Γροιλανδία και Ανταρκτική: Πάνω από 11 τρισ. τόνοι πάγου χάθηκαν σε 44 χρόνια
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 6 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP/Γροιλανδία και Ανταρκτική: Πάνω από 11 τρισ. τόνοι πάγου χάθηκαν σε 44 χρόνια
Μία από τις πληρέστερες εικόνες που έχουν δημιουργηθεί ποτέ για την εξέλιξη των πάγων στους δύο πόλους αποκαλύπτει το μέγεθος των αλλαγών που έχουν σημειωθεί μέσα σε λιγότερο από μισό αιώνα.
Η νέα διεθνής μελέτη συνδύασε 42 ανεξάρτητες εκτιμήσεις που βασίζονται σε δορυφορικές μετρήσεις της μεταβολής του όγκου, της κίνησης και της βαρυτικής έλξης των παγοκαλυμμάτων. Τα στοιχεία καλύπτουν τη Γροιλανδία από το 1972 και την Ανταρκτική από το 1979 έως το 2023.
Περίπου 11,3 τρισ. τόνοι πάγου από το 1979
Για την κοινή περίοδο παρατήρησης από το 1979 έως το 2023, τα δύο παγοκαλύμματα έχασαν συνολικά 11.309 ± 565 δισεκατομμύρια τόνους πάγου.
Η απώλεια αυτή αντιστοιχεί σε άνοδο της μέσης παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας κατά 31,4 ± 1,6 χιλιοστά, δηλαδή περισσότερο από τρία εκατοστά.
Το μέγεθος είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς Γροιλανδία και Ανταρκτική ευθύνονται σήμερα περίπου για το ένα τέταρτο της συνολικής παγκόσμιας ανόδου της στάθμης της θάλασσας.
Η μεγάλη επιτάχυνση άρχισε από τη δεκαετία του 1990
Τα δεδομένα δείχνουν ότι η απώλεια μάζας δεν εξελίχθηκε με σταθερό ρυθμό.
Η Γροιλανδία βρισκόταν σχετικά κοντά σε κατάσταση ισορροπίας τη δεκαετία του 1970. Τη δεκαετία του 1980, όμως, έχανε κατά μέσο όρο περίπου 60 δισ. τόνους τον χρόνο, ενώ τη δεκαετία του 2000 ο ρυθμός είχε αυξηθεί στους 192 δισ. τόνους ετησίως.
Η πιο έντονη επιδείνωση καταγράφηκε στη δεκαετία του 2010, όταν η μέση ετήσια απώλεια της Γροιλανδίας έφτασε τους 264 δισ. τόνους.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει την επιτάχυνση που άρχισε να γίνεται ιδιαίτερα εμφανής από τη δεκαετία του 1990 και μετά.
Το 84% δεν χάθηκε απλώς από επιφανειακή τήξη
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι η απώλεια πάγου δεν οφείλεται κυρίως στο λιώσιμο της επιφάνειας.
Περίπου 84% της συνολικής απώλειας προήλθε από αυτό που οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν δυναμική ανισορροπία των παγετώνων: οι παγετώνες κινούνται ταχύτερα και μεταφέρουν μεγαλύτερες ποσότητες πάγου από την ξηρά προς τον ωκεανό.
Το υπόλοιπο 16% συνδέεται με μεταβολές στο ισοζύγιο μάζας της επιφάνειας, δηλαδή με τη διαφορά ανάμεσα στη συσσώρευση χιονιού και στις απώλειες από λιώσιμο και άλλες επιφανειακές διεργασίες.
Οι θερμότεροι ωκεανοί μπορούν να επηρεάζουν τους παγετώνες από κάτω και στις άκρες τους, διευκολύνοντας την επιτάχυνση της ροής τους προς τη θάλασσα.
Η Γροιλανδία έχασε πάνω από 6 τρισ. τόνους από το 1972
Εξετάζοντας ολόκληρη την περίοδο για την οποία υπάρχουν δεδομένα στη Γροιλανδία, από το 1972 έως το 2023, οι επιστήμονες υπολογίζουν συνολική απώλεια 6.215 ± 467 δισεκατομμυρίων τόνων.
Ο μέσος ρυθμός απώλειας ήταν 119 δισ. τόνοι ετησίως.
Περίπου το 67% αυτής της απώλειας αποδίδεται στην αυξημένη εκροή πάγου προς τη θάλασσα και το 33% στις μεταβολές της επιφανειακής μάζας.
Η Ανταρκτική πρόσθεσε 13,3 χιλιοστά στη στάθμη της θάλασσας
Η Ανταρκτική έχασε συνολικά περίπου 4.780 ± 513 δισεκατομμύρια τόνους πάγου από το 1979 έως το 2023.
