Βενεζουέλα: 65 δισ. βαρέλια μετά τον Μαδούρο – Το πετρέλαιο πίσω από τη νέα στρατηγική Τραμπ

Οκτώ μήνες μετά την ανατροπή Μαδούρο, η Ουάσιγκτον εξασφαλίζει πλειοψηφικό έλεγχο σε τεράστιο πετρελαϊκό εγχείρημα – 17 κοιτάσματα, παραχωρήσεις έως 100 χρόνια και στόχος άνω του 1,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη της αμερικανικής ηπείρου

Η συμφωνία είναι τόσο μεγάλη ώστε αναπόφευκτα γεννά ένα πολιτικά εκρηκτικό ερώτημα: πόσο στενά συνδέεται η αλλαγή εξουσίας στη Βενεζουέλα με τη νέα ενεργειακή στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών;

Στις 28 Αυγούστου, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε αυτό που χαρακτήρισε «τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην ιστορία του κόσμου»: μια συμφωνία που αφορά περισσότερα από 65 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων πετρελαϊκών αποθεμάτων, κατανεμημένων σε 17 κοιτάσματα της Βενεζουέλας.

Το μέγεθος είναι εντυπωσιακό. Πρόκειται για περίπου το ένα πέμπτο των τεράστιων αποδεδειγμένων αποθεμάτων της χώρας.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή όμως είναι η πολιτική ακολουθία των γεγονότων.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε περίπου οκτώ μήνες μετά την απομάκρυνση του Νικολάς Μαδούρο από την εξουσία και την ανάληψη της προσωρινής προεδρίας από την πρώην αντιπρόεδρό του, Ντέλσι Ροντρίγκες.

Και ήταν η Ροντρίγκες που διαπραγματεύθηκε και αποδέχθηκε τη νέα ενεργειακή σχέση με την Ουάσιγκτον.

Η συμφωνία των 65 δισ. βαρελιών

Οι λεπτομέρειες που έχουν πλέον δημοσιοποιηθεί από τον Λευκό Οίκο αποκαλύπτουν το πραγματικό μέγεθος του εγχειρήματος.

Η ιδιωτική North American Blue Energy Partners (NABEP) αποκτά παραχωρήσεις διάρκειας έως 100 ετών για 17 πετρελαϊκά κοιτάσματα με περίπου 65 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων.

Παράλληλα, το αμερικανικό κράτος αποκτά σημαντικά δικαιώματα εταιρικής διακυβέρνησης και οικονομική συμμετοχή, καθώς και εξασφαλισμένη πρόσβαση σε πετρέλαιο με ευνοϊκούς όρους. Ο Λευκός Οίκος παρουσιάζει το σχήμα ως μέσο για την εξασφάλιση φθηνότερης και σταθερότερης ενεργειακής προσφοράς για τις ΗΠΑ.

Η συνολική οικονομική συμφωνία, σύμφωνα με την προσωρινή κυβέρνηση της Βενεζουέλας, προβλέπει δυνητικές επενδύσεις άνω των 100 δισ. δολαρίων και περισσότερα από 209 δισ. δολάρια φορολογικών εσόδων για το Καράκας.

100 χρόνια ή 25 χρόνια; Η κρίσιμη διάκριση

Υπάρχει μία σημαντική λεπτομέρεια που χρειάζεται να ξεκαθαριστεί.

Η Ροντρίγκες δηλώνει ότι η διακρατική ενεργειακή συμφωνία θα έχει διάρκεια 25 ετών.

Αντίθετα, ο Λευκός Οίκος αναφέρει ότι οι συγκεκριμένες παραχωρήσεις των 17 κοιτασμάτων προς τη NABEP έχουν διάρκεια 100 ετών.

Δεν πρόκειται επομένως απαραίτητα για αντίφαση: οι δύο χρονικές περίοδοι αφορούν διαφορετικά επίπεδα της συμφωνίας.

Ο στόχος: 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως

Το σχέδιο δεν αφορά μόνο τα αποθέματα.

