Αμπράμοβιτς: Ο τελευταίος δίαυλος ανάμεσα σε Ζελένσκι και Πούτιν;

Ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται σε μια νέα φάση όπου οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνυπάρχουν με αθόρυβες διπλωματικές διεργασίες. Πίσω από τα πρωτοσέλιδα των βομβαρδισμών και των επιθέσεων drones, εξελίσσεται ένα λιγότερο ορατό παιχνίδι διαύλων επικοινωνίας, στο οποίο πρωταγωνιστεί ένα πρόσωπο που πολλοί θεωρούσαν πολιτικά «τελειωμένο» μετά τις δυτικές κυρώσεις: ο Ρομάν Αμπράμοβιτς.

Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις των Financial Times, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι χρησιμοποίησε τον Ρώσο δισεκατομμυριούχο ως άτυπο αγγελιαφόρο προς το Κρεμλίνο. Το μήνυμα ήταν απλό αλλά πολιτικά βαρύ: ο Ουκρανός πρόεδρος δηλώνει έτοιμος να συναντήσει προσωπικά τον Βλαντίμιρ Πούτιν, οποτεδήποτε και υπό οποιοδήποτε διαπραγματευτικό πλαίσιο.

Η πρωτοβουλία αυτή δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας του Κιέβου. Αντίθετα, αντικατοπτρίζει την εκτίμηση της ουκρανικής ηγεσίας ότι η σημερινή συγκυρία ίσως προσφέρει ένα παράθυρο ευκαιρίας. Η ρωσική προέλαση δεν έχει καταρρεύσει, αλλά έχει επιβραδυνθεί. Οι απώλειες της Μόσχας παραμένουν υψηλές, ενώ οι ουκρανικές επιθέσεις βαθιά στο ρωσικό έδαφος έχουν αποδείξει ότι η Ρωσία δεν είναι απρόσβλητη.

Ωστόσο, η στρατηγική ανάγνωση της Μόσχας είναι διαφορετική. Ο Πούτιν εξακολουθεί να θεωρεί ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ του. Η Ρωσία διαθέτει μεγαλύτερο πληθυσμό, μεγαλύτερη αμυντική βιομηχανία και μεγαλύτερη αντοχή σε έναν πόλεμο φθοράς. Για το Κρεμλίνο, κάθε μήνας που περνά ενισχύει την πεποίθηση ότι η Ουκρανία και οι δυτικοί υποστηρικτές της θα κουραστούν πριν εξαντληθούν οι ρωσικές δυνατότητες.

Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί ο Ρώσος πρόεδρος εμφανίζεται απρόθυμος να καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τον Ζελένσκι. Μια συνάντηση κορυφής θα είχε πολιτικό συμβολισμό ισότητας μεταξύ των δύο ηγετών, κάτι που η Μόσχα δεν δείχνει πρόθυμη να παραχωρήσει όσο θεωρεί ότι διατηρεί στρατηγικό πλεονέκτημα.

Ο άνθρωπος που μιλά και με τους δύο

Η ιδιαίτερη σημασία της υπόθεσης βρίσκεται στον ρόλο του Αμπράμοβιτς.

Παρότι η δημόσια εικόνα του συνδέθηκε επί χρόνια με την Τσέλσι και τον κόσμο του ποδοσφαίρου, ο Ρώσος επιχειρηματίας παραμένει ένας από τους ελάχιστους παράγοντες που διατηρούν πρόσβαση τόσο στο Κρεμλίνο όσο και σε κύκλους της ουκρανικής ηγεσίας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που λειτουργεί ως ενδιάμεσος. Συμμετείχε στις συνομιλίες της Κωνσταντινούπολης το 2022, βοήθησε στις διαπραγματεύσεις για τον διάδρομο εξαγωγής ουκρανικών σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας και φέρεται να έχει εμπλοκή σε ανταλλαγές αιχμαλώτων.

Η επιρροή του δεν είναι θεσμική. Είναι προσωπική. Και ακριβώς αυτή η ιδιότητα τον καθιστά χρήσιμο σε μια σύγκρουση όπου η επίσημη διπλωματία συχνά μπλοκάρεται από τη δημόσια ρητορική.

Η διαφορά αντίληψης μεταξύ Ζελένσκι και Πούτιν

Πίσω από το επεισόδιο αναδεικνύεται και μια βαθύτερη διαφορά πολιτικής κουλτούρας.

Ο Ζελένσκι εξακολουθεί να πιστεύει στη δύναμη της προσωπικής συνάντησης. Η πολιτική του πορεία, από την τηλεόραση μέχρι την προεδρία, βασίστηκε στην άμεση επικοινωνία και στην προσωπική επιρροή.

Αντίθετα, ο Πούτιν λειτουργεί μέσα από μια λογική ισχύος και θεσμικού ελέγχου. Για τον Ρώσο πρόεδρο, οι προσωπικές συναντήσεις έχουν αξία μόνο όταν το αποτέλεσμα έχει ήδη διαμορφωθεί στο παρασκήνιο.

Αυτό σημαίνει ότι η πρόταση Ζελένσκι μπορεί να έχει επικοινωνιακή αξία για το Κίεβο, αλλά δύσκολα θα αλλάξει από μόνη της τους υπολογισμούς της Μόσχας.

Το πραγματικό μήνυμα προς τη Δύση

Η κίνηση του Ουκρανού προέδρου απευθύνεται και σε τρίτους αποδέκτες.

Καθώς η προσοχή των ΗΠΑ μετατοπίζεται ολοένα περισσότερο στη Μέση Ανατολή και στον ανταγωνισμό με την Κίνα, το Κίεβο επιδιώκει να δείξει στους δυτικούς συμμάχους ότι δεν αποτελεί εμπόδιο στην ειρήνη.

Η Ουκρανία θέλει να καταγραφεί ως η πλευρά που ζητά διάλογο, κατάπαυση πυρός και πολιτική λύση. Αντίθετα, η Ρωσία εμφανίζεται να απορρίπτει ακόμη και τη συζήτηση για συνάντηση κορυφής.

Πρόκειται για μια μάχη όχι μόνο στρατιωτικής αλλά και διπλωματικής νομιμοποίησης.

Η ουσία

Η αποκάλυψη της αποστολής Αμπράμοβιτς δεν σημαίνει ότι επίκειται ειρήνη. Δείχνει όμως κάτι σημαντικότερο: παρά τη σκληρή δημόσια ρητορική, οι δίαυλοι επικοινωνίας δεν έχουν κλείσει.

Ο Ζελένσκι αναζητά μια πολιτική έξοδο πριν ο πόλεμος παγώσει οριστικά σε μια ατελείωτη σύγκρουση χαρακωμάτων. Ο Πούτιν εξακολουθεί να πιστεύει ότι μπορεί να κερδίσει περισσότερα στο πεδίο των μαχών παρά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Και ανάμεσα στους δύο, ένας ολιγάρχης που έχασε την ποδοσφαιρική αυτοκρατορία του, αλλά διατηρεί κάτι πολύ πιο πολύτιμο: την πρόσβαση και στα δύο στρατόπεδα. Αυτός είναι ο λόγος που ο Ρομάν Αμπράμοβιτς εξακολουθεί να βρίσκεται στο κέντρο του πιο κρίσιμου γεωπολιτικού δράματος της εποχής μας.