Η παγίδα κλείνει για τον MBS: Hormuz, Bab el-Mandeb και τώρα ο αγωγός της Σαουδικής Αραβίας

Το Ριάντ έκλεισε τον στρατηγικό East–West Pipeline μετά από επιθέσεις drones, την ώρα που οι Χούθι ενισχύουν τη δυνατότητά τους να απειλούν το Bab el-Mandeb. Η ενεργειακή παράκαμψη του Hormuz βρίσκεται πλέον υπό πίεση και από την πλευρά της Ερυθράς Θάλασσας.

Ο ενεργειακός χάρτης της Μέσης Ανατολής αρχίζει να μοιάζει με παγίδα.

Επί μήνες, το Στενό του Ορμούζ ήταν το επίκεντρο της παγκόσμιας ανησυχίας: ένα από τα σημαντικότερα πετρελαϊκά chokepoints του πλανήτη, μέσα από το οποίο πριν από τον πόλεμο περνούσαν περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και καυσίμων ημερησίως.

Η Σαουδική Αραβία διέθετε όμως τη μεγάλη εναλλακτική της.

Τον East–West Pipeline.

Τώρα και αυτή η δίοδος βρίσκεται υπό πίεση.

Το Ριάντ έκλεισε τον αγωγό

Η Σαουδική Αραβία διέκοψε τη λειτουργία του κρίσιμου East–West Pipeline μετά τις επιθέσεις που σημειώθηκαν στις περιοχές του Ριάντ και της Μεδίνας.

Σύμφωνα με το σαουδαραβικό υπουργείο Ενέργειας, η λειτουργία του ανεστάλη ως «προληπτικό μέτρο», ενώ ειδικά τεχνικά συνεργεία εξετάζουν την ασφάλεια και την κατάσταση του δικτύου.

Το Ριάντ ανέφερε ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν με drones από το Ιράκ. Ιρανόφιλες πολιτοφυλακές στο Ιράκ έχουν ήδη πραγματοποιήσει επιθέσεις κατά του βασιλείου στη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.

Και αυτό συμβαίνει ενώ οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι εξαπολύουν παράλληλα κύματα πυραύλων και drones κατά σαουδαραβικών ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Τα 1.200 χιλιόμετρα που παρακάμπτουν το Hormuz

Ο East–West Pipeline έχει τεράστια στρατηγική σημασία.

Εκτείνεται σε περίπου 1.200 χιλιόμετρα και μεταφέρει αργό πετρέλαιο από τα μεγάλα κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας έως το λιμάνι Yanbu στην Ερυθρά Θάλασσα.

Με απλά λόγια:

επιτρέπει στη Σαουδική Αραβία να βγάζει πετρέλαιο προς τις διεθνείς αγορές χωρίς να χρειάζεται να περάσει από το Στενό του Ορμούζ.

Αυτό ακριβώς τον μετέτρεψε σε στρατηγική «βαλβίδα ασφαλείας» όταν οι ιρανικοί περιορισμοί στην κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων μέσω Hormuz άρχισαν να πλήττουν τις εξαγωγές του Κόλπου.

Από το Hormuz στο Bab el-Mandeb

Εδώ όμως βρίσκεται η πραγματική γεωπολιτική παγίδα.

Η παράκαμψη του Hormuz στέλνει το σαουδαραβικό πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Και στην έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας βρίσκεται το Bab el-Mandeb.

Οι πρόσφατες προελάσεις των Χούθι στην Υεμένη έχουν ενισχύσει σημαντικά τη δυνατότητά τους να απειλούν τη ναυσιπλοΐα στο στενό που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν.

Η Helima Croft της RBC Capital Markets περιέγραψε χαρακτηριστικά την κατάσταση ως απειλή για τη βασική «oil relief valve» του επτάμηνου πολέμου.

Η γεωγραφία του ενεργειακού πολέμου γίνεται επομένως εξαιρετικά επικίνδυνη:

• ανατολικά βρίσκεται το Hormuz,
• δυτικά βρίσκεται το Bab el-Mandeb,
• ανάμεσά τους βρίσκεται η σαουδαραβική ενεργειακή υποδομή,
• και ο East–West Pipeline, που σχεδιάστηκε ακριβώς για να μειώσει την εξάρτηση από το πρώτο chokepoint, οδηγεί το πετρέλαιο προς το δεύτερο.

Η στρατηγική της Τεχεράνης χωρίς άμεση σύγκρουση

Αυτό είναι και το σημαντικότερο στοιχείο.

Το Ιράν δεν χρειάζεται απαραίτητα να κλείσει πλήρως κανένα από τα δύο στενά για να δημιουργήσει τεράστιο οικονομικό κόστος.

Αρκεί η απειλή.

