ΑΔΜΗΕ: Τα καλώδια που αλλάζουν την Ελλάδα – Το σχέδιο Μανουσάκη για τον νέο ενεργειακό κόμβο

Ο ΑΔΜΗΕ δεν «τραβά» απλώς καλώδια.

Πίσω από τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις που κατασκευάζονται από το Αιγαίο έως την Ανατολική Μεσόγειο διαμορφώνεται μια πολύ μεγαλύτερη στρατηγική: η Ελλάδα να μετακινηθεί από την ενεργειακή περιφέρεια της Ευρώπης και να αποκτήσει κεντρικό ρόλο στη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Βαλκανίων, Ιταλίας και Ανατολικής Μεσογείου.

Υπό τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΑΔΜΗΕ Μάνο Μανουσάκη, ο Διαχειριστής βρίσκεται πλέον στο κέντρο ενός επενδυτικού κύκλου δισεκατομμυρίων ευρώ.

Και το σημαντικότερο είναι ότι τα οφέλη δεν περιορίζονται στον ίδιο τον Διαχειριστή.

Αφορούν τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, την ενεργειακή ασφάλεια των νησιών, την αξιοποίηση των ΑΠΕ, τη μείωση των εκπομπών και —σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό— τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας.

€3,7 δισ. καθαρό όφελος για τους καταναλωτές

Ο αριθμός που αποτυπώνει καλύτερα την οικονομική σημασία των διασυνδέσεων είναι τα €3,7 δισ.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε ο ΑΔΜΗΕ στις 24 Φεβρουαρίου 2026, τόσο υπολογίζεται η καθαρή ελάφρυνση των καταναλωτών για την περίοδο 2026-2034 από τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα.

Το μέσο καθαρό οικονομικό όφελος εκτιμάται σε €416 εκατ. κάθε χρόνο.

Με την πλήρη διασύνδεση των Κυκλάδων και τη διπλή διασύνδεση της Κρήτης με Αττική και Πελοπόννησο, η εξοικονόμηση από τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας υπολογίζεται κατά μέσο όρο στα €550 εκατ. ετησίως έως το 2030.

Όταν ενταχθούν στο ηπειρωτικό σύστημα τα Δωδεκάνησα και τα νησιά του Βορείου Αιγαίου, η ετήσια εξοικονόμηση των ΥΚΩ αναμένεται να πλησιάσει το €1 δισ.

Συνολικά, η εξοικονόμηση ΥΚΩ έως το 2034 υπολογίζεται σε περίπου €7 δισ.

Πρόκειται για ένα κρίσιμο στοιχείο, γιατί εξηγεί γιατί τα μεγάλα καλώδια δεν αποτελούν μόνο τεχνικά έργα.

Έχουν άμεσο οικονομικό αποτύπωμα.

Γιατί κερδίζει ο καταναλωτής

Το οικονομικό όφελος έχει μια πολύ απλή εξήγηση.

Για δεκαετίες, πολλά ελληνικά νησιά ηλεκτροδοτούνταν από αυτόνομους σταθμούς που έκαιγαν ακριβά εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Το πρόσθετο κόστος της ηλεκτροπαραγωγής καλυπτόταν μέσω των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές στους λογαριασμούς τους.

Οι διασυνδέσεις αλλάζουν αυτό το μοντέλο.

Τα νησιά αποκτούν πρόσβαση στο ηπειρωτικό σύστημα και περιορίζεται δραστικά η ανάγκη λειτουργίας των ακριβών τοπικών μονάδων.

Και υπάρχει μία ακόμη παράμετρος.

Ο ΑΔΜΗΕ υπολογίζει ότι, εάν τα νησιά παρέμεναν απομονωμένα, η υποχρεωτική περιβαλλοντική αντικατάσταση του μαζούτ με σημαντικά ακριβότερο diesel θα δημιουργούσε πρόσθετες επιβαρύνσεις, οι οποίες τελικά θα περνούσαν στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Κρήτη–Αττική: Το έργο που δείχνει τι σημαίνει διασύνδεση

Η Κρήτη αποτελεί ίσως το καλύτερο case study.

