Η Ουάσιγκτον παίζει «διπλό ή τίποτα» στον Περσικό – Το Ιράν απαντά με ασύμμετρη κλιμάκωση

Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί για δεύτερη συνεχόμενη νύχτα δεν στοχεύουν μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Στόχος είναι η πολιτική βούληση της Τεχεράνης. Το ερώτημα είναι αν η πίεση θα οδηγήσει σε συμφωνία ή σε έναν πόλεμο που κανείς δεν μπορεί πλέον να ελέγξει.

Η στρατηγική του εξαναγκασμού: Μπορούν οι ΗΠΑ να λυγίσουν το Ιράν;

Η δεύτερη συνεχόμενη νύχτα αμερικανικών πληγμάτων κατά του Ιράν σηματοδοτεί κάτι περισσότερο από μία ακόμη στρατιωτική επιχείρηση στη Μέση Ανατολή. Αποτελεί την πιο ξεκάθαρη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να μετατρέψει τη στρατιωτική ισχύ σε διπλωματικό μοχλό πίεσης, αναγκάζοντας την Τεχεράνη να αποδεχθεί όρους που μέχρι σήμερα αρνείται να συζητήσει.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι επιδρομές σχεδιάστηκαν ως μήνυμα εξαναγκασμού και όχι ως προοίμιο γενικευμένου πολέμου. Ωστόσο, η ίδια η λογική της στρατηγικής αυτής κρύβει μια θεμελιώδη αντίφαση: όσο αυξάνεται η πίεση προς το Ιράν, τόσο περιορίζεται ο πολιτικός χώρος της ιρανικής ηγεσίας για υποχώρηση χωρίς απώλεια κύρους.

Η Τεχεράνη δεν άργησε να απαντήσει. Λίγες ώρες μετά τα νέα αμερικανικά πλήγματα, ιρανικές στρατιωτικές πηγές ανακοίνωσαν επιχείρηση με drones εναντίον του αμερικανικού 5ου Στόλου στο Μπαχρέιν. Αν και δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση για το εύρος ή την επιτυχία των επιθέσεων, η πολιτική σημασία της κίνησης είναι σαφής: το Ιράν επιδιώκει να αποδείξει ότι εξακολουθεί να διαθέτει δυνατότητα προβολής ισχύος στον Περσικό Κόλπο.

Πίσω από τις στρατιωτικές ανακοινώσεις εξελίσσεται μια βαθύτερη γεωπολιτική αναμέτρηση. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επιβάλει ένα νέο πλαίσιο αποτροπής μετά από μήνες περιφερειακής αστάθειας. Το μήνυμα προς το Ιράν είναι ότι κάθε πρόκληση θα συνοδεύεται από άμεσο στρατιωτικό κόστος. Το μήνυμα προς τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο είναι εξίσου σημαντικό: η αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας παραμένει ενεργή.

Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη προσπαθεί να καταρρίψει ακριβώς αυτή την εικόνα. Η ιρανική στρατηγική βασίζεται στη δημιουργία αβεβαιότητας. Δεν χρειάζεται να νικήσει στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αρκεί να αποδείξει ότι μπορεί να αυξήσει το κόστος της αμερικανικής παρουσίας στην περιοχή, να απειλήσει κρίσιμες ενεργειακές οδούς και να διατηρήσει σε διαρκή κατάσταση συναγερμού τις αμερικανικές βάσεις.

Το κέντρο βάρους αυτής της σύγκρουσης βρίσκεται πλέον στο Στενό του Ορμούζ. Από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Κάθε στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή μεταφράζεται σχεδόν αυτόματα σε αυξημένο γεωοικονομικό κίνδυνο, υψηλότερες τιμές ενέργειας και αναταράξεις στις διεθνείς αγορές. Οι τελευταίες εξελίξεις έχουν ήδη επαναφέρει το σενάριο μιας παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης στο επίκεντρο των διεθνών αναλύσεων.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις. Θεωρούνται σχεδόν βέβαιες. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η στρατηγική της «ελεγχόμενης κλιμάκωσης» μπορεί να παραμείνει υπό έλεγχο. Η ιστορία της Μέσης Ανατολής δείχνει ότι οι περισσότερες περιφερειακές συγκρούσεις δεν ξεκίνησαν από ένα μεγάλο σχέδιο πολέμου, αλλά από μια αλληλουχία αντιποίνων που σταδιακά ξέφυγαν από τον έλεγχο των πρωταγωνιστών.

Σήμερα, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη φαίνεται να βαδίζουν ακριβώς πάνω σε αυτή τη γραμμή. Και όσο οι δύο πλευρές προσπαθούν να αποδείξουν ότι δεν μπλοφάρουν, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος η επόμενη στρατιωτική κίνηση να μην αποτελεί απλώς μήνυμα ισχύος, αλλά το σημείο μετάβασης σε μια πολύ ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.

Γεωπολιτική εκτίμηση

Τρία σενάρια από εδώ και πέρα:

1. Ελεγχόμενη κλιμάκωση (55%)

• Συνεχίζονται τα αμερικανικά πλήγματα.
• Συνεχίζονται οι ιρανικές επιθέσεις μέσω drones και πυραύλων.
• Αποφεύγονται μαζικές απώλειες Αμερικανών στρατιωτών.

2. Περιφερειακή ανάφλεξη (30%)

• Επιτυχές ιρανικό πλήγμα σε αμερικανική βάση.
• Νέα αμερικανική επιχείρηση μεγάλης κλίμακας.
• Εμπλοκή περισσότερων κρατών του Κόλπου.

3. Επιστροφή στη διπλωματία (15%)

• Διαμεσολάβηση από κράτη του Κόλπου.
• Προσωρινή συμφωνία αποκλιμάκωσης.
• Πάγωμα στρατιωτικών επιχειρήσεων χωρίς οριστική λύση.

Η σημερινή αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Αφορά τον έλεγχο των ενεργειακών διαδρόμων, την αξιοπιστία της αμερικανικής ισχύος στη Μέση Ανατολή και την προσπάθεια του Ιράν να διατηρήσει τον ρόλο του ως περιφερειακής δύναμης. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι τελευταίοι βομβαρδισμοί αποτελούν ένα ακόμη κεφάλαιο πίεσης ή την απαρχή μιας νέας περιόδου αστάθειας στον Περσικό Κόλπο.

Πηγή: pagenews.gr