Ρωσία: Νέο κύμα κρίσης καυσίμων και ελλείψεις στη Μόσχα

Οι ουρές στα πρατήρια, οι περιορισμοί στη διάθεση βενζίνης και οι ανατιμήσεις επιστρέφουν στη Ρωσία, με την κρίση να αγγίζει πλέον και τη Μόσχα. Την ίδια ώρα, οι επιθέσεις της Ουκρανίας στις ενεργειακές υποδομές πιέζουν τα διυλιστήρια και προκαλούν αλυσιδωτές επιπτώσεις στην οικονομία.

Η κρίση καυσίμων επιστρέφει

Η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ακόμη κύμα προβλημάτων στην αγορά καυσίμων, καθώς οι ελλείψεις βενζίνης και οι περιορισμοί στην προμήθεια επανεμφανίζονται σε πολλές περιοχές και φτάνουν μέχρι τη Μόσχα. Μετά από μερικές εβδομάδες σχετικής ανάπαυλας, τα πρατήρια ξαναβλέπουν ουρές, αυξήσεις τιμών και χαμηλά αποθέματα, την ώρα που το Κρεμλίνο παραδέχεται έμμεσα τη σοβαρότητα της κατάστασης, αν και μιλά για συνέπειες «μη κρίσιμες».

Η πίεση στην αγορά συνδέεται με τα συνεχιζόμενα ουκρανικά πλήγματα σε πετρελαϊκές και ενεργειακές υποδομές, που από τις αρχές του έτους έχουν πολλαπλασιάσει τα προβλήματα στην παραγωγή και τη διανομή καυσίμων. Το Κίεβο επιδιώκει με αυτόν τον τρόπο να περιορίσει τα έσοδα που αποκομίζει η Μόσχα από τον ενεργειακό τομέα, τα οποία στηρίζουν και τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.

Περιορισμοί σε δεκάδες περιφέρειες

Την Τετάρτη βενζίνη υπήρχε μόνο στο 28% των πρατηρίων σε όλη τη χώρα, από 41% μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα, όπως προκύπτει από δεδομένα που επικαλέστηκαν φιλοκρεμλινικά μέσα μέσω της εφαρμογής παρακολούθησης «Гдебенз». Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει μια νέα επιδείνωση στην αγορά, ενώ οι περιφερειακές αρχές επαναφέρουν ή εντείνουν τα μέτρα που είχαν χαλαρώσει τον Ιούλιο.

Στις 15 Αυγούστου περιορισμοί καταγράφονταν σε 76 από τις 86 περιφέρειες της Ρωσικής Ομοσπονδίας, ενώ σε 58 από αυτές είχαν επιβληθεί αυστηρά μέτρα. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται όρια στη βενζίνη ανά πελάτη, χρήση QR κωδικών και ανεφοδιασμός μόνο σε συγκεκριμένες ημέρες για ορισμένους αριθμούς κυκλοφορίας. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε λίγες απομονωμένες περιοχές, αλλά εξαπλώνεται στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας.

Ελλείψεις και στη ρωσική πρωτεύουσα

Ακόμη και στη Μόσχα, όπου παραδοσιακά η τροφοδοσία θεωρείται πιο σταθερή, οι ουρές στα πρατήρια έγιναν και πάλι ορατές. Η RBK ανέφερε ότι σε πρατήρια της «Gazprom Neft» επιβλήθηκε προσωρινό όριο έως 40 λίτρα βενζίνης ανά ρεζερβουάρ, ενώ η «Tatneft» έθεσε πλαφόν 50 λίτρα για βενζίνη και 60 για ντίζελ. Το πρωί της 19ης Αυγούστου, η υπηρεσία «Yandex Zapravki» έδειχνε ότι βενζίνη AI-9 υπήρχε μόνο σε ένα από τα δέκα πρατήρια της πρωτεύουσας.

