Καλαφάτης: Από τη γνώση στην ανάπτυξη – Το στοίχημα της Ελλάδας για AI, καινοτομία και νέες επενδύσεις

Ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης συνδέει την έναρξη της σχολικής χρονιάς με τη μεγάλη αναπτυξιακή πρόκληση της επόμενης ημέρας: η γνώση που παράγεται σε σχολεία, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα να μετατρέπεται σε καινοτομία, παραγωγικότητα, επιχειρήσεις και καλύτερες ευκαιρίες για τη νέα γενιά.

Ένα διαφορετικό μήνυμα για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, με σαφή αναπτυξιακή διάσταση, έστειλε ο υφυπουργός Ανάπτυξης αρμόδιος για την Έρευνα και Καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης, από τη Θεσσαλονίκη.

Στον πυρήνα της παρέμβασής του δεν βρέθηκε μόνο η αξία της εκπαίδευσης, αλλά το επόμενο μεγάλο στοίχημα για την ελληνική οικονομία: πώς η γνώση που παράγεται μέσα στα σχολεία, τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα θα μετασχηματιστεί σε πραγματικό αναπτυξιακό κεφάλαιο.

«Η γνώση ήταν, είναι και πάντα θα είναι δύναμη. Το στοίχημα της σύγχρονης εποχής, των νέων τεχνολογιών και της Τεχνητής Νοημοσύνης, είναι πώς θα μετασχηματίσουμε και πώς θα αξιοποιήσουμε την παραγωγή της γνώσης στα σχολεία, στα πανεπιστήμια και στα ερευνητικά μας κέντρα, σε εργαλείο για τη συλλογική πρόοδο και την ατομική προκοπή με έναν ασφαλή, ηθικό και δίκαιο τρόπο», τόνισε ο Σταύρος Καλαφάτης.

Και πρόσθεσε:

«Με πυξίδα τις πατροπαράδοτες αρχές μας και όχημα την καινοτομία για ένα σύγχρονο μέλλον. Και εκεί επικεντρώνονται οι προσπάθειές μας στο Υπουργείο Ανάπτυξης».

Η γνώση ως αναπτυξιακό κεφάλαιο

Η δήλωση Καλαφάτη έχει ενδιαφέρον επειδή μεταφέρει τη συζήτηση για την Παιδεία πέρα από τα στενά όρια της εκπαιδευτικής πολιτικής.

Στη νέα οικονομία, η εκπαίδευση, η έρευνα και η ανάπτυξη δεν λειτουργούν ως διαφορετικοί κόσμοι.

Το κρίσιμο είναι η μεταξύ τους σύνδεση.

Ένα πανεπιστήμιο που παράγει έρευνα, αλλά η έρευνα δεν φτάνει ποτέ στην αγορά, αφήνει αναξιοποίημένο ένα σημαντικό μέρος της οικονομικής της αξίας.