Στις 13 Μαρτίου 2026 ο Μάνος Μανουσάκης περιέγραψε τη διασύνδεση Κρήτης–Αττικής ως ένα από τα έργα που βάζουν το νησί στη σύγχρονη εποχή.

Και οι αριθμοί εξηγούν γιατί.

Η διπλή διασύνδεση της Κρήτης αναμένεται να οδηγήσει σε εξοικονόμηση περίπου €5 δισ. στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Παράλληλα, οι εκπομπές CO₂ μειώνονται κατά περίπου 1,5 εκατ. τόνους ετησίως.

Υπάρχει όμως και ένα τρίτο όφελος που δεν αποτυπώνεται εύκολα σε έναν λογαριασμό.

Η ενεργειακή ασφάλεια.

Η Κρήτη αποκτά πολύ ισχυρότερη και αξιόπιστη τροφοδοσία, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για ένα νησί με εκατομμύρια επισκέπτες και υψηλές αιχμές ζήτησης κατά τους θερινούς μήνες.

Έτσι, ένα ενεργειακό έργο μετατρέπεται ταυτόχρονα σε υποδομή για την οικονομία και τον τουρισμό.

19 GW ΑΠΕ: Το επόμενο πρόβλημα είναι πώς θα μεταφερθεί η πράσινη ενέργεια

Η Ελλάδα έχει ήδη φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο της ενεργειακής μετάβασης.

Στις 9 Ιουλίου 2026, μιλώντας στο 30ό Annual Government Roundtable του Economist, ο Μάνος Μανουσάκης επισήμανε ότι η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ στο ηλεκτρικό σύστημα έχει φθάσει τα 19 GW.

Επιπλέον 13 GW έργων έχουν λάβει όρους σύνδεσης και, σύμφωνα με τον ίδιο, στη συντριπτική τους πλειονότητα βρίσκονται υπό κατασκευή.

Αυτό δημιουργεί ένα διαφορετικό πρόβλημα από εκείνο που αντιμετώπιζε η χώρα πριν από μία δεκαετία.

Δεν αρκεί πλέον να κατασκευάζονται περισσότερα φωτοβολταϊκά και αιολικά.

Χρειάζονται δίκτυα ικανά να μεταφέρουν την παραγόμενη ενέργεια εκεί όπου υπάρχει ζήτηση — εντός και εκτός Ελλάδας.

Εδώ ακριβώς αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία οι διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις.

Η Ιταλία και η εξαγωγή του ελληνικού «πράσινου πλεονάσματος»

Η νέα διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα έργα της επόμενης περιόδου.

Ο σχεδιασμός προβλέπει τον τριπλασιασμό της σημερινής μεταφορικής ικανότητας μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Μάνος Μανουσάκης έχει συνδέσει ευθέως το έργο με τη δυνατότητα εξαγωγής του πλεονάσματος πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται στην Ελλάδα.

Αυτό είναι κομβικό για το νέο ενεργειακό μοντέλο.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται μόνο να παράγει καθαρή ενέργεια.

Πρέπει να μπορεί και να την πουλά όταν η εγχώρια ζήτηση δεν επαρκεί για να την απορροφήσει.

Έτσι, τα καλώδια μετατρέπονται σε εξαγωγικές λεωφόρους.

13 Αυγούστου: Κύπρος–Ισραήλ και το νέο βήμα του Great Sea Interconnector

Η πιο πρόσφατη μεγάλη εξέλιξη ήρθε στις 13 Αυγούστου 2026.

Ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης του Great Sea Interconnector, κατέθεσε στις Ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ το επενδυτικό αίτημα για το σκέλος της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ.

