ΗΠΑ–Κύπρος: Παράταση της άρσης του εμπάργκο έως το 2027 – Οργή στην Άγκυρα
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 6 '
Πηγή Φωτογραφίας: army.gov.cy/ΗΠΑ–Κύπρος: Παράταση της άρσης του εμπάργκο έως το 2027 – Οργή στην Άγκυρα
Νέο γεωπολιτικό μέτωπο ανοίγει στην Ανατολική Μεσόγειο μετά την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να παρατείνουν για ακόμη ένα έτος την αναστολή του αμερικανικού εμπάργκο όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η απόφαση καλύπτει το αμερικανικό οικονομικό έτος 2027 και παρατείνει τη δυνατότητα πώλησης και μεταφοράς αμερικανικού αμυντικού υλικού προς τη Λευκωσία έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.
Η Τουρκία αντέδρασε επίσημα στις 12 Σεπτεμβρίου, υιοθετώντας πλήρως τις θέσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς και κατηγορώντας την Κυπριακή Δημοκρατία ότι ενισχύει την «εξοπλιστική δραστηριότητά» της εις βάρος της περιφερειακής σταθερότητας.
Η Άγκυρα ανεβάζει τους τόνους
Στην ανακοίνωσή του το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι η αμερικανική απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία, σύμφωνα με την Άγκυρα, η ελληνοκυπριακή πλευρά «αυξάνει την πίεση» στους Τουρκοκύπριους και ενισχύει τις στρατιωτικές της δυνατότητες.
Η τουρκική πλευρά αναφέρει:
«Σε μια περίοδο που η ελληνοκυπριακή πλευρά αυξάνει την πίεση στον τουρκοκυπριακό λαό, τον συνιδιοκτήτη του νησιού, σε όλους τους τομείς και υπονομεύει την περιφερειακή σταθερότητα μέσω των εντατικών εξοπλιστικών της δραστηριοτήτων, τονίζουμε για ακόμη μία φορά ότι πρέπει να αποφεύγονται βήματα που θα διαβρώσουν περαιτέρω την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο
Η Άγκυρα επαναφέρει επίσης τη θέση της ως εγγυήτρια δύναμη.
«Ως μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια δύναμη, η Τουρκία θα υπερασπιστεί τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα του τουρκοκυπριακού λαού και θα διασφαλίσει την ασφάλειά του υπό οποιεσδήποτε συνθήκες.»
Από το 1987 έως σήμερα: Πώς φτάσαμε εδώ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν επιβάλει περιορισμούς στην εξαγωγή αμερικανικού αμυντικού υλικού προς την Κυπριακή Δημοκρατία το 1987.
Η σταδιακή ανατροπή αυτής της πολιτικής άρχισε το 2020 και διευρύνθηκε το 2022.
Τον Σεπτέμβριο του 2022, το State Department ανακοίνωσε την πλήρη άρση των σχετικών περιορισμών για το οικονομικό έτος 2023, αφού διαπιστώθηκε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είχε εκπληρώσει τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και τον περιορισμό της πρόσβασης ρωσικών πολεμικών πλοίων σε κυπριακά λιμάνια.
Έκτοτε, η απόφαση ανανεώνεται κάθε χρόνο.
Το 2023 οι περιορισμοί παρέμειναν σε αναστολή έως τον Σεπτέμβριο του 2024.
Το 2024 η παράταση συνεχίστηκε, ενώ η Τουρκία χαρακτήρισε τότε την αμερικανική επιλογή «σοβαρό λάθος» που θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα κούρσα εξοπλισμών στο νησί.
Τον Οκτώβριο του 2025 η Ουάσιγκτον ανανέωσε ξανά την αναστολή για ακόμη ένα έτος.
Η σημερινή απόφαση αποτελεί επομένως συνέχεια μιας στρατηγικής προσέγγισης που έχει πλέον αποκτήσει διάρκεια.
Η Κύπρος μπαίνει βαθύτερα στην αμερικανική αρχιτεκτονική ασφαλείας
Η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στη δυνατότητα αγοράς αμερικανικών όπλων.