Η προσωρινή κυβέρνηση θέτει ως στόχο η παραγωγή από τα 17 κοιτάσματα να ξεπεράσει τα 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Αν ο στόχος επιτευχθεί, η ενεργειακή σημασία της Βενεζουέλας για τις ΗΠΑ θα αυξηθεί δραματικά.

Και αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω του πολέμου με το Ιράν και της ανασφάλειας γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Η Ουάσιγκτον έχει έναν προφανή στρατηγικό λόγο να θέλει περισσότερο πετρέλαιο εντός του δυτικού ημισφαιρίου, μακριά από τα choke points της Μέσης Ανατολής.

Από το Ορμούζ στο Καράκας

Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη ενεργειακή διάσταση της συμφωνίας.

Η αμερικανική στρατηγική μπορεί να διαβαστεί ως προσπάθεια γεωγραφικής αναδιάταξης της ενεργειακής ασφάλειας.

Οι ΗΠΑ είναι ήδη ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η παγκόσμια τιμή της ενέργειας δεν επηρεάζει τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Η κρίση στο Ορμούζ έχει αυξήσει τις τιμές και το γεωπολιτικό premium του πετρελαίου. Η κυβέρνηση Τραμπ θέλει περισσότερη προσφορά από μια περιοχή όπου η Ουάσιγκτον διαθέτει σαφώς μεγαλύτερη στρατηγική επιρροή.

Η Βενεζουέλα προσφέρει ακριβώς αυτή τη δυνατότητα.

Και πίσω από το πετρέλαιο βρίσκεται η Κίνα

Υπάρχει όμως και δεύτερος στρατηγικός στόχος: το Πεκίνο.

Για χρόνια, Κίνα και Ρωσία απέκτησαν σημαντικό οικονομικό και ενεργειακό αποτύπωμα στη Βενεζουέλα, εκμεταλλευόμενες την αντιπαράθεση του καθεστώτος Μαδούρο με τις ΗΠΑ.

Τώρα η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αντιστρέψει αυτή την πραγματικότητα.

Μέρος των κοιτασμάτων που εντάσσονται στο νέο αμερικανικό σχέδιο συνδέεται με περιοχές όπου είχαν δραστηριοποιηθεί κινεζικά και ρωσικά συμφέροντα.

Άρα το σχέδιο δεν αφορά μόνο το πόσο πετρέλαιο θα παράγει η Βενεζουέλα.

Αφορά και ποιος θα το ελέγχει.

Το μεγάλο ερώτημα: Ήταν το πετρέλαιο ο στόχος;

Εδώ χρειάζεται μια κρίσιμη διάκριση.

Τα μέχρι σήμερα δημόσια στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι η πετρελαϊκή συμφωνία αποτέλεσε προσυμφωνημένο αντάλλαγμα για την απομάκρυνση του Μαδούρο.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε οκτώ μήνες αργότερα.

Δεν έχει δημοσιοποιηθεί τεκμήριο που να αποδεικνύει μια ρητή συναλλαγή του τύπου «αλλαγή καθεστώτος έναντι πετρελαίου».

Αυτό όμως δεν ακυρώνει το πολιτικό ερώτημα που δημιουργεί η αλληλουχία.

Μετά την απομάκρυνση Μαδούρο εγκαθίσταται μια μεταβατική εξουσία υπό τη Ροντρίγκες.

Η Ουάσιγκτον συνεργάζεται μαζί της.

Το πετρελαϊκό καθεστώς ανοίγει.

Και οκτώ μήνες αργότερα υπογράφεται μια συμφωνία που δίνει στις ΗΠΑ πρωτοφανή πρόσβαση σε δεκάδες δισεκατομμύρια βαρέλια.

Δεν αποδεικνύεται ότι το πετρέλαιο ήταν το τίμημα της αλλαγής καθεστώτος. Είναι όμως πλέον αναπόσπαστο μέρος του αποτελέσματός της.

Το παράδοξο της Ντέλσι Ροντρίγκες

Και εδώ βρίσκεται μια από τις μεγαλύτερες πολιτικές αντιφάσεις της υπόθεσης.