Κάθε επίθεση σε αγωγό, tanker ή ενεργειακή εγκατάσταση αυξάνει το κόστος ασφάλισης και μεταφοράς, αλλάζει τις διαδρομές των πλοίων και προσθέτει risk premium στην τιμή του πετρελαίου.

Ταυτόχρονα, οι σύμμαχοι της Τεχεράνης μπορούν να δημιουργούν πίεση σε διαφορετικά σημεία της ίδιας ενεργειακής αλυσίδας χωρίς το Ιράν να χρειάζεται κάθε φορά να εμπλέκεται απευθείας.

Το πετρέλαιο πληρώνει ήδη τον λογαριασμό

Η αγορά αντέδρασε.

Το Brent έκλεισε την Παρασκευή στα 104,56 δολάρια το βαρέλι, έχοντας καταγράψει άνοδο άνω του 8% μέσα στην εβδομάδα.

Στις ΗΠΑ, η τιμή του diesel έφθασε σε επίπεδο-ρεκόρ περίπου 6 δολαρίων το γαλόνι, δημιουργώντας πλέον και εσωτερικό πολιτικό πρόβλημα για τον Ντόναλντ Τραμπ λίγο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.

Ο πόλεμος στον Κόλπο μεταφέρεται έτσι από το στρατιωτικό πεδίο στην αντλία καυσίμων του Αμερικανού ψηφοφόρου.

Ο Τραμπ και το δύσκολο δίλημμα των Χούθι

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε από το Δουβλίνο ότι θεωρεί πως το Ιράν βρίσκεται πίσω από την επίθεση στον αγωγό.

Παράλληλα, όμως, έδωσε ένα ενδιαφέρον σήμα για τους Χούθι.

«Οι Χούθι μάς τηλεφώνησαν και δεν θέλουν να πολεμήσουν μαζί μας», δήλωσε ο Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι προτιμούν να μην εμπλακούν οι ΗΠΑ και ότι αφήνουν τα περισσότερα πλοία να περνούν.

Για την Ουάσιγκτον το δίλημμα είναι σαφές.

Μια νέα μεγάλη στρατιωτική εμπλοκή στην Υεμένη θα άνοιγε δεύτερο μέτωπο σε έναν ήδη διευρυνόμενο πόλεμο. Η μη επέμβαση, όμως, αφήνει ένα στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα υπό αυξανόμενη πίεση.

Και ο MBS βρίσκεται στη μέση

Η θέση του Mohammed bin Salman γίνεται ακόμη δυσκολότερη.

Η Σαουδική Αραβία αύξησε τη χρήση του East–West Pipeline μετά την έναρξη του πολέμου, βοηθώντας τις εξαγωγές της να ανακάμψουν περίπου στα 6 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Ιούνιο.

Όμως η αυξανόμενη απειλή των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα έχει ήδη περιορίσει αυτή τη στρατηγική.

Τον Αύγουστο μόλις περίπου 2,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως εξήχθησαν από το Yanbu, σύμφωνα με στοιχεία του IEA που επικαλείται το FT, με τις συνολικές σαουδαραβικές εξαγωγές να πέφτουν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2013.

Η νέα ενεργειακή μέγγενη

Αυτό είναι τελικά το μεγάλο story.

Για δεκαετίες, η ενεργειακή ασφάλεια του Κόλπου βασιζόταν εν μέρει στη δυνατότητα δημιουργίας εναλλακτικών δρόμων όταν ένα chokepoint βρισκόταν σε κίνδυνο.

Τώρα η κρίση εξαπλώνεται ταυτόχρονα στους εναλλακτικούς δρόμους.

Hormuz → East–West Pipeline → Yanbu → Ερυθρά Θάλασσα → Bab el-Mandeb.

Πρόκειται για μία ενιαία ενεργειακή αλυσίδα και πλέον σχεδόν κάθε κρίσιμο τμήμα της βρίσκεται εκτεθειμένο.

Αυτό δίνει στην Τεχεράνη και στους συμμάχους της έναν διαφορετικό τύπο μόχλευσης: όχι την ανάγκη να νικήσουν στρατιωτικά τις ΗΠΑ ή τη Σαουδική Αραβία, αλλά τη δυνατότητα να κάνουν την ασφαλή μεταφορά ενέργειας όλο και ακριβότερη και δυσκολότερη.

Και εάν η πίεση στο Hormuz συναντηθεί με μόνιμη αστάθεια στο Bab el-Mandeb, το ερώτημα δεν θα είναι πλέον μόνο πόσο πετρέλαιο μπορεί να παράγει ο Κόλπος.

Θα είναι από πού μπορεί να το βγάλει με ασφάλεια προς τον υπόλοιπο κόσμο.

Πηγή: pagenews.gr