Μακρόν–Νετανιάχου στα άκρα: Το γαλλικό μπλόκο στους εποικισμούς παγώνει τις σχέσεις Γαλλίας–Ισραήλ

Ισραηλινοί διπλωμάτες μιλούν στο Al-Monitor για πρωτοφανές χαμηλό στις σχέσεις με το Παρίσι και δεν διακρίνουν προοπτική άμεσης αποκλιμάκωσης. Η απαγόρευση εμπορίου με ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη μετατρέπει μια μακρά πολιτική διαφωνία σε οικονομικό και διπλωματικό μέτρο — με το Παρίσι να επιμένει ότι δεν πρόκειται για μποϊκοτάζ του Ισραήλ.

Οι σχέσεις ανάμεσα στον Εμανουέλ Μακρόν και την κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου περνούν πλέον από την πολιτική ένταση σε μια βαθύτερη διπλωματική κρίση.

Το νέο σημείο ρήξης είναι η απόφαση της Γαλλίας να προχωρήσει σε απαγόρευση του εμπορίου προϊόντων από ισραηλινούς εποικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, στο πλαίσιο συντονισμένης πρωτοβουλίας με το Ηνωμένο Βασίλειο, τον Καναδά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Το Al-Monitor καταγράφει πλέον την επόμενη ημέρα αυτής της απόφασης: σύμφωνα με Ισραηλινούς διπλωμάτες που επικαλείται, οι διμερείς σχέσεις έχουν φθάσει σε «πρωτοφανές χαμηλό», χωρίς αυτή τη στιγμή να διαφαίνεται ουσιαστική προοπτική θέρμανσής τους με την κυβέρνηση Μακρόν.

Η Γαλλία πέρασε από τις προειδοποιήσεις στα μέτρα

Η σημασία της κίνησης δεν βρίσκεται τόσο στον άμεσο οικονομικό αντίκτυπο όσο στην αλλαγή του γαλλικού δόγματος.

Το Παρίσι δεν περιορίζεται πλέον σε δηλώσεις κατά της επέκτασης των εποικισμών.

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό ανακοίνωσε στις 8 Σεπτεμβρίου ότι η Γαλλία ξεκινά τη διαδικασία για να σταματήσει το εμπόριο προϊόντων που προέρχονται από ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη.

«Η Γαλλία πρόκειται να θέσει τέλος στο εμπόριό της με τους ισραηλινούς εποικισμούς στην Παλαιστίνη», ανέφερε ο Μπαρό

Η γαλλική κυβέρνηση επικαλείται τρεις βασικούς λόγους: την επιτάχυνση της επέκτασης των εποικισμών, την αύξηση της βίας εξτρεμιστών εποίκων κατά Παλαιστινίων και την απειλή που, κατά το Παρίσι, δημιουργείται για τη λύση των δύο κρατών.

Το Παρίσι τραβάει «κόκκινη γραμμή» στο E1

Στο επίκεντρο βρίσκεται το σχέδιο E1.

Η Γαλλία, μαζί με άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, θεωρεί ότι η προώθηση του συγκεκριμένου οικιστικού σχεδίου ανατολικά της Ιερουσαλήμ απειλεί την εδαφική συνέχεια που θα απαιτούσε ένα μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος.

Ήδη από τις 21 Αυγούστου, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Νορβηγία και Ηνωμένο Βασίλειο είχαν χαρακτηρίσει την απόφαση για δημοσίευση κατασκευαστικών διαγωνισμών στο E1 «απαράδεκτη», καλώντας την ισραηλινή κυβέρνηση να ανακαλέσει.

Η κίνηση του Σεπτεμβρίου δείχνει ότι για ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες οι διπλωματικές προειδοποιήσεις θεωρούνται πλέον ανεπαρκείς.

12 χώρες στην ίδια γραμμή

Και το σημαντικότερο για το Ισραήλ είναι ότι η Γαλλία δεν κινείται μόνη.

Καναδάς, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Νορβηγία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ισπανία, Σουηδία και Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσαν ότι σκοπεύουν να θεσπίσουν εθνικούς περιορισμούς ή να στηρίξουν ευρωπαϊκά μέτρα για το εμπόριο με τους εποικισμούς.