Οι μελέτες κόστους-οφέλους που προηγήθηκαν κατέληξαν ότι το έργο είναι οικονομικά βιώσιμο σε όλα τα σενάρια που εξετάστηκαν.

Και εδώ τα τεχνικά χαρακτηριστικά αποκαλύπτουν την κλίμακα του εγχειρήματος.

Ο GSI σχεδιάζεται με ονομαστική μεταφορική ικανότητα 1.000 MW και τεχνολογία HVDC 500 kV.

Μόνο το υποθαλάσσιο σκέλος Κύπρου–Ισραήλ θα έχει μήκος περίπου 324 χιλιομέτρων, ενώ το καλώδιο θα φτάσει σε βάθη μεταξύ 2.200 και 2.400 μέτρων.

Η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι αμφίδρομη.

Αυτό σημαίνει ότι δεν δημιουργείται απλώς μια γραμμή εισαγωγής ή εξαγωγής.

Δημιουργείται ένας ενεργειακός διάδρομος που μπορεί να λειτουργεί προς τις δύο κατευθύνσεις ανάλογα με τις ανάγκες των αγορών.

Meridiam: Ιδιωτικό διεθνές κεφάλαιο μπαίνει στο GSI

Υπάρχει και μία ακόμη εξέλιξη που δίνει διαφορετική διάσταση στο project.

Μία εβδομάδα πριν από την κατάθεση του επενδυτικού αιτήματος Κύπρου–Ισραήλ είχε υπογραφεί στο Μέγαρο Μαξίμου συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ και του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam για την είσοδο του τελευταίου ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector.

Ο στόχος του ΑΔΜΗΕ είναι να προσελκύσει πρόσθετους επενδυτές και για το σκέλος Κύπρου–Ισραήλ.

Η συμμετοχή διεθνών κεφαλαίων έχει διπλή σημασία.

Αφενός περιορίζει το βάρος χρηματοδότησης που θα έπρεπε να αναληφθεί από έναν μόνο φορέα.

Αφετέρου αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στην οικονομική και στρατηγική προοπτική των διεθνών διασυνδέσεων.

Από το Ισραήλ μέχρι τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο

Και ο χάρτης δεν τελειώνει στην Κύπρο.

Ο ΑΔΜΗΕ συνεργάζεται τεχνικά και συμβουλευτικά με τον φορέα υλοποίησης του GREGY, της σχεδιαζόμενης ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Αιγύπτου.

Παράλληλα, έχει προχωρήσει μαζί με τον σαουδαραβικό Διαχειριστή National Grid στη μελέτη σκοπιμότητας για ενδεχόμενη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Σαουδικής Αραβίας.

Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη εικόνα.

Ιταλία προς δυσμάς.

Βαλκάνια προς βορρά.

Κύπρος και Ισραήλ προς νοτιοανατολικά.

Αίγυπτος και δυνητικά Σαουδική Αραβία προς νότο και ανατολή.

Η Ελλάδα βρίσκεται γεωγραφικά στο μέσο.

Και ο ΑΔΜΗΕ επιχειρεί να μετατρέψει αυτή τη γεωγραφία σε ηλεκτρική υποδομή.

Η «αλλαγή πίστας» του ΑΔΜΗΕ

Για να πραγματοποιηθεί όμως ένα τέτοιο πρόγραμμα απαιτούνται κεφάλαια.

Τον Ιούνιο του 2026 ολοκληρώθηκε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ ύψους €1 δισ., η οποία συνδέεται με την επιτάχυνση της νέας γενιάς έργων.

Στις 23 Ιουνίου ο Μάνος Μανουσάκης χρησιμοποίησε μία χαρακτηριστική έκφραση για να περιγράψει τη σημασία της.

«Η επιτυχία της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου είναι ουσιαστικά η “αλλαγή πίστας” για τον ΑΔΜΗΕ», ανέφερε, συνδέοντας την εξέλιξη τόσο με την πρόοδο του Διαχειριστή όσο και με την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Και πράγματι, η κλίμακα των επενδύσεων έχει αλλάξει.

