Τέλος στα σενάρια για 13ο και 14ο μισθό στο Δημόσιο – Το ΣτΕ έκλεισε την πόρτα και εξηγεί το «γιατί»
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 6 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Τέλος στα σενάρια για 13ο και 14ο μισθό στο Δημόσιο – Το ΣτΕ έκλεισε την πόρτα και εξηγεί το «γιατί»
Οριστικά κλειστή, σε δικαστικό επίπεδο, παραμένει η πόρτα για την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στους δημοσίους υπαλλήλους, μετά τη νέα κρίση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Με την απόφαση 1201/2026, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο έκρινε ότι η επιλογή του νομοθέτη να μην επαναφέρει τα επιδόματα εορτών και αδείας, τα οποία είχαν καταργηθεί με τον νόμο 4093/2012, δεν συνιστά αντισυνταγματική παράλειψη και δεν παραβιάζει το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρόκειται για απόφαση με ιδιαίτερη οικονομική και πολιτική βαρύτητα, καθώς μια καθολική επαναφορά δύο επιπλέον βασικών μισθών για το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων θα δημιουργούσε μια νέα, μόνιμη δημοσιονομική δαπάνη για τον κρατικό προϋπολογισμό.
Το ΣτΕ ουσιαστικά αναγνωρίζει στον νομοθέτη ευρύ περιθώριο επιλογών ως προς τη διαμόρφωση της μισθολογικής πολιτικής, εφόσον αυτή κινείται εντός των συνταγματικών ορίων και λαμβάνει υπόψη τη δημοσιονομική ευστάθεια της χώρας.
Πώς έφτασε η υπόθεση στην Ολομέλεια
Η υπόθεση εξετάστηκε με τη διαδικασία της πρότυπης δίκης.
Δημόσιος υπάλληλος είχε προσφύγει στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών ζητώντας την καταβολή δύο πρόσθετων βασικών μισθών για κάθε έτος, ενώ υπέρ του είχε παρέμβει η ΑΔΕΔΥ.
Η διεκδίκηση αφορούσε την περίοδο από 1η Ιανουαρίου 2023 έως 31 Δεκεμβρίου 2024.
Μεταξύ των νομικών επιχειρημάτων που χρησιμοποιήθηκαν ήταν και η ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2041 για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το ΣτΕ, ωστόσο, δεν αποδέχθηκε ότι η συγκεκριμένη Οδηγία δημιουργεί δικαίωμα των δημοσίων υπαλλήλων για καταβολή 13ου και 14ου μισθού.
Το ευρωπαϊκό «κλειδί» της απόφασης
Ιδιαίτερη σημασία έχει το ευρωπαϊκό σκέλος.
Το ΣτΕ έλαβε υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 11ης Νοεμβρίου 2025 στην υπόθεση C-19/23.
Σύμφωνα με το σκεπτικό που παρατίθεται στην απόφαση, η ρύθμιση των αποδοχών και ειδικότερα ο καθορισμός του κατώτατου μισθού παραμένουν στην αρμοδιότητα των κρατών-μελών.
Παράλληλα, το ΣτΕ έκρινε ότι ούτε η επίκληση του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ μπορούσε να θεμελιώσει τη συγκεκριμένη μισθολογική αξίωση.
Με απλά λόγια, δεν προκύπτει από το ευρωπαϊκό δίκαιο υποχρέωση της Ελλάδας να επαναφέρει τα καταργημένα δώρα στο Δημόσιο.
Γιατί το ΣτΕ είπε «όχι»
Το οικονομικό σκέλος της απόφασης είναι εξίσου κρίσιμο.
Η Ολομέλεια εξέτασε τη δημοσιονομική πορεία της χώρας μετά το 2018, τις υποχρεώσεις της Ελλάδας στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης, αλλά και τις μεταβολές που έχουν μεσολαβήσει στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων.
Στο μικροσκόπιο μπήκαν μεταξύ άλλων:
- ο ν. 4354/2015 για το μισθολογικό καθεστώς,
- οι μεταγενέστερες μισθολογικές παρεμβάσεις των ν. 5045/2023 και 5163/2024,
- οι πρόσθετες ρυθμίσεις για ειδικές κατηγορίες εργαζομένων,
- η συνολική πορεία των καθαρών πρωτογενών δαπανών,
- οι υποχρεώσεις που απορρέουν από το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο,
- το μόνιμο ετήσιο κόστος που θα προκαλούσε η οριζόντια καταβολή δύο επιπλέον βασικών μισθών.