Οι ελλείψεις καταγράφονται, επίσης, σε περιοχές όπως το Βολγογκράντ, το Τσελιάμπινσκ, το Ορενμπούργκ, το Βορόνεζ, η Σαμάρα, η Πένζα, το Σαράτοφ, το Λίπετσκ, το Ροστόφ και το Ταταρστάν. Δεν υπάρχουν, παράλληλα, ενδείξεις βελτίωσης στην προσαρτημένη Κριμαία, ενώ προβλήματα σημειώνονται και σε περιοχές που έχουν ήδη επηρεαστεί από εκτεταμένα μπλακάουτ.

Από την απαγόρευση εξαγωγών στις εισαγωγές

Για να σταθεροποιήσει την κατάσταση, η ρωσική κυβέρνηση επέβαλε τον Ιούλιο απαγόρευση στις εξαγωγές βενζίνης και ντίζελ. Παρά το γεγονός ότι η Ρωσία είναι μία από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες στον κόσμο, αναγκάστηκε να στραφεί σε εισαγωγές από το εξωτερικό, μεταξύ άλλων από τη Λευκορωσία και το Μαρόκο. Λίγες ημέρες πριν, η Ινδία παρέδωσε στη Ρωσία 42 χιλιάδες τόνους καυσίμων.

Ωστόσο, οι διακοπές στις προμήθειες συνεχίστηκαν και επηρέασαν περαιτέρω τη διαμόρφωση των τιμών. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 οι λιανικές τιμές της βενζίνης αυξήθηκαν κατά 7,4%, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 70 ρούβλια το λίτρο, ενώ το ντίζελ ανέβηκε πάνω από 12%. Σε ορισμένα σημεία, κάτοικοι περιφερειών αναφέρουν ότι η τιμή ξεπέρασε τα 100 ρούβλια το λίτρο, γεγονός που ανάγκασε τις αρχές να δώσουν εντολή για αυστηρότερο έλεγχο από τη Ρωσική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Αντιμονοπωλίου.

Η FAS ανακοίνωσε την Τετάρτη την έναρξη 41 υποθέσεων κατά εταιρειών πετρελαίου για παραβιάσεις. Παράλληλα, το χρηματιστήριο της Αγίας Πετρούπολης ξεκίνησε την προηγουμένη ημέρα διαπραγμάτευση βενζινών χαμηλότερων προδιαγραφών Euro-2, Euro-3 και Euro-4, τα οποία είχαν απαγορευθεί στη Ρωσία από τη δεκαετία του 2010. Στις 5 Αυγούστου η κυβέρνηση επέτρεψε για σχεδόν έναν χρόνο την παραγωγή, την εισαγωγή και την πώλησή τους, προκειμένου να καλυφθεί η έλλειψη. Τα καύσιμα αυτά, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε θείο, θεωρούνται επιβλαβή για το περιβάλλον και ακατάλληλα για σύγχρονους κινητήρες.

Πιέσεις, συλλήψεις και αντιδράσεις

Η εντεινόμενη κρίση δεν περιορίζεται μόνο στις τιμές και τη διαθεσιμότητα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όσοι διαμαρτύρονται για τις ουρές ή για την αδυναμία ανεφοδιασμού έρχονται αντιμέτωποι με κυρώσεις. Στο Βολγκογκράντ συνελήφθησαν κάτοικοι που είχαν στείλει βίντεο-μήνυμα προς τον επικεφαλής της Ρωσικής Ανακριτικής Επιτροπής Μπαστρίκιν, καταγγέλλοντας ότι οι πολίτες υποχρεώνονται να τηρούν τους περιορισμούς, ενώ η δημοτική διοίκηση γεμίζει πλήρες ρεζερβουάρ μέσω καρτών καυσίμων. Η αστυνομία συνέλαβε πέντε από τους συντάκτες του μηνύματος για «μη εγκεκριμένη δημόσια εκδήλωση».

