Η Ουάσιγκτον πιέζει το Πεκίνο: Γιατί τα κινεζικά «teapots» δεν σώζουν το ιρανικό πετρέλαιο
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 8 '
Πηγή Φωτογραφίας: Magnific/Η Ουάσιγκτον χτυπά εκεί που πονά το Πεκίνο: Γιατί τα κινεζικά «teapots» δεν μπορούν να σώσουν το ιρανικό πετρέλαιο
Για περισσότερο από μία δεκαετία, η Ουάσιγκτον προσπαθούσε να στραγγαλίσει τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου χρησιμοποιώντας κυρίως ένα όπλο: το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Κυρώσεις σε εταιρείες. Μαύρες λίστες πλοίων. Πάγωμα περιουσιακών στοιχείων. Δευτερογενείς κυρώσεις. Πίεση σε τράπεζες, traders και ασφαλιστικές.
Το σύστημα προκάλεσε κόστος στην Τεχεράνη, αλλά δεν έκλεισε τον διάδρομο προς την Κίνα.
Το Πεκίνο και κυρίως οι ανεξάρτητες κινεζικές μονάδες διύλισης βρήκαν τρόπους να συνεχίσουν το εμπόριο.
Τώρα όμως η εξίσωση αλλάζει.
Η στρατιωτική πίεση γύρω από το Χαργκ, τον κόμβο από τον οποίο περνά περίπου το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού, μεταφέρει τη σύγκρουση από το χαρτί στη φυσική εφοδιαστική αλυσίδα.
Και εκεί η Κίνα διαθέτει πολύ λιγότερα εργαλεία.
Τι είναι τα κινεζικά «teapot refineries»
Τα λεγόμενα teapots είναι ανεξάρτητα, κατά κύριο λόγο ιδιωτικά διυλιστήρια, πολλά από τα οποία βρίσκονται στην επαρχία Σαντόνγκ.
Μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τέταρτο της κινεζικής δυναμικότητας διύλισης.
Το επιχειρηματικό τους μοντέλο είναι διαφορετικό από εκείνο των μεγάλων κρατικών ομίλων.
Οι κινεζικοί πετρελαϊκοί κολοσσοί έχουν πολύ μεγαλύτερη διεθνή έκθεση και επομένως πολύ περισσότερα να χάσουν από μια σύγκρουση με το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Τα teapots μπορούν να αναλάβουν μεγαλύτερο ρίσκο.
Και αυτό τα έκανε φυσικούς αγοραστές πετρελαίου από χώρες υπό κυρώσεις — κυρίως Ιράν, Ρωσία και Βενεζουέλα.
Αγοράζουν φθηνότερα εκεί όπου άλλοι φοβούνται να αγοράσουν.
Η Κίνα αγοράζει περίπου το 90% του ιρανικού πετρελαίου
Το μέγεθος της εξάρτησης είναι εντυπωσιακό.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εκτιμούσε τον Απρίλιο ότι η Κίνα αγοράζει περίπου το 90% των συνολικών εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν, με τα ανεξάρτητα διυλιστήρια να απορροφούν την πλειονότητα αυτών των ποσοτήτων.
Αυτό σημαίνει ότι τα teapots δεν αποτελούν μια περιφερειακή ιδιομορφία της κινεζικής αγοράς.
Έχουν μετατραπεί σε κρίσιμο κρίκο της οικονομικής επιβίωσης της Τεχεράνης.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών αναφέρει επίσης ότι από τον Μάρτιο του 2025 έχει επιβάλει κυρώσεις σε σειρά κινεζικών teapots που έχουν αγοράσει και διυλίσει ιρανικό πετρέλαιο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Και όμως το εμπόριο συνέχισε να λειτουργεί.
Πώς το Πεκίνο έμαθε να «σπάει» τις κυρώσεις
Το σύστημα που δημιουργήθηκε γύρω από το ιρανικό πετρέλαιο είναι πολύ πιο εξελιγμένο από μια απλή συναλλαγή μεταξύ αγοραστή και πωλητή.
Το ίδιο το OFAC περιγράφει δίκτυα εταιρειών-βιτρίνα, μεσαζόντων στην Ασία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ship-to-ship μεταφορτώσεις, παραποιημένα έγγραφα και χειραγώγηση της ταυτότητας πλοίων.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια παράλληλη πετρελαϊκή οικονομία.