Τα τελευταία χρόνια οι σχέσεις ΗΠΑ–Κυπριακής Δημοκρατίας έχουν ενισχυθεί σημαντικά σε επίπεδο ασφάλειας και άμυνας.
Η Λευκωσία συμμετέχει πλέον στο αμερικανικό πρόγραμμα International Military Education and Training, έχουν πραγματοποιηθεί κοινές ασκήσεις και επισκέψεις αμερικανικών πολεμικών πλοίων, ενώ έχει δημιουργηθεί και το περιφερειακό κέντρο ασφαλείας CYCLOPS με αμερικανική χρηματοδότηση.
Η αναστολή του εμπάργκο λειτουργεί επομένως ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής μετατόπισης.
Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει την Κυπριακή Δημοκρατία όλο και περισσότερο ως εταίρο στην Ανατολική Μεσόγειο και όχι ως χώρα στην οποία πρέπει να επιβάλλονται περιορισμοί για λόγους «ισορροπίας» στο Κυπριακό.
Γιατί η Τουρκία αντιδρά τόσο έντονα
Η Άγκυρα βλέπει αυτή τη μεταβολή ως σταδιακή ανατροπή της παλιάς ισορροπίας.
Από τουρκικής πλευράς, κάθε στρατιωτική αναβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας ερμηνεύεται ως ενίσχυση της ελληνοκυπριακής πλευράς σε βάρος του τουρκοκυπριακού καθεστώτος.
Η Τουρκία είχε αντιδράσει ήδη από την πρώτη μεγάλη άρση των περιορισμών το 2022, προειδοποιώντας τότε ότι η απόφαση θα μπορούσε να προκαλέσει κούρσα εξοπλισμών και να επηρεάσει αρνητικά τις προσπάθειες για λύση του Κυπριακού.
Η σημερινή ανακοίνωση δείχνει ότι αυτή η θέση όχι μόνο παραμένει, αλλά γίνεται πιο σκληρή καθώς η συνεργασία Λευκωσίας–Ουάσιγκτον αποκτά μονιμότερα χαρακτηριστικά.
Το μήνυμα προς Λευκωσία και Αθήνα
Για την Κυπριακή Δημοκρατία, η παράταση είναι σημαντική για δύο λόγους.
Πρώτον, διευρύνει τις επιλογές εξοπλισμών και στρατιωτικής συνεργασίας.
Δεύτερον, λειτουργεί ως ισχυρό πολιτικό μήνυμα ότι οι ΗΠΑ δεν θεωρούν πλέον την παλιά πολιτική του εμπάργκο αναγκαίο εργαλείο «ισορροπίας».
Για την Αθήνα, η εξέλιξη ενισχύει μια ευρύτερη αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο, στην οποία Ελλάδα και Κύπρος έχουν τα τελευταία χρόνια στενότερη συνεργασία με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και άλλους περιφερειακούς εταίρους.
Η πραγματική αλλαγή είναι στρατηγική, όχι απλώς εξοπλιστική
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι αυτό που πριν από λίγα χρόνια παρουσιαζόταν ως προσωρινή εξαίρεση έχει αρχίσει να αποκτά χαρακτήρα κανονικότητας.
Η αμερικανική πολιτική του 1987 στηριζόταν στην ιδέα ότι ο περιορισμός πωλήσεων όπλων θα βοηθούσε στη διατήρηση μιας εύθραυστης ισορροπίας στο νησί.
Σήμερα, η Ουάσιγκτον φαίνεται να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στη στρατηγική συνεργασία με τη διεθνώς αναγνωρισμένη Κυπριακή Δημοκρατία.
Αυτό είναι και το στοιχείο που ενοχλεί περισσότερο την Άγκυρα.
Όχι μόνο ότι η Λευκωσία μπορεί να αγοράζει αμερικανικό αμυντικό υλικό.
Αλλά ότι η Κύπρος μετακινείται σταθερά βαθύτερα μέσα στη δυτική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ανατολικής Μεσογείου.
Και αυτή η μετατόπιση είναι πολύ δυσκολότερο να αντιστραφεί από μια απλή ετήσια απόφαση για εξοπλισμούς.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
