Η Γαλλία εγκαταλείπει την προβολή Μερκατόρ στους χάρτες της

Το γαλλικό ΥΠΕΞ θα χρησιμοποιεί πλέον την Eckert IV αντί της Μερκατόρ, με στόχο μια πιο πιστή απεικόνιση των ηπείρων. Η απόφαση συμπίπτει με τη νέα κατεύθυνση που υιοθετεί και ο ΟΗΕ για τους παγκόσμιους χάρτες.

Η αλλαγή που ανακοίνωσε το Παρίσι

Η Γαλλία βάζει τέλος στη χρήση της προβολής Μερκατόρ στους χάρτες που αξιοποιούν οι διπλωματικές της υπηρεσίες και περνά σε μια διαφορετική χαρτογραφική προσέγγιση. Την ανακοίνωση έκανε ο υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό, ο οποίος γνωστοποίησε ότι το υπουργείο του θα αντικαταστήσει την κλασική προβολή με την Eckert IV.

Η επιλογή αυτή συνδέεται με την επιθυμία της γαλλικής διπλωματίας να παρουσιάζει μια πιο ακριβή εικόνα των πραγματικών αναλογιών των ηπείρων. Η προβολή Μερκατόρ, όπως είναι γνωστό, μεγεθύνει τις περιοχές που βρίσκονται κοντά στους πόλους και μειώνει οπτικά εκείνες που βρίσκονται γύρω από τον ισημερινό.

Με τη νέα μέθοδο, η Γαλλία θα εμφανίζεται μικρότερη σε σχέση με χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στον ισημερινό, όπως επίσης και σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή τη Ρωσία.

L’Assemblée générale des Nations Unies adopte une proposition africaine pour une nouvelle carte du monde

Pour : 164 Contre : 1 Abstentions : 6 pic.twitter.com/xmc9WbL8ul

— ONU Info (@ONUinfo) September 4, 2026

«Ένας χάρτης δεν είναι ποτέ εντελώς ουδέτερος»

Μιλώντας στη Σορβόννη, στο πλαίσιο της δημόσιας εκδήλωσης «La Fabrique de la diplomatie», ο Γάλλος υπουργός υποστήριξε ότι έχει έρθει η στιγμή να διορθωθούν οι αντιλήψεις για τον κόσμο που κληροδότησε η χαρτογραφία των δυτικών θαλασσοπόρων του 16ου αιώνα.

Ο ίδιος τόνισε ότι οι χάρτες δεν είναι απλή αποτύπωση της πραγματικότητας. «Ένας χάρτης δεν είναι ποτέ εντελώς ουδέτερος», είπε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας πως η προβολή Μερκατόρ που είναι οικεία σε πολλές γενιές από την παιδική ηλικία δεν αποδίδει σωστά τις επιφάνειες.

Στην ίδια τοποθέτηση ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και η Κίνα αποκτούν στα μάτια του κοινού δυσανάλογα μεγάλη οπτική σημασία σε σχέση με την Αφρική, τη Λατινική Αμερική ή τη Νοτιοανατολική Ασία. Παράλληλα, έφερε ως παράδειγμα τη Γροιλανδία, η οποία έχει περίπου το ίδιο μέγεθος με τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό ή την Αλγερία, αλλά φαίνεται πολύ μεγαλύτερη από ό,τι είναι στην πραγματικότητα.

Ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό υπογράμμισε επίσης ότι η αλλαγή του χάρτη δεν μεταβάλλει τον κόσμο, όμως η διόρθωση μιας αναπαράστασης που τον παραμορφώνει αποτελεί, όπως είπε, έργο αλήθειας.

Η στροφή του ΟΗΕ και η ενίσχυση της Equal Earth

Η ανακοίνωση από το Παρίσι συνέπεσε χρονικά με μια αντίστοιχη εξέλιξη στη Νέα Υόρκη. Λίγες ώρες αργότερα, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών εγκατέλειπε επισήμως την προβολή Μερκατόρ και προωθούσε την προβολή Equal Earth, ένα μοντέλο που δημιουργήθηκε το 2018 και αποδίδει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις πραγματικές αναλογίες των ηπείρων.