Και τον Μάιο το Πεκίνο προχώρησε ακόμη περισσότερο.
Η Κίνα είπε στις εταιρείες της: Αγνοήστε τις αμερικανικές κυρώσεις
Στις 2 Μαΐου, το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου εξέδωσε εντολή που μπλοκάρει την εφαρμογή αμερικανικών κυρώσεων σε πέντε κινεζικά διυλιστήρια.
Ανάμεσά τους βρίσκονταν η Hengli Petrochemical και τέσσερα teapot refineries.
Το Πεκίνο χαρακτήρισε τις αμερικανικές κυρώσεις αντίθετες προς το διεθνές δίκαιο και απαγόρευσε ουσιαστικά την αναγνώριση ή συμμόρφωση με τα συγκεκριμένα αμερικανικά μέτρα από κινεζικές οντότητες.
Ήταν ένα εξαιρετικά σημαντικό βήμα.
Η Κίνα δεν προσπαθούσε πλέον απλώς να παρακάμψει την αμερικανική πίεση.
Δημιουργούσε νομική ασπίδα απέναντί της.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το σημείο στο οποίο η σημερινή στρατιωτική κλιμάκωση αλλάζει τους κανόνες.
Ένας νόμος μπορεί να μπλοκάρει την OFAC – όχι έναν πύραυλο
Η χρηματοπιστωτική κύρωση είναι κατά βάση πρόβλημα δικαιοδοσίας.
Η Ουάσιγκτον λέει σε μια εταιρεία: εάν κάνεις αυτή τη συναλλαγή, θα χάσεις την πρόσβαση στο αμερικανικό σύστημα.
Το Πεκίνο μπορεί να απαντήσει με δικά του συστήματα πληρωμών, με άλλες τράπεζες, διαφορετικές εταιρικές δομές ή ακόμη και με νόμο που απαγορεύει τη συμμόρφωση με την αμερικανική κύρωση.
Αλλά η φυσική παρεμπόδιση είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Εάν ένα tanker δεν μπορεί να φορτώσει στο Χαργκ, το πρόβλημα δεν είναι τραπεζικό.
Είναι υλικό.
Εάν ένα πλοίο υποστεί ζημιά, καμία παράκαμψη του δολαρίου δεν το επισκευάζει.
Εάν η ασφαλιστική αγορά θεωρήσει μια διαδρομή πολεμική ζώνη, κανένα κινεζικό «blocking rule» δεν εξαφανίζει αυτομάτως το φυσικό ρίσκο.
Και εάν οι φορτώσεις σταματήσουν, δεν υπάρχει συναλλαγή για να παρακαμφθεί.
Χαργκ: Η αχίλλειος πτέρνα της Τεχεράνης
Γι’ αυτό το Χαργκ είναι τόσο κρίσιμο.
Περίπου το 90% των εξαγωγών αργού του Ιράν περνά από το νησί, το οποίο διαθέτει δυνατότητα φόρτωσης περίπου 7 εκατ. βαρελιών ημερησίως και αποθηκευτική ικανότητα περίπου 30 εκατ. βαρελιών.
Πριν από τον πόλεμο, περίπου το 80% των φορτίων από το Χαργκ κατευθυνόταν στην Κίνα.
Άρα δεν μιλάμε απλώς για ένα ιρανικό terminal.
Μιλάμε για τον φυσικό λαιμό της ενεργειακής σχέσης Ιράν–Κίνας.
Από σχεδόν 2 εκατ. βαρέλια σε μόλις 135.000
Η πίεση έχει ήδη αφήσει βαθύ αποτύπωμα.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το The National, οι συνολικές εξαγωγές από το Χαργκ βρίσκονταν περίπου στα 1,98 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Φεβρουάριο.
Τον Αύγουστο είχαν καταρρεύσει περίπου στα 135.000 βαρέλια ημερησίως, εν μέσω του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Η Τεχεράνη απέδειξε ότι μπορεί να αυτοσχεδιάσει.
Έχει χρησιμοποιήσει εναλλακτικά αγκυροβόλια, άλλες θαλάσσιες διαδρομές και διαφορετικούς τρόπους μεταφοράς, ενώ τον Αύγουστο επανεκκίνησε φορτώσεις από το δυτικό terminal του Χαργκ μετά από διακοπή 25 ημερών.
Αυτό όμως αποδεικνύει ταυτόχρονα και την ευπάθεια του συστήματος.
