ΕΚΤ: Νέα αύξηση επιτοκίων στο 2,5% – Ο πόλεμος και η ενέργεια αλλάζουν το παιχνίδι στην Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανεβάζει τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, καθώς το ενεργειακό σοκ από τη Μέση Ανατολή κρατά τον πληθωρισμό πολύ πάνω από τον στόχο. Στο 3% βλέπει πλέον τον πληθωρισμό το 2026, με την Ευρώπη να βρίσκεται ξανά ανάμεσα σε ακριβό χρήμα και ασθενή ανάπτυξη.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πατά ξανά το «φρένο» στη νομισματική πολιτική, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το ενεργειακό σοκ αλλάζουν δραματικά τις ισορροπίες για την οικονομία της Ευρωζώνης.

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε νέα αύξηση των τριών βασικών επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, με το επιτόκιο καταθέσεων να διαμορφώνεται πλέον στο 2,50%.

Με ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου:

• το επιτόκιο διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων αυξάνεται στο 2,50%,
• το επιτόκιο κύριας αναχρηματοδότησης στο 2,65%,
• το επιτόκιο οριακής χρηματοδότησης στο 2,90%.

Το μήνυμα από τη Φρανκφούρτη είναι σαφές: η μάχη με τον πληθωρισμό δεν έχει τελειώσει.

Και αυτή τη φορά ο μεγαλύτερος αντίπαλος της ΕΚΤ δεν βρίσκεται μέσα στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Βρίσκεται στη Μέση Ανατολή.

Ο πόλεμος ξαναγράφει τη νομισματική πολιτική

Η ΕΚΤ συνδέει άμεσα την απόφασή της με τις πληθωριστικές πιέσεις που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Η άνοδος των ενεργειακών τιμών έχει ανατρέψει το προηγούμενο σενάριο σταδιακής επιστροφής του πληθωρισμού προς τον στόχο του 2%.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο πετρέλαιο ή στο φυσικό αέριο.

Όσο περισσότερο διαρκεί το ενεργειακό σοκ, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος οι υψηλότερες τιμές να περάσουν βαθύτερα στο κόστος παραγωγής, στις μεταφορές, στα τρόφιμα, στα αγαθά και τελικά στις υπηρεσίες.

Η ΕΚΤ είχε ήδη προειδοποιήσει τους προηγούμενους μήνες ότι μια παρατεταμένη διαταραχή στις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσε να οδηγήσει ταυτόχρονα σε υψηλότερο πληθωρισμό και χαμηλότερη ανάπτυξη.

Τώρα η απειλή αυτή βρίσκεται στο κέντρο της νομισματικής πολιτικής.

Πληθωρισμός 3% το 2026 – Μακριά ακόμη το 2%

Στο βασικό σενάριο των νέων προβολών, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο:

• στο 3,0% το 2026,
• στο 2,5% το 2027,
• στο 2,1% το 2028.

Ακόμη πιο ανησυχητική για τους κεντρικούς τραπεζίτες είναι η εικόνα του πληθωρισμού χωρίς ενέργεια και τρόφιμα.

Οι προβολές τον τοποθετούν:

• στο 2,5% το 2026,
• στο 2,6% το 2027,
• στο 2,3% το 2028.

Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα προσωρινό ενεργειακό spike.

Η μεγάλη ανησυχία είναι οι λεγόμενες έμμεσες και δευτερογενείς επιπτώσεις: το ενεργειακό κόστος να περάσει σταδιακά στο σύνολο της οικονομίας και να κρατήσει τον υποκείμενο πληθωρισμό πάνω από τον στόχο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η Ευρώπη μπροστά στο δύσκολο δίλημμα

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα για τη Φρανκφούρτη.

Η ΕΚΤ αυξάνει τα επιτόκια σε μια οικονομία που δεν αναπτύσσεται με ιδιαίτερα υψηλές ταχύτητες.

Οι νέες προβολές τοποθετούν την ανάπτυξη της Ευρωζώνης:

• στο 0,9% το 2026,
• στο 1,4% το 2027,
• στο 1,5% το 2028.

Η εικόνα είναι καλύτερη από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως για το 2026 και το 2027, καθώς η οικονομία της Ευρωζώνης εμφανίζεται πιο ανθεκτική.

Όμως το βασικό ρίσκο παραμένει.

