Κράτος Δικαίου: Η μεγάλη πολιτική μάχη πίσω από την έκθεση της Κομισιόν

Η κυβέρνηση σηκώνει τη σημαία των ευρωπαϊκών δεικτών, η αντιπολίτευση επιμένει στις πολιτικές ευθύνες – Στο επίκεντρο Δικαιοσύνη, θεσμοί και εμπιστοσύνη των πολιτών

Η συζήτηση για το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα περνά σε νέα φάση, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να αξιοποιήσει τα στοιχεία της τελευταίας έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως απάντηση στην έντονη πολιτική κριτική που έχει δεχθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ η αντιπολίτευση επιμένει ότι οι αριθμοί δεν αποτυπώνουν πλήρως τα προβλήματα εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς.

Η έκθεση της Κομισιόν έχει μετατραπεί σε ένα νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης, με τη Νέα Δημοκρατία να υποστηρίζει ότι η Ελλάδα καταγράφει σταθερή βελτίωση και τους πολιτικούς της αντιπάλους να απαντούν ότι η ποιότητα της δημοκρατίας δεν μετριέται μόνο από τεχνικούς δείκτες.

Η κυβερνητική αντεπίθεση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα

Στην εβδομαδιαία ανασκόπησή του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να αναδείξει την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ως απόδειξη προόδου.

Όπως ανέφερε:

«Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα προοδεύει σταθερά και μετρήσιμα. Από το 2020 μέχρι σήμερα οι συστάσεις της Επιτροπής έχουν μειωθεί από επτά σε τέσσερις».

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση αρνητικής πορείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά χώρα που βελτιώνει σταδιακά τις επιδόσεις της.

Το Μέγαρο Μαξίμου επισημαίνει ότι οι ίδιες αξιολογήσεις εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη-μέλη και πως η εικόνα της χώρας πρέπει να εξετάζεται συγκριτικά.

Ο πρωθυπουργός τόνισε:

«Η Ελλάδα επομένως, με βάση τα πλέον επίσημα ευρωπαϊκά συγκριτικά δεδομένα, δεν είναι μια “δυστοπία” κακών θεσμών και ελλειμματικού κράτους δικαίου, όπως θέλει να την παρουσιάζει η αντιπολίτευση».

Η άλλη πλευρά της πολιτικής σύγκρουσης

Η αντιπολίτευση, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται στους αριθμούς.

Το επιχείρημά της είναι ότι ζητήματα όπως η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, η ελευθερία του Τύπου, οι παρακολουθήσεις και η λογοδοσία των πολιτικών προσώπων αποτελούν στοιχεία που επηρεάζουν την κοινωνική αντίληψη για τη λειτουργία των θεσμών.

Η κεντρική πολιτική διαφωνία αφορά ουσιαστικά το ερώτημα:

Μπορεί μια χώρα να θεωρείται ότι βελτιώνει το Κράτος Δικαίου όταν παράλληλα υπάρχει έντονη δημόσια αντιπαράθεση για τη λειτουργία των θεσμών;

Αυτό είναι το σημείο όπου συγκρούονται δύο διαφορετικές αναγνώσεις.

Η κυβέρνηση βλέπει μια πορεία μεταρρυθμίσεων.

Οι επικριτές της βλέπουν ανάγκη για βαθύτερες θεσμικές αλλαγές.

Η συνταγματική αναθεώρηση στο επίκεντρο

Η κυβέρνηση συνδέει την επόμενη φάση με τη συνταγματική αναθεώρηση, παρουσιάζοντάς την ως ευκαιρία για αλλαγές στη λειτουργία της Δικαιοσύνης και των θεσμών.

Ο πρωθυπουργός σημείωσε:

«Η συνταγματική αναθεώρηση που προτείνουμε περιλαμβάνει σημαντικές θεσμικές αλλαγές για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης, τη θωράκιση της λογοδοσίας, την προστασία των δημοσιογράφων και τη βελτίωση της ποιότητας της νομοθέτησης».

Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνονται, σύμφωνα με την ίδια παρουσίαση:

• ψηφιακό μητρώο υποθέσεων διαφθοράς,
• πλαίσιο προστασίας δημοσιογράφων από καταχρηστικές αγωγές,
• ενίσχυση διαφάνειας στο lobbying,
• νέοι μηχανισμοί ελέγχου.

Ο στόχος του 2030

Η κυβέρνηση θέτει έναν φιλόδοξο στόχο: η Ελλάδα να βρίσκεται μέχρι το 2030 στις κορυφαίες χώρες διεθνώς ως προς την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη λειτουργία των θεσμών.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε:

«Μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα δεν αρκεί να αναπτύσσεται οικονομικά. Πρέπει να βελτιώνεται διαρκώς και στην ποιότητα της δημοκρατίας της».

Η φράση αυτή αποτυπώνει και τη βασική πολιτική επιδίωξη της κυβέρνησης: να συνδέσει την οικονομική ανάπτυξη με τη θεσμική αναβάθμιση.

Η μεγάλη δοκιμασία της εμπιστοσύνης

Πέρα όμως από τις πολιτικές αντιπαραθέσεις, το βασικό ζήτημα παραμένει η εμπιστοσύνη των πολιτών.

Οι θεσμοί δεν αξιολογούνται μόνο από εκθέσεις και δείκτες, αλλά και από το αν οι πολίτες αισθάνονται ότι υπάρχει ισονομία, διαφάνεια και αποτελεσματική λογοδοσία.

Η επόμενη περίοδος αναμένεται να είναι κρίσιμη, καθώς η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να μετατρέψει τη θεσμική ατζέντα σε κεντρικό πολιτικό αφήγημα, ενώ η αντιπολίτευση θα συνεχίσει να πιέζει για απαντήσεις σε ανοιχτά ζητήματα.

Η μάχη για το Κράτος Δικαίου δεν είναι πλέον μόνο μια θεσμική συζήτηση.

Έχει εξελιχθεί σε μια από τις σημαντικότερες πολιτικές συγκρούσεις της επόμενης περιόδου.

Συνεχίζω αμέσως μετά με το δεύτερο μεγάλο άρθρο:

«ΟΠΕΚΕΠΕ: Η υπόθεση που δοκιμάζει κυβέρνηση, αντιπολίτευση και θεσμούς».

Πηγή: pagenews.gr