Το πρόβλημα των teapots είναι τα περιθώρια κέρδους
Υπάρχει και ένας δεύτερος κίνδυνος για τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια.
Τα teapots λειτουργούν με πολύ στενά —και ορισμένες φορές αρνητικά— περιθώρια κέρδους.
Το φθηνό πετρέλαιο υπό κυρώσεις δεν αποτελεί απλώς μια ευκαιρία.
Αποτελεί σημαντικό μέρος του οικονομικού τους μοντέλου.
Αν το ιρανικό αργό γίνει πολύ δύσκολο να αποκτηθεί ή το κόστος μεταφοράς, ασφάλισης και απόκρυψης της προέλευσης αυξηθεί υπερβολικά, τότε εξαφανίζεται μέρος του discount που έκανε τη συναλλαγή ελκυστική εξαρχής.
Και εκεί αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα.
Τρία σενάρια για την Κίνα
Το πιθανότερο σενάριο δεν είναι η πλήρης εξαφάνιση του ιρανικού πετρελαίου από την κινεζική αγορά.
Η εμπειρία δείχνει ότι Τεχεράνη και Πεκίνο είναι εξαιρετικά προσαρμοστικά. Μικρότερα πλοία, μεταφορτώσεις εν πλω, αλλαγές σημαίας, εναλλακτικά terminals και νέες εταιρικές δομές μπορούν να κρατήσουν μέρος των ροών ζωντανό.
Αλλά οι όγκοι μπορεί να παραμείνουν πολύ χαμηλότεροι και το κόστος πολύ υψηλότερο.
Το δυσμενέστερο σενάριο για τα teapots είναι μια συστηματική αμερικανική προσπάθεια φυσικής αποκοπής του Χαργκ από την κινεζική αγορά.
Εάν συμβεί αυτό, οι πιο αδύναμες ανεξάρτητες μονάδες θα μπορούσαν να αναγκαστούν να μειώσουν δραστικά τα refinery runs ή να κλείσουν παραγωγική δυναμικότητα.
Υπάρχει όμως και η κινεζική απάντηση.
Το Πεκίνο θα μπορούσε να επιχειρήσει κάτι αντίστοιχο με την εξέλιξη του ρωσικού shadow fleet: κρατική ή κρατικά υποστηριζόμενη ασφάλιση, reflagging, κινεζική χρηματοδότηση και ένα ολοκληρωμένο παράλληλο logistics system.
Αυτό θα ήταν το πραγματικό τεστ ισχύος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.
Το πραγματικό ενεργειακό μέτωπο βρίσκεται στη Σαντόνγκ
Μέχρι σήμερα ο ενεργειακός αντίκτυπος του πολέμου μετριέται κυρίως μέσα από το Brent, το Ορμούζ και τον πληθωρισμό.
Υπάρχει όμως μια δεύτερη μάχη, λιγότερο ορατή και ενδεχομένως εξίσου σημαντική.
Διεξάγεται στα περιθώρια κέρδους των ανεξάρτητων διυλιστηρίων της Σαντόνγκ.
Για χρόνια, οι αμερικανικές κυρώσεις προσπαθούσαν να καταστήσουν το ιρανικό πετρέλαιο οικονομικά και νομικά τοξικό.
Η Κίνα βρήκε τρόπο να συνεχίσει να το αγοράζει.
Τώρα η αμερικανική στρατηγική δοκιμάζει μια πολύ διαφορετική υπόθεση:
τι συμβαίνει εάν το πρόβλημα δεν είναι πλέον εάν επιτρέπεται να αγοράσεις το πετρέλαιο, αλλά εάν το πετρέλαιο μπορεί πράγματι να φύγει από το Ιράν;
Εκεί βρίσκεται το σημείο καμπής.
Το Πεκίνο έχει αποδείξει ότι μπορεί να πολεμήσει το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών με νόμους, τράπεζες, shadow fleets και παράλληλες συναλλαγές.
Είναι πολύ δυσκολότερο να πολεμήσει τη φυσική γεωγραφία μιας εφοδιαστικής αλυσίδας.
Και αυτό συμπυκνώνει όλη τη νέα ενεργειακή εξίσωση σε μία φράση:
Η Κίνα μπορεί να αγνοήσει μια αμερικανική κύρωση. Δεν μπορεί να ξανακάνει αξιόπλοιο ένα χτυπημένο tanker.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