Η ΕΚΤ βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν κλασικό εφιάλτη κεντρικής τράπεζας: πληθωριστικές πιέσεις που προέρχονται από την πλευρά της προσφοράς, την ώρα που η ανάπτυξη παραμένει εύθραυστη.

Ακριβότερο χρήμα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Η νέα αύξηση των επιτοκίων δεν αφορά μόνο τις αγορές.

Η μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σημαίνει ότι το κόστος του χρήματος παραμένει υψηλότερο για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Τα υψηλότερα επιτόκια μπορούν να επηρεάσουν:

• το κόστος νέων στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων,
• την αναχρηματοδότηση επιχειρήσεων,
• τις επενδύσεις,
• την αγορά ακινήτων,
• την κατανάλωση,
• αλλά και τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.

Για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις το πρόβλημα γίνεται διπλό.

Ακριβότερη ενέργεια και ακριβότερη χρηματοδότηση ταυτόχρονα.

Και αυτό αυξάνει ακόμη περισσότερο την πίεση στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

Η Μέση Ανατολή μπαίνει πλέον στις αποφάσεις της Φρανκφούρτης

Η σημερινή απόφαση επιβεβαιώνει πόσο στενά έχουν συνδεθεί πλέον γεωπολιτική και νομισματική πολιτική.

Η ΕΚΤ είχε κρατήσει τα επιτόκια αμετάβλητα τον Μάρτιο, αλλά ήδη τότε προειδοποιούσε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργούσε ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς για την ανάπτυξη.

Τον Ιούνιο πέρασε στην πρώτη αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης, ανεβάζοντας το επιτόκιο καταθέσεων από 2% σε 2,25%, επικαλούμενη ακριβώς τις πληθωριστικές πιέσεις από τον πόλεμο.

Τον Ιούλιο κράτησε τα επιτόκια σταθερά, επισημαίνοντας όμως ότι δεν είχε ακόμη αποτυπωθεί ολόκληρη η πληθωριστική επίπτωση του ενεργειακού σοκ.

Η νέα κίνηση προς το 2,50% σηματοδοτεί συνεπώς μια δεύτερη σκλήρυνση της πολιτικής μέσα σε λίγους μήνες.

Πετρέλαιο, Ορμούζ και ο νέος φόβος της Ευρώπης

Πίσω από τις αποφάσεις της ΕΚΤ βρίσκεται ένας κίνδυνος που η Ευρώπη δεν μπορεί να ελέγξει με τα επιτόκια: την προσφορά ενέργειας.

Η πορεία του πολέμου, η ασφάλεια των ενεργειακών ροών από τη Μέση Ανατολή και ενδεχόμενες παρατεταμένες διαταραχές μπορούν να αλλάξουν γρήγορα τις προβλέψεις.

Η ίδια η ΕΚΤ έχει εξετάσει εναλλακτικά σενάρια στα οποία μια παρατεταμένη διαταραχή στις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου οδηγεί τον πληθωρισμό υψηλότερα και την ανάπτυξη χαμηλότερα.

Αυτό είναι και το επικίνδυνο σημείο.

Τα επιτόκια μπορούν να περιορίσουν τη ζήτηση και να εμποδίσουν τη μονιμοποίηση του πληθωρισμού.

Δεν μπορούν όμως να παράγουν περισσότερο πετρέλαιο ούτε να αποκαταστήσουν μια προβληματική ενεργειακή εφοδιαστική αλυσίδα.

Δεν υπόσχεται τίποτα για την επόμενη κίνηση

Η ΕΚΤ αφήνει όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά.

Το Διοικητικό Συμβούλιο επιμένει στη στρατηγική «meeting by meeting», χωρίς να δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Οι επόμενες αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία του πληθωρισμού, τον υποκείμενο πληθωρισμό, τα χρηματοπιστωτικά δεδομένα, την ανάπτυξη και —πλέον καθοριστικά— την ένταση και τη διάρκεια του ενεργειακού σοκ.

Για τις αγορές, αυτό σημαίνει ότι η εποχή της εύκολης πρόβλεψης για μειώσεις επιτοκίων έχει τελειώσει.

Η γεωπολιτική έχει μπει στην αίθουσα του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.

Και όσο η Μέση Ανατολή κρατά την ενέργεια και τον πληθωρισμό υπό πίεση, το ακριβό χρήμα μπορεί να παραμείνει στην Ευρώπη πολύ περισσότερο από όσο περίμεναν επιχειρήσεις, επενδυτές και νοικοκυριά.

Πηγή: pagenews.gr