Αυτή η απώλεια αντιστοιχεί σε περίπου 13,3 χιλιοστά ανόδου της παγκόσμιας στάθμης της θάλασσας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι οι απώλειες στην Ανταρκτική αποδίδονται ουσιαστικά εξ ολοκλήρου στις δυναμικές μεταβολές των παγετώνων και όχι σε καθαρή επιφανειακή τήξη.
Η Δυτική Ανταρκτική παραμένει η περιοχή όπου καταγράφεται η πιο επίμονη απώλεια πάγου.
Γιατί επιβραδύνθηκε προσωρινά η απώλεια μετά το 2020
Τα στοιχεία εμφανίζουν μία ενδιαφέρουσα μεταβολή την περίοδο 2020-2023.
Στην Ανατολική Ανταρκτική καταγράφηκαν εξαιρετικά υψηλές χιονοπτώσεις το 2022 και το 2023, οι οποίες αύξησαν προσωρινά τη μάζα του πάγου και αντιστάθμισαν μέρος των απωλειών στη Δυτική Ανταρκτική.
Ως αποτέλεσμα, ο συνολικός ρυθμός απώλειας πάγου της Ανταρκτικής την περίοδο 2020-2023 ήταν περισσότερο από τρεις φορές μικρότερος σε σχέση με τη δεκαετία του 2010.
Οι επιστήμονες, ωστόσο, επισημαίνουν ότι αυτή η πρόσκαιρη επιβράδυνση δεν αποτελεί απόδειξη αντιστροφής της μακροπρόθεσμης τάσης.
Τρία εκατοστά μπορεί να φαίνονται λίγα, αλλά δεν είναι
Η άνοδος της μέσης στάθμης της θάλασσας κατά περίπου 3,1 εκατοστά μόνο από την απώλεια των δύο μεγάλων παγοκαλυμμάτων μπορεί να φαίνεται μικρή ως αριθμός, όμως η επίδραση στις παράκτιες περιοχές συσσωρεύεται μαζί με τη θερμική διαστολή των ωκεανών και την απώλεια μικρότερων παγετώνων.
Η άνοδος της στάθμης αυξάνει το αρχικό επίπεδο πάνω στο οποίο δρουν καταιγίδες, παλίρροιες και ακραία κύματα, με αποτέλεσμα οι παράκτιες πλημμύρες να μπορούν να γίνουν συχνότερες ακόμη και χωρίς αντίστοιχη αύξηση της έντασης των καταιγίδων.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι ακόμη και μικρές επιπλέον αυξήσεις μπορούν να επηρεάσουν εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σε χαμηλού υψομέτρου παράκτιες περιοχές.
Το μεγαλύτερο αρχείο δορυφορικών παρατηρήσεων έως σήμερα
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας Ice Sheet Mass Balance Intercomparison Exercise (IMBIE), η οποία υποστηρίζεται από ευρωπαϊκούς και αμερικανικούς διαστημικούς οργανισμούς.
Για τη δημιουργία της σειράς δεδομένων συνδυάστηκαν παρατηρήσεις από 27 δορυφόρους, ώστε να υπάρχει όσο το δυνατόν πιο συνεπής εικόνα των μεταβολών των πάγων σε βάθος δεκαετιών.
Ακριβώς αυτή η μεγάλη χρονική διάρκεια είναι που επιτρέπει στους επιστήμονες να ξεχωρίζουν τις βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις του καιρού από τις μακροχρόνιες μεταβολές.
Η τάση παραμένει το βασικό μήνυμα
Η τελευταία τετραετία της μελέτης έδειξε ότι οι ρυθμοί απώλειας μπορούν να μεταβάλλονται αισθητά από χρόνο σε χρόνο ή από περιοχή σε περιοχή.
Ωστόσο, η συνολική εικόνα των τελευταίων δεκαετιών παραμένει σαφής: Γροιλανδία και Ανταρκτική έχουν χάσει τεράστιες ποσότητες πάγου, με την επιτάχυνση των παγετώνων προς τους ωκεανούς να αποτελεί τον βασικό μηχανισμό πίσω από αυτή την αλλαγή.
Η νέα βάση δεδομένων δίνει πλέον στους ερευνητές μία από τις πιο ολοκληρωμένες αφετηρίες για να παρακολουθούν την εξέλιξη των παγοκαλυμμάτων και να περιορίσουν την αβεβαιότητα γύρω από τις μελλοντικές προβλέψεις για τη στάθμη της θάλασσας.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