Το Δικαστήριο κατέληξε ότι η διαχρονική επιλογή του νομοθέτη μπορεί να δικαιολογηθεί για λόγους δημοσίου συμφέροντος και δημοσιονομικής σταθερότητας.
Το δεύτερο «όχι»: Δεν απειλείται η αξιοπρεπής διαβίωση
Ένα ακόμη κομβικό σημείο του σκεπτικού αφορά το επίπεδο διαβίωσης των εργαζομένων.
Το ΣτΕ αναφέρει ότι από τα στοιχεία που τέθηκαν ενώπιόν του δεν προέκυψε ότι η μη καταβολή των συγκεκριμένων επιδομάτων θέτει σε κίνδυνο την αξιοπρεπή διαβίωση των δημοσίων υπαλλήλων.
Αυτό είχε ιδιαίτερη σημασία για την κρίση περί συνταγματικότητας.
Σε συνδυασμό με τη νομολογία που αναγνωρίζει στον νομοθέτη περιθώριο εκτίμησης στα ζητήματα δημοσιονομικής και μισθολογικής πολιτικής, η Ολομέλεια κατέληξε ότι δεν υπάρχει αντισυνταγματική παράλειψη επειδή τα δώρα δεν επανήλθαν.
Γιατί δεν εξισώνονται δημόσιος και ιδιωτικός τομέας
Το ΣτΕ απέρριψε και το επιχείρημα περί άνισης μεταχείρισης σε σχέση με τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, όπου εξακολουθούν να καταβάλλονται δώρα.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι δεν βρίσκονται υπό ίδιες ή παρόμοιες συνθήκες απασχόλησης.
Το ειδικό καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων απορρέει από το Σύνταγμα και τον Υπαλληλικό Κώδικα, ενώ το ύψος και η διάρθρωση των αποδοχών τους συνδέονται άμεσα με τις δαπάνες της Γενικής Κυβέρνησης.
Επομένως, σύμφωνα με την πλειοψηφία, η διαφορετική αντιμετώπιση δεν παραβιάζει την αρχή της ισότητας.
Στο συγκεκριμένο ζήτημα, πάντως, υπήρξε μειοψηφία έξι μελών του Δικαστηρίου, στοιχείο που δείχνει ότι η νομική συζήτηση γύρω από την ισότητα των δύο κατηγοριών εργαζομένων δεν ήταν απολύτως μονοσήμαντη.
Τι σημαίνει πλέον για τους δημοσίους υπαλλήλους
Η απόφαση 1201/2026 δημιουργεί ένα εξαιρετικά ισχυρό δικαστικό δεδομένο.
Το ΣτΕ δεν περιορίστηκε σε μια τεχνική απόρριψη της συγκεκριμένης αγωγής. Εξέτασε τα βασικά επιχειρήματα που είχαν χρησιμοποιηθεί για την επαναφορά των δώρων – Σύνταγμα, ευρωπαϊκό δίκαιο, αξιοπρεπής διαβίωση και αρχή της ισότητας – και τα απέρριψε.
Αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση για 13ο και 14ο μισθό μεταφέρεται πλέον ακόμη περισσότερο από τα δικαστήρια στο πεδίο της πολιτικής.
Δηλαδή, μια μελλοντική επαναφορά τους δεν προκύπτει ως δικαστικά επιβαλλόμενη υποχρέωση του κράτους. Θα απαιτούσε πολιτική απόφαση, αντίστοιχο δημοσιονομικό χώρο και επιλογή της εκάστοτε κυβέρνησης να κατευθύνει εκεί σημαντικούς μόνιμους πόρους.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο αποτέλεσμα της απόφασης: το ΣτΕ έκλεισε τη δικαστική πόρτα, αλλά το πολιτικό αίτημα για 13ο και 14ο μισθό παραμένει πλέον υπόθεση κυβέρνησης, κομμάτων και κρατικού προϋπολογισμού.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