Το σημερινό δεκαετές επενδυτικό πλάνο του Διαχειριστή, με ορίζοντα το 2034, φθάνει περίπου τα €7,5 δισ.

Τι κερδίζει τελικά η Ελλάδα

Η αξία αυτής της στρατηγικής μπορεί να αποτυπωθεί σε πέντε επίπεδα.

Πρώτον, χαμηλότερο συνολικό κόστος ηλεκτροδότησης, κυρίως μέσω της δραστικής μείωσης των ΥΚΩ που συνδέονται με τα μη διασυνδεδεμένα νησιά.

Δεύτερον, ενεργειακή ασφάλεια. Τα νησιά παύουν να εξαρτώνται από απομονωμένες και ακριβές πετρελαϊκές μονάδες.

Τρίτον, περισσότερος διαθέσιμος χώρος για ΑΠΕ. Ένα ισχυρότερο δίκτυο μπορεί να υποδεχθεί μεγαλύτερη παραγωγή από ήλιο και άνεμο.

Τέταρτον, εξαγωγικές δυνατότητες. Οι διεθνείς διασυνδέσεις επιτρέπουν στην Ελλάδα να διοχετεύει ηλεκτρική ενέργεια σε άλλες αγορές όταν υπάρχει πλεόνασμα.

Και πέμπτον, γεωπολιτική αναβάθμιση.

Όσο περισσότερα ηλεκτρικά συστήματα συνδέονται μέσω της Ελλάδας τόσο αυξάνεται η στρατηγική αξία της χώρας μέσα στο ευρωπαϊκό και μεσογειακό ενεργειακό σύστημα.

 Το πραγματικό asset του ΑΔΜΗΕ είναι η θέση που δίνει στην Ελλάδα

Το μεγαλύτερο λάθος θα ήταν να αντιμετωπίσει κανείς όλα αυτά τα έργα ως μια σειρά από ανεξάρτητα υποθαλάσσια καλώδια.

Κρήτη.

Κυκλάδες.

Δωδεκάνησα.

Βόρειο Αιγαίο.

Ιταλία.

Κύπρος και Ισραήλ.

Αίγυπτος.

Πιθανή σύνδεση με τη Σαουδική Αραβία.

Εάν ενωθούν πάνω στον ίδιο χάρτη, σχηματίζουν κάτι πολύ μεγαλύτερο: μια νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική με την Ελλάδα σε κεντρική θέση.

Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό στοίχημα του Μάνου Μανουσάκη και του ΑΔΜΗΕ.

Όχι απλώς να κατασκευαστούν περισσότερα καλώδια.

Αλλά να δημιουργηθεί ένα δίκτυο που μειώνει το κόστος για τον καταναλωτή, επιτρέπει την ανάπτυξη περισσότερων ΑΠΕ, αυξάνει την ενεργειακή ασφάλεια και δίνει στην Ελλάδα τη δυνατότητα να μεταφέρει και να εξάγει ηλεκτρική ενέργεια προς διαφορετικές αγορές.

Τα €3,7 δισ. καθαρού οφέλους για τους καταναλωτές δείχνουν την οικονομική πλευρά.

Τα 19 GW εγκατεστημένων ΑΠΕ δείχνουν την παραγωγική δυνατότητα.

Και οι γραμμές προς Ιταλία, Κύπρο, Ισραήλ, Αίγυπτο και ενδεχομένως Σαουδική Αραβία δείχνουν τη γεωπολιτική προοπτική.

Ο ΑΔΜΗΕ, με άλλα λόγια, δεν κατασκευάζει απλώς το ηλεκτρικό δίκτυο της επόμενης δεκαετίας.

Επιχειρεί να κατασκευάσει τις ενεργειακές λεωφόρους που μπορούν να μετατρέψουν τη γεωγραφική θέση της Ελλάδας σε πραγματικό οικονομικό και στρατηγικό πλεονέκτημα.