Συρία και Ισραήλ σε συνομιλίες στην Ιορδανία με αμερικανική μεσολάβηση

Ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε με ισραηλινή αντιπροσωπεία, σε μια προσπάθεια να πέσουν οι τόνοι μετά το ισραηλινό πλήγμα κοντά στα σύνορα με την Τουρκία. Στο τραπέζι βρέθηκαν η ασφάλεια, οι επιθέσεις στη Συρία και το ενδεχόμενο μιας σταθερής συμφωνίας.

Συνάντηση στη Ιορδανία με φόντο την ένταση

Ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας, Ασάαντ αλ-Σαϊμπάνι, συναντήθηκε στην Ιορδανία με Ισραηλινούς αξιωματούχους πληροφοριών, καθώς οι δύο πλευρές επιχειρούν να μειώσουν την ένταση που ακολούθησε την ισραηλινή επίθεση σε συριακή αεροπορική βάση κοντά στα σύνορα με την Τουρκία. Η συνάντηση, όπως μεταδόθηκε από τη συριακή κρατική ενημέρωση, πραγματοποιήθηκε με μεσολάβηση των ΗΠΑ και περιλάμβανε «αντιπροσωπεία υψηλού επιπέδου» από το Ισραήλ.

Το AFP ανέφερε ότι ο αλ-Σαϊμπάνι συναντήθηκε με τον επικεφαλής της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών Μοσάντ, Ρόμαν Γκόφμαν. Η επαφή αυτή εντάσσεται στις προσπάθειες που βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και καιρό για να περιοριστούν οι συγκρούσεις και να αποφευχθεί μια ευρύτερη κλιμάκωση ανάμεσα στις δύο χώρες.

Τι συζητήθηκε στις επαφές

Σύμφωνα με το συριακό πρακτορείο Sana, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν σε πρακτικούς μηχανισμούς για τον τερματισμό των ισραηλινών επιθέσεων, των συλλήψεων και των στοχευμένων επιχειρήσεων. Παράλληλα, τέθηκε και το ζήτημα της επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων για μια μακροπρόθεσμη συμφωνία ασφαλείας μεταξύ των δύο πλευρών.

Στο ίδιο πλαίσιο, εξετάστηκαν οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης της έντασης ανάμεσα στο Ισραήλ και την Τουρκία, αλλά και το πώς θα αποτραπεί η μεταφορά της μεταξύ τους αντιπαράθεσης σε συριακό έδαφος. Η συριακή πλευρά, όπως μεταφέρθηκε, υπογράμμισε ότι η Συρία είναι κυρίαρχο κράτος με πλήρες δικαίωμα να ανασυγκροτήσει και να αναπτύξει τον εθνικό στρατό της και να καθορίσει τις συμμαχίες και τις συνεργασίες της με βάση τα εθνικά συμφέροντα. Επίσης απέρριψε κάθε διευθέτηση ή μηχανισμό που θα περιόριζε αυτά τα κυριαρχικά δικαιώματα.

Για τη Δαμασκό, οι άμεσες προτεραιότητες παρέμειναν η αποχώρηση του Ισραήλ στις θέσεις που κατείχε πριν από την ανατροπή του Μπασάρ αλ-Άσαντ και η πλήρης αποκατάσταση της συμφωνίας αποδέσμευσης του 1974. Παράλληλα, η συριακή πλευρά επανέλαβε τη θέση της υπέρ της κυριαρχίας της Δαμασκού στα κατεχόμενα από το Ισραήλ Υψίπεδα του Γκολάν.

Το πλαίσιο των ισραηλινών επιθέσεων

Οι ΗΠΑ επιχειρούν εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο να μεσολαβήσουν για μια συμφωνία ασφαλείας ανάμεσα στο Ισραήλ και την κυβέρνηση του Σύρου προέδρου Αχμέντ αλ-Σαράα. Στο μεταξύ, το Ισραήλ έχει εξαπολύσει εκατοντάδες πλήγματα στη Συρία μετά την πτώση του επί μακρόν ηγέτη Μπασάρ αλ-Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024. Έχει επίσης στείλει στρατεύματα σε ζώνη ασφαλείας υπό την επιτήρηση του ΟΗΕ, η οποία επί χρόνια χώριζε τις ισραηλινές από τις συριακές δυνάμεις στα κατεχόμενα από το Ισραήλ Υψίπεδα του Γκολάν.

Την Πέμπτη, το Ισραήλ βομβάρδισε και την αεροπορική βάση Αμπού Ντουχούρ στη βορειοδυτική Ιντλίμπ, υποστηρίζοντας ότι στόχος ήταν να εμποδιστεί η ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων εκεί. Η Συρία και η Τουρκία αρνήθηκαν αυτή την αιτιολόγηση. Μετά το περιστατικό, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντάλλαξαν επίσης σκληρές δηλώσεις, με την ένταση μεταξύ τους να παραμένει υψηλή.