Το σχετικό ψήφισμα είναι μη δεσμευτικό και φέρει τον τίτλο «Διόρθωση του χάρτη». Το κείμενο στηρίχθηκε από 164 κράτη-μέλη και είχε ως εισηγητή το Τόγκο. Η Αφρικανική Ένωση είχε ήδη υιοθετήσει την Equal Earth τον περασμένο Μάρτιο, ενώ το ψήφισμα ενθαρρύνει τα κράτη να ακολουθήσουν την ίδια κατεύθυνση.

Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες καταψήφισαν, κάνοντας λόγο για «ριζοσπαστικό ιδεολογικό σχέδιο». Η αντίδρασή τους συνδέθηκε κυρίως με διατύπωση του ψηφίσματος που αναφέρει ότι η διόρθωση των χαρτογραφικών παραμορφώσεων ως προς το μέγεθος των ηπείρων αποτελεί πράξη γνωστικής δικαιοσύνης και αποκατάστασης της μνήμης.

Έξι χώρες επέλεξαν αποχή: η Εσθονία, η Γεωργία, η Λιθουανία, η Μολδαβία, η Σερβία και η Ουκρανία.

Τι αλλάζει και τι δεν αλλάζει στην πράξη

Ο ΟΗΕ διευκρινίζει ότι το ψήφισμα δεν απαγορεύει την προβολή Μερκατόρ ούτε επιβάλλει έναν και μοναδικό χάρτη. Αντίθετα, ενθαρρύνει κυβερνήσεις, εκπαιδευτικά ιδρύματα, διεθνείς οργανισμούς και τεχνολογικές εταιρείες να χρησιμοποιούν την Equal Earth ή άλλους ισοδύναμους χάρτες που διατηρούν τις πραγματικές αναλογίες των επιφανειών.

Η Γαλλία επέλεξε να ακολουθήσει αυτή την πορεία, υιοθετώντας όμως την Eckert IV, πρόταση που χρονολογείται από το 1906. Η συγκεκριμένη προβολή θεωρείται κοντινή στην Equal Earth, χωρίς να ταυτίζεται πλήρως μαζί της, καθώς οι δύο χάρτες αποδίδουν με παρόμοιο τρόπο το μέγεθος των ηπείρων αλλά διαφέρουν ελαφρά στο σχήμα τους.

Παρά τη στροφή που καταγράφεται σε διεθνές επίπεδο, η προβολή Μερκατόρ δεν πρόκειται να εξαφανιστεί. Ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι παραμένει σε χρήση στις ψηφιακές πλατφόρμες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Google Maps, που αξιοποιεί επίσης εκδοχή αυτής της χαρτογραφικής μεθόδου.

Une carte n’est jamais tout à fait neutre. Sur la projection de Mercator, le Groenland semble presque aussi vaste que l’Afrique, alors que l’Afrique est en réalité environ quatorze fois plus grande.

Les déformations finissent par s’installer dans les perceptions. Le moment est… pic.twitter.com/br0spJgJR3

— Jean-Noël Barrot (@jnbarrot) September 4, 2026

Τι συμβαίνει στα γαλλικά σχολεία

Στα γαλλικά σχολεία, τα περισσότερα παγκόσμια χαρτογραφικά σχέδια εξακολουθούν να βασίζονται στην προβολή Μερκατόρ. Αν και σε ορισμένα εγχειρίδια μπορεί να συναντήσει κανείς προβολές Eckert ή Peters, κάτι τέτοιο παραμένει εξαιρετικά σπάνιο.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν οι σχολικοί χάρτες θα ακολουθήσουν τελικά την αλλαγή που ξεκίνησε το υπουργείο Εξωτερικών. Προς το παρόν, η γαλλική διπλωματία έχει ήδη στείλει το μήνυμά της: οι χάρτες μπορούν να δείχνουν τον ίδιο κόσμο με πιο ακριβή τρόπο, χωρίς τις παραμορφώσεις που επέβαλε επί δεκαετίες η Μερκατόρ.

Πηγή: Pagenews.gr