Ξεχάστε τα Στενά Ορμούζ: Η επόμενη «βόμβα» για πετρέλαιο και παγκόσμιο εμπόριο βρίσκεται στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 6 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Ξεχάστε τα Στενά του Ορμούζ: Η επόμενη «βόμβα» για πετρέλαιο και παγκόσμιο εμπόριο βρίσκεται στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ
Την ώρα που η διεθνής προσοχή παραμένει στραμμένη στα Στενά του Ορμούζ, ένας δεύτερος θαλάσσιος διάδρομος εξελίσσεται αθόρυβα σε πιθανό επόμενο επίκεντρο της ενεργειακής και γεωπολιτικής κρίσης: το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη στενή πύλη που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν.
Η απειλή δεν είναι πλέον θεωρητική. Πρόσφατη επίθεση των Χούθι με βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον εμπορικού πλοίου στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ προκάλεσε έξι θανάτους και τραυματισμούς, σηματοδοτώντας την πρώτη θανατηφόρα επίθεση της οργάνωσης κατά της ναυσιπλοΐας στην περιοχή μέσα στο 2026.
Η εξέλιξη αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας όσων συμβαίνουν ταυτόχρονα στον Ορμούζ.
Το δεύτερο «σημείο ασφυξίας»
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει περιορίσει δραματικά την κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ. Πρόσφατα στοιχεία παρακολούθησης πλοίων που επικαλείται η Wall Street Journal έδειξαν μόλις 14 διελεύσεις σε μία ημέρα, έναντι περισσότερων από 130 ημερησίως πριν από τον πόλεμο.
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει όμως μια κρίσιμη εναλλακτική: τον αγωγό Ανατολής–Δύσης, μέσω του οποίου πετρέλαιο μπορεί να μεταφέρεται προς τις εγκαταστάσεις της στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τον Ορμούζ.
Και εδώ βρίσκεται το πρόβλημα.
Για φορτία που πρέπει στη συνέχεια να κινηθούν προς την Ασία, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποκτά κρίσιμο ρόλο. Εάν λοιπόν οι Χούθι καταφέρουν να προκαλέσουν σοβαρή διαταραχή και σε αυτή τη δίοδο, η Σαουδική Αραβία κινδυνεύει να δει να απειλείται ακριβώς η εναλλακτική διαδρομή που χρησιμοποιεί για να μετριάσει τις συνέπειες της κρίσης στον Ορμούζ.
Σύμφωνα με το Reuters, ένα πλήρες κλείσιμο του Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα μπορούσε να σταματήσει τις σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου προς την Ασία μέσω αυτής της οδού και να αφαιρέσει σημαντικές ποσότητες από την παγκόσμια προσφορά.
Οι Χούθι πέρασαν από τις απειλές στα όπλα
Στις 20 Ιουλίου οι Χούθι ανακοίνωσαν ναυτικό αποκλεισμό κατά της Σαουδικής Αραβίας, προειδοποιώντας πλοία που συνδέονται με σαουδαραβικές εξαγωγές να μην χρησιμοποιούν τη θαλάσσια δίοδο.
Η κίνηση παρουσιάστηκε ως απάντηση στις σαουδαραβικές επιχειρήσεις στην Υεμένη και ειδικότερα στην επίθεση στο αεροδρόμιο της Σαναά.
Αρχικά υπήρχε αβεβαιότητα για το κατά πόσο οι απειλές θα μετατρέπονταν σε πραγματικές επιθέσεις.
Πλέον αυτή η αβεβαιότητα έχει περιοριστεί.
Η θανατηφόρα πυραυλική επίθεση των τελευταίων ημερών αποδεικνύει ότι οι Χούθι εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα προσβολής κινούμενων εμπορικών στόχων μέσα ή κοντά στον στρατηγικό θαλάσσιο διάδρομο.
Και αυτό αλλάζει σημαντικά τους υπολογισμούς πλοιοκτητών και ασφαλιστικών εταιρειών.
Γιατί το Μπαμπ ελ Μαντέμπ μπορεί να γίνει πιο επικίνδυνο
Σε απόλυτους αριθμούς, ο Ορμούζ παραμένει σημαντικότερος για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
Όμως η αγορά έχει ήδη περάσει μήνες προσαρμοζόμενη στη δραματική μείωση της ναυσιπλοΐας εκεί.
Το νέο σοκ θα μπορούσε να προέλθει από το ταυτόχρονο χτύπημα και της εναλλακτικής οδού.
Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου. Περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου περνά κανονικά από τη συγκεκριμένη περιοχή, ενώ περίπου το ένα τέταρτο της παγκόσμιας διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων χρησιμοποιεί τη δίοδο προς και από τη Διώρυγα του Σουέζ.
Ένα παρατεταμένο κύμα επιθέσεων θα μπορούσε επομένως να οδηγήσει σε νέες παρακάμψεις γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, αυξάνοντας χρόνο ταξιδιού, κατανάλωση καυσίμων, ναύλους και ασφάλιστρα.
Το αμερικανικό Ναυτικό ήδη αποφεύγει τη δίοδο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η στάση των ΗΠΑ.
Το αεροπλανοφόρο USS George H.W. Bush και η ομάδα κρούσης του επέλεξαν την άνοιξη να κάνουν τον πολύ μεγαλύτερο περίπλου της Αφρικής αντί να χρησιμοποιήσουν τη συνήθη διαδρομή μέσω Μεσογείου, Σουέζ και Ερυθράς Θάλασσας.
Αμερικανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι η διαδρομή επέτρεψε στην ομάδα μάχης να αποφύγει την Ερυθρά Θάλασσα και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, όπου οι Χούθι έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις με πυραύλους και drones.
Μάλιστα, σύμφωνα με το USNI News, κανένα αμερικανικό αεροπλανοφόρο δεν έχει περάσει από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ από το 2023.
Η επιχειρησιακή επιλογή της Ουάσιγκτον δείχνει πόσο σοβαρά αντιμετωπίζεται ο κίνδυνος, ανεξάρτητα από το πού επικεντρώνεται η δημόσια συζήτηση.
Το βλέμμα και στη Somaliland
Παράλληλα, οι ΗΠΑ δείχνουν αυξημένο ενδιαφέρον για την απέναντι αφρικανική ακτή.
Ο διοικητής της AFRICOM, στρατηγός Ντάγκβιν Άντερσον, επισκέφθηκε τον Νοέμβριο του 2025 το λιμάνι της Μπερμπέρα στη Somaliland, όπου Αμερικανοί αξιωματούχοι εξέτασαν το περιβάλλον ασφαλείας και τις επιχειρησιακές δυνατότητες του λιμανιού.
Η γεωγραφία εξηγεί το ενδιαφέρον: η Μπερμπέρα βρίσκεται στον Κόλπο του Άντεν, απέναντι από την Υεμένη και κοντά στις θαλάσσιες προσβάσεις προς το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Το εφιαλτικό σενάριο
Το πραγματικά επικίνδυνο ενδεχόμενο θα ήταν μια επίθεση σε δεξαμενόπλοιο που μεταφέρει σαουδαραβικό πετρέλαιο από την Ερυθρά Θάλασσα ή, ακόμη περισσότερο, ένα σοβαρό πλήγμα σε αμερικανικό πολεμικό πλοίο.
Σε μια τέτοια περίπτωση, οι ασφαλιστικές εταιρείες θα μπορούσαν να αυξήσουν δραματικά τα ασφάλιστρα ή να περιορίσουν την κάλυψη, προκαλώντας νέα φυγή εμπορικών πλοίων από την περιοχή.
Η συνέπεια θα ήταν μια εξαιρετικά επικίνδυνη «διπλή μέγγενη»:
- Ο Ορμούζ παραμένει σοβαρά διαταραγμένος.
- Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ γίνεται επίσης ζώνη υψηλού κινδύνου.
- Οι σαουδαραβικές εναλλακτικές διαδρομές προς την Ασία δέχονται πίεση.
- Περισσότερα πλοία αναγκάζονται να κάνουν τον περίπλου της Αφρικής.
- Ναύλοι, ασφάλιστρα και χρόνοι μεταφοράς αυξάνονται.
- Και η πίεση στις διεθνείς τιμές ενέργειας εντείνεται.
Το σημαντικότερο, επομένως, δεν είναι μόνο εάν θα ανοίξει ξανά πλήρως ο Ορμούζ.
Είναι εάν ο δεύτερος μεγάλος θαλάσσιος διάδρομος της περιοχής θα παραμείνει λειτουργικός.
Γιατί μετά από μήνες κρίσης στον Περσικό Κόλπο, το επόμενο μεγάλο ενεργειακό σοκ μπορεί να μη βρίσκεται εκεί όπου κοιτάζουν όλοι.
Μπορεί να έρθει από τα στενά νερά ανάμεσα στην Υεμένη και το Κέρας της Αφρικής.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