Οι «κόκκινες γραμμές» του Ισραήλ

Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι οι συνομιλίες χαρακτηρίστηκαν «θετικές», ενώ ανέφεραν πως οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι προσήλθαν με συγκεκριμένες κόκκινες γραμμές. Σε αυτές περιλαμβάνονταν η αποτροπή οποιασδήποτε τουρκικής στρατιωτικής δραστηριότητας στη Συρία, η διατήρηση της συριακής πλευράς των Υψιπέδων του Γκολάν αποστρατιωτικοποιημένης, η «διασφάλιση της ασφάλειας» της κοινότητας των Δρούζων στη Συρία και η παρεμπόδιση της απόκτησης ορισμένων στρατηγικών οπλικών συστημάτων από τον συριακό στρατό.

Επιπλέον, οι ίδιες πηγές έθεσαν ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε αποχώρηση του Ισραήλ από κατεχόμενα συριακά εδάφη την ύπαρξη «διπλωματικών επιτευγμάτων». Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι κάθε ενδεχόμενη πρόοδος θα συνδεθεί με ευρύτερες πολιτικές και διπλωματικές παραχωρήσεις, πέρα από τα άμεσα μέτρα αποκλιμάκωσης στο πεδίο.

Παλαιότερες διαπραγματεύσεις και αδιέξοδο

Κατά τις προηγούμενες γύρους συνομιλιών με αμερικανική διαμεσολάβηση, Συρία και Ισραήλ είχαν συμφωνήσει σε κοινό μηχανισμό ανταλλαγής πληροφοριών και αποκλιμάκωσης της έντασης. Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις πάγωσαν στα τέλη Φεβρουαρίου, όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τον πόλεμο κατά του Ιράν, χωρίς να έχει οριστεί τότε ημερομηνία επανέναρξης.

Σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε πριν από τη συνάντηση, ο αλ-Σαϊμπάνι είπε στο Reuters ότι η Δαμασκός δεν εμπιστεύεται το Ισραήλ, αλλά ότι ο δρόμος για τη διπλωματία παραμένει ανοιχτός. Πρόσθεσε ότι η Συρία είχε διακόψει πλήρως την επαφή μετά την ισραηλινή επίθεση στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ την περασμένη εβδομάδα. Παράλληλα, δήλωσε ότι νωρίτερα μέσα στη χρονιά οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει «στο χαρτί» σχεδόν σε όλα, συμπεριλαμβανομένων ρυθμίσεων για ζώνες ασφαλείας στη νότια Συρία και μιας ουδέτερης ζώνης όπου θα υπήρχαν μόνο δυνάμεις του ΟΗΕ.

Η εκτίμηση για τις συνομιλίες

Ο πολιτικός αναλυτής και ερευνητής του Middle East Institute, Χασάν Μνειμέχ, εκτίμησε ότι ο τρέχων γύρος επαφών δύσκολα θα οδηγήσει σε αποκλιμάκωση, δεδομένου του ιστορικού του Ισραήλ. Όπως είπε, το πιο πιθανό είναι ότι, αφού η Συρία έδειξε διάθεση να πέσουν οι τόνοι, το Ισραήλ θα θέσει πρόσθετες απαιτήσεις και οι Αμερικανοί θα επιχειρήσουν να τις διαπραγματευτούν με τη Δαμασκό, ιδίως σε ό,τι αφορά την επέκταση της τουρκικής παρουσίας στον βορρά και πέρα από αυτόν.

Ο ίδιος σημείωσε επίσης ότι η Συρία φοβάται μήπως η χώρα μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στο Ισραήλ και την Τουρκία και ανησυχεί για την εδαφική επέκταση του Ισραήλ στη Συρία, έως το Χερμόν, το Τζαμπάλ αλ-Σέιχ σχεδόν στο σύνολό του και σε τρεις νότιες επαρχίες. Από συριακή σκοπιά, πρόσθεσε, οι συνομιλίες μοιάζουν να αποσκοπούν στην αποτροπή της «διάλυσης της συριακής εξουσίας» και στη διασφάλιση ότι μια ενδεχόμενη σύγκρουση Ισραήλ-Τουρκίας δεν θα εμποδίσει τη Συρία να «διαμορφώσει, να εγκαθιδρύσει, να εδραιώσει πολιτεία» μετά την απομάκρυνση του Άσαντ.

Πηγή: Pagenews.gr