Γαλλία, Βρετανία και Καναδάς έχουν δεσμευθεί ειδικότερα να προωθήσουν εθνικά μέτρα απαγόρευσης του εμπορίου προϊόντων από τους εποικισμούς.

Αυτό είναι το στοιχείο που δίνει στην υπόθεση μεγαλύτερο γεωπολιτικό βάρος.

Δεν πρόκειται πλέον μόνο για μια ακόμη διμερή διαφωνία Μακρόν–Νετανιάχου.

Διαμορφώνεται μια ομάδα δυτικών κρατών που επιχειρεί να χρησιμοποιήσει εμπορικά εργαλεία ως μέσο πίεσης στην πολιτική του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη.

Όχι μποϊκοτάζ του Ισραήλ, λέει το Παρίσι

Η γαλλική πλευρά επιχειρεί ταυτόχρονα να χαράξει μια πολύ συγκεκριμένη διαχωριστική γραμμή.

Γαλλική διπλωματική πηγή ξεκαθάρισε στο Reuters ότι η απόφαση δεν αποτελεί μποϊκοτάζ του Ισραήλ. Αφορά το εμπόριο με τους ισραηλινούς εποικισμούς στη Δυτική Όχθη και όχι συνολικά τις εμπορικές σχέσεις με το ισραηλινό κράτος.

Αυτό έχει σημασία και οικονομικά.

Τα προϊόντα των εποικισμών — κυρίως αγροτικά προϊόντα, κρασί και άλλα αγαθά — αποτελούν πολύ μικρό τμήμα των συνολικών ισραηλινών εξαγωγών. Για τον λόγο αυτό, οι άμεσες οικονομικές επιπτώσεις των μέτρων αναμένεται να είναι περιορισμένες.

Το μήνυμα όμως είναι πολύ μεγαλύτερο από την αξία των εμπορευμάτων.

Ο πραγματικός φόβος του Ισραήλ: Το προηγούμενο

Εδώ βρίσκεται το σημαντικότερο γεωοικονομικό στοιχείο.

Η ΕΕ ήταν ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ στα αγαθά το 2025, αντιπροσωπεύοντας το 31,7% του συνολικού εμπορίου αγαθών της χώρας, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Al-Monitor. Η αξία του διμερούς εμπορίου αγαθών έφθασε περίπου τα 50 δισ. δολάρια.

Επομένως, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι εάν μερικά φορτία προϊόντων από τη Δυτική Όχθη θα σταματήσουν στα ευρωπαϊκά τελωνεία.

Το ερώτημα είναι εάν η χρήση εμπορικών κυρώσεων στους εποικισμούς δημιουργεί πολιτικό προηγούμενο για ευρύτερη οικονομική πίεση στο Ισραήλ.

Αναλυτές που μίλησαν στο Al-Monitor εκτιμούν ότι η άμεση οικονομική επίπτωση των νέων μέτρων θα είναι αμελητέα, αλλά επισημαίνουν τον κίνδυνο μιας αλυσιδωτής διπλωματικής και οικονομικής πίεσης εάν περισσότερες χώρες ακολουθήσουν.

Στο βάθος η Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ

Και εδώ βρίσκεται η πραγματικά βαριά γεωπολιτική σκιά.

Η πολύ μεγαλύτερη οικονομική σχέση του Ισραήλ με την Ευρώπη βασίζεται στη Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ, η οποία παρέχει προνομιακό πλαίσιο στις εμπορικές σχέσεις.

Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή απόφαση των 27 για συνολική ανατροπή αυτής της σχέσης.

Μάλιστα, η γαλλική πρωτοβουλία για τους εποικισμούς προχώρησε σε εθνικό επίπεδο ακριβώς επειδή δεν είχε διαμορφωθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία για κοινή ευρωπαϊκή δράση, με τη Γερμανία να συγκαταλέγεται στις χώρες που αντιτάχθηκαν σε τέτοια κίνηση.

Αυτό δείχνει και τα όρια της πίεσης.

Η Ευρώπη δεν έχει ενιαία γραμμή απέναντι στο Ισραήλ.