Σε έναν από τους συμμετέχοντες επιβλήθηκε κράτηση πέντε ημερών και ένας ακόμη τιμωρήθηκε με πρόστιμο, ενώ πρόσημο επιβλήθηκε και σε κάτοικο του Περμ για μοναχική διαμαρτυρία σχετικά με την πρόσβαση στη βενζίνη. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το πρόβλημα έχει αρχίσει να αποκτά και κοινωνική διάσταση, καθώς οι ελλείψεις επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών σε πολλές περιοχές της χώρας.

Πούτιν και Νόβακ μιλούν για αποκατάσταση

Στα τέλη Ιουλίου ο Βλαντίμιρ Πούτιν είχε αναγνωρίσει την ύπαρξη έλλειψης καυσίμων, χαρακτηρίζοντάς την «μη κρίσιμη», ενώ στις 19 Αυγούστου επανέλαβε το ίδιο σχήμα μιλώντας για τις συνέπειες των ουκρανικών επιθέσεων σε υποδομές logistics και ενέργειας. Ο Ρώσος πρόεδρος τόνισε ότι «κρίσιμες συνέπειες» δεν υπάρχουν, αν και παραδέχθηκε ότι οι επιθέσεις προκαλούν ζημιά. Την ίδια ημέρα, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Αλεξάντρ Νόβακ άφησε να εννοηθεί ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί με την επισκευή των κατεστραμμένων εγκαταστάσεων.

Την ίδια ώρα, οι ουκρανικές δυνάμεις συνεχίζουν σχεδόν καθημερινά τα πλήγματα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε στόχους βαθιά στο ρωσικό έδαφος. Μέχρι τις αρχές Ιουλίου είχαν πληγεί όλα τα μεγαλύτερα διυλιστήρια της χώρας, ενώ στις δύο πρώτες εβδομάδες του Αυγούστου προστέθηκαν σχεδόν δέκα ακόμη μεγάλες μονάδες, μεταξύ των οποίων το «Yaroslavnefteorgsintez» στο Γιαροσλάβλ, οι «Bashneft-Novoyl» και «Gazprom neftekhim Salavat» στο Μπασκορτοστάν, εγκαταστάσεις σε Σίζραν, Σαράτοφ και Όρσκ, καθώς και το πετρελαιοεξαγωγικό λιμάνι Ουστ-Λούγκα. Σύμφωνα με υπολογισμούς του ρωσικού Forbes, τα διυλιστήρια που έχουν πληγεί αντιστοιχούν στο 54% της συνολικής δυναμικότητας επεξεργασίας.

Επιπτώσεις στην οικονομία

Η κρίση καυσίμων αφήνει ήδη αποτύπωμα σε πολλούς κλάδους της ρωσικής οικονομίας και οι συνέπειες αναμένεται να φανούν και αργότερα, ακόμη κι αν η τροφοδοσία αποκατασταθεί. Οι αγρότες βρίσκονται σε δύσκολη θέση, καθώς η περίοδος συγκομιδής απειλείται, το ντίζελ ακριβαίνει και το κόστος παραγωγής ανεβαίνει, ενώ το κράτος προσπαθεί να συγκρατήσει τις τιμές των αγροτικών προϊόντων.

Πίεση δέχονται και οι εφοδιαστικές αλυσίδες, με αύξηση στο κόστος των μεταφορών και καθυστερήσεις στην παράδοση προϊόντων, κάτι που δημιουργεί ιδιαίτερους κινδύνους για τις μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η έλλειψη βενζίνης επηρεάζει τον τουρισμό, καθώς οι παραδοσιακοί νότιοι προορισμοί της Ρωσίας, που κάθε χρόνο προσελκύουν εκατομμύρια παραθεριστές, εμφανίζουν υποχώρηση. Η άνοδος των τιμών βενζίνης και ντίζελ μεταφέρεται τελικά και στα αγαθά και τα τρόφιμα, ενισχύοντας τις πληθωριστικές πιέσεις, όπως προειδοποιούν οικονομολόγοι.

Πηγή: Pagenews.gr