού προς το δυτικό λιμάνι Γιανμπού, αξιοποιώντας τον αγωγό Ανατολής–Δύσης για να παρακάμψει τα προβλήματα στο Ορμούζ. Από εκεί, όμως, τα φορτία που κατευθύνονται προς την Ασία πρέπει να κινηθούν μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ακριβώς στην περιοχή όπου οι Χούθι επιχειρούν να επιβάλουν τον αποκλεισμό τους.

Η απειλή τέθηκε σε ισχύ στις 20 Ιουλίου και συνοδεύτηκε από προειδοποιήσεις ότι πλοία που εξυπηρετούν σαουδαραβικά λιμάνια μπορεί να θεωρηθούν στόχοι. Τα πρώτα στοιχεία ναυσιπλοΐας έδειξαν ότι η κυκλοφορία συνεχίστηκε, αλλά υπό αισθητά αυξημένο κίνδυνο για πλοιοκτήτες, ασφαλιστές και εταιρείες ενέργειας.

Το Ορμούζ παραμένει η μεγάλη πληγή

Παράλληλα, η διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Σύμφωνα με στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence, καταγράφηκαν μόλις 78 διελεύσεις την εβδομάδα 13–19 Ιουλίου, έναντι 174 την αμέσως προηγούμενη.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι ακόμη και χωρίς πλήρες και επίσημο κλείσιμο της θαλάσσιας οδού, η γεωπολιτική αβεβαιότητα αρκεί για να περιορίσει τη ναυσιπλοΐα, να αυξήσει τα ασφάλιστρα πολέμου και να επιβαρύνει το κόστος μεταφοράς.

Το Ορμούζ παραμένει κρίσιμο για το παγκόσμιο ενεργειακό εμπόριο, ενώ η Τεχεράνη το χρησιμοποιεί ως βασικό μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι απειλές Τραμπ αυξάνουν το γεωπολιτικό ασφάλιστρο

Η σκληρή ρητορική του Αμερικανού προέδρου και η προοπτική νέων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν ενισχύουν το λεγόμενο γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις τιμές του πετρελαίου.

Οι αγορές αντιδρούν πλέον όχι μόνο στις πραγματικές απώλειες παραγωγής, αλλά και στον φόβο ότι μια νέα επίθεση μπορεί να οδηγήσει την Τεχεράνη ή τους περιφερειακούς συμμάχους της σε ευρύτερα αντίποινα κατά τάνκερ, λιμανιών, αγωγών και εγκαταστάσεων αποθήκευσης. Οι τιμές του Brent ξεπέρασαν πρόσφατα τα 80 δολάρια το βαρέλι, ενώ σε προηγούμενη φάση της κλιμάκωσης είχαν κινηθεί ακόμη υψηλότερα.

Ο ενεργειακός κλοιός γύρω από το Ριάντ

Για τη Σαουδική Αραβία, η κατάσταση δημιουργεί έναν επικίνδυνο στρατηγικό κλοιό.

Στα ανατολικά, η αστάθεια στο Ορμούζ περιορίζει την ασφαλή πρόσβαση προς τον Ινδικό Ωκεανό. Στα δυτικά, οι Χούθι απειλούν τις εξαγωγές μέσω Γιανμπού και Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Σε περίπτωση ουσιαστικής διακοπής και των δύο διαδρομών, το Ριάντ θα αναγκαζόταν να επιλέξει μακρύτερες και ακριβότερες θαλάσσιες οδούς, ακόμη και γύρω από την Αφρική, αυξάνοντας σημαντικά τον χρόνο και το κόστος παράδοσης.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη Σαουδική Αραβία. Μια παρατεταμένη κρίση θα επηρέαζε ευρωπαϊκά και ασιατικά διυλιστήρια, τις τιμές καυσίμων, τον πληθωρισμό και το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών.

Οι Χούθι ως περιφερειακός μοχλός πίεσης του Ιράν

Η κίνηση των Χούθι ενισχύει την εικόνα ότι η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν μετατρέπεται σε σύγκρουση πολλαπλών μετώπων.

Η οργάνωση της Υεμένης διαθέτει πλέον την ικανότητα να επηρεάζει όχι μόνο τη ναυσιπλοΐα που συνδέεται με το Ισραήλ, αλλά και τις εξαγωγικές υποδομές της μεγαλύτερης πετρελαιοπαραγωγού χώρας του Κόλπου. Με αυτόν τον τρόπο, η Τεχεράνη αποκτά έναν πρόσθετο μοχλό πίεσης, ακόμη και αν δεν διατάσσει ευθέως κάθε επίθεση.

Η δράση αυτή αυξάνει, όμως, και τον κίνδυνο άμεσης σαουδαραβικής ή αμερικανικής στρατιωτικής αντίδρασης στην Υεμένη, γεγονός που θα μπορούσε να επαναφέρει τον πόλεμο σε ακόμη μεγαλύτερη ένταση.

Το δίλημμα για τις αγορές

Το βασικό ερώτημα για τις αγορές δεν είναι πλέον εάν θα υπάρξει μία μεμονωμένη επίθεση, αλλά εάν η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια περίοδο διαρκούς ενεργειακής ανασφάλειας.

Μια προσωρινή συμφωνία για το Ορμούζ θα μπορούσε να αποκλιμακώσει τις τιμές, όμως ο αποκλεισμός των Χούθι αποδεικνύει ότι η αποκατάσταση μιας μόνο διαδρομής δεν αρκεί. Οι ενεργειακές ροές της περιοχής είναι αλληλένδετες και κάθε μετατόπιση φορτίων από έναν διάδρομο σε άλλον μεταφέρει μαζί της και τον γεωπολιτικό κίνδυνο.

Η νέα πραγματικότητα είναι ιδιαίτερα ανησυχητική: η παγκόσμια οικονομία δεν βρίσκεται απέναντι σε ένα μεμονωμένο «σημείο ασφυξίας», αλλά σε ένα δίκτυο θαλάσσιων διαδρομών που μπορούν να διαταραχθούν ταυτόχρονα από τον ίδιο περιφερειακό πόλεμο.

Πηγή: pagenews.gr