Όμως ένα τμήμα της κινείται πλέον ταχύτερα.

Ισραήλ: Από τη Γαλλία μέχρι τη Βρετανία, οι σχέσεις πιέζονται

Η κρίση με το Παρίσι δεν εξελίσσεται σε κενό.

Οι σχέσεις του Ισραήλ με το Λονδίνο έχουν επίσης επιδεινωθεί δραματικά.

Μετά την ανακοίνωση των εμπορικών περιορισμών, η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοίνωσε το κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και άλλα αντίμετρα.

Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ χαρακτήρισε τη βρετανική στάση παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις και στην εκλογική διαδικασία του Ισραήλ.

Η Ουάσιγκτον, αντίθετα, δεν ακολουθεί την ευρωπαϊκή κατεύθυνση. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται να απαγορεύσουν τις εισαγωγές από ισραηλινούς εποικισμούς και προειδοποίησε ότι οι κυρώσεις μπορεί να αποσταθεροποιήσουν περαιτέρω τη Δυτική Όχθη.

Έτσι δημιουργείται μια ακόμη ενδιαφέρουσα δυτική απόκλιση:

Παρίσι και Λονδίνο αυξάνουν την οικονομική πίεση, ενώ η Ουάσιγκτον αρνείται να ακολουθήσει.

Γιατί δεν φαίνεται «reset» Μακρόν–Νετανιάχου

Το Al-Monitor επισημαίνει ότι Ισραηλινοί διπλωμάτες δεν βλέπουν αυτή τη στιγμή σοβαρές ενδείξεις επαναπροσέγγισης με την κυβέρνηση Μακρόν.

Και αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι η σύγκρουση δεν είναι πλέον προσωπική.

Αφορά διαφορετικές στρατηγικές αντιλήψεις για τη Δυτική Όχθη, τους εποικισμούς και τη λύση δύο κρατών.

Η Γαλλία δηλώνει επισήμως ότι θεωρεί την επέκταση των εποικισμών απειλή τόσο για τη δημιουργία βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους όσο και για την ίδια την ασφάλεια του Ισραήλ. Παράλληλα, επαναλαμβάνει ότι αναγνωρίζει τα νόμιμα συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ και καταδικάζει την επίθεση της Χαμάς της 7ης Οκτωβρίου.

Η ισραηλινή κυβέρνηση, από την άλλη πλευρά, απορρίπτει μεγάλο μέρος αυτής της ευρωπαϊκής προσέγγισης και αμφισβητεί τη διεθνή νομική θέση που χαρακτηρίζει παράνομους τους εποικισμούς.

Από τη διπλωματική διαφωνία στην οικονομική πίεση

Αυτό είναι τελικά το σημείο καμπής.

Η κρίση Μακρόν–Νετανιάχου δεν αφορά πλέον μόνο δηλώσεις, ψηφίσματα ή διαφορετικές θέσεις για την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση.

Για πρώτη φορά η Γαλλία περνά από την πολιτική αποδοκιμασία σε ένα συγκεκριμένο εμπορικό εργαλείο.

Ο άμεσος οικονομικός αντίκτυπος μπορεί να είναι μικρός.

Η γεωπολιτική σημασία όμως βρίσκεται αλλού: εάν η λογική των στοχευμένων περιορισμών επεκταθεί, το πραγματικό πεδίο αντιπαράθεσης θα μεταφερθεί από τα προϊόντα των εποικισμών στην πολύ μεγαλύτερη οικονομική σχέση Ισραήλ–Ευρώπης.

Και γι’ αυτό το σημερινό «πάγωμα» Παρισιού–Ιερουσαλήμ έχει βάρος πολύ μεγαλύτερο από το εμπόριο που απαγορεύεται.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσο χαμηλά μπορούν να φτάσουν οι σχέσεις Μακρόν–Νετανιάχου, αλλά αν η γαλλική κίνηση θα παραμείνει ένα στοχευμένο μέτρο για τη Δυτική Όχθη ή θα αποτελέσει το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής μετατόπισης απέναντι στο Ισραήλ.

Πηγή: pagenews.gr