Η Ροντρίγκες δεν προερχόταν από τη βενεζουελάνικη αντιπολίτευση.

Ήταν αντιπρόεδρος του ίδιου του Μαδούρο.

Σήμερα είναι εκείνη που συνεργάζεται με την κυβέρνηση Τραμπ για τη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση του πετρελαϊκού τομέα της χώρας εδώ και δεκαετίες.

Αυτό ενισχύει τις επικρίσεις ότι η Ουάσιγκτον έδωσε προτεραιότητα στη σταθερότητα και στην ενεργειακή αναδιάρθρωση έναντι μιας άμεσης πλήρους πολιτικής μετάβασης.

Μέλη της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας έχουν ήδη αμφισβητήσει τη νομιμοποίηση της συμφωνίας, ενώ ειδικοί εγείρουν ερωτήματα για το κατά πόσο μπορεί μια προσωρινή κυβέρνηση να δεσμεύσει τους φυσικούς πόρους της χώρας για τόσο μεγάλες χρονικές περιόδους.

Ο Τραμπ θέλει τα βαριά βαρέλια της Βενεζουέλας

Υπάρχει επίσης μια καθαρά βιομηχανική διάσταση.

Το βαρύ αργό της Βενεζουέλας ταιριάζει σε αρκετά σύνθετα διυλιστήρια της αμερικανικής ακτής του Κόλπου, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για την επεξεργασία βαρύτερων ποιοτήτων.

Η Chevron ήδη ανακοίνωσε σημαντική επέκταση των δραστηριοτήτων της στη χώρα, με επενδύσεις άνω των 7 δισ. δολαρίων σε πέντε χρόνια και στόχο σημαντικής αύξησης παραγωγής στον Orinoco Belt.

Αυτό σημαίνει ότι η συμφωνία μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα μεμονωμένο project.

Μπορεί να αποτελέσει την αρχή της επανένταξης της Βενεζουέλας στην αμερικανική ενεργειακή σφαίρα.

Δεν θα πέσει αύριο η τιμή της βενζίνης

Υπάρχει όμως και μια σημαντική πραγματικότητα που συγκρούεται με την πολιτική ρητορική.

Τα 65 δισ. βαρέλια βρίσκονται στο υπέδαφος.

Για να μετατραπούν σε πραγματική παραγωγή απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις, νέα γεωτρητικά έργα, αγωγοί, ηλεκτρική ενέργεια, αναβάθμιση υποδομών και πολιτική σταθερότητα.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η ουσιαστική αύξηση της παραγωγής μπορεί να απαιτήσει χρόνια.

Άρα η συμφωνία δεν αποτελεί άμεσο αντίδοτο στις σημερινές υψηλές τιμές.

Αποτελεί μακροπρόθεσμο γεωπολιτικό στοίχημα.

Το νέο «δόγμα» της Ουάσιγκτον

Και ίσως εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη σημασία της υπόθεσης.

Η Βενεζουέλα μπορεί να γίνει εργαστήριο ενός νέου αμερικανικού μοντέλου:

πολιτική και στρατιωτική ισχύς, αλλαγή στρατηγικής ισορροπίας, εκτόπιση κινεζικής και ρωσικής επιρροής και στη συνέχεια βαθιά ενσωμάτωση των ενεργειακών πόρων σε ένα αμερικανικό σύστημα ασφάλειας.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη εάν αυτό αποτελεί συνειδητό «δόγμα» που η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να εφαρμόσει αλλού.

Η υπόθεση της Βενεζουέλας όμως δημιουργεί το προηγούμενο.

Και γι’ αυτό το σημαντικότερο νούμερο μπορεί τελικά να μην είναι τα 65 δισ. βαρέλια.

Το σημαντικότερο είναι οι οκτώ μήνες που χωρίζουν την απομάκρυνση του Μαδούρο από μια συμφωνία η οποία επαναφέρει ένα από τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά αποθέματα του κόσμου στη στρατηγική τροχιά των Ηνωμένων Πολιτειών.

Πηγή: pagenews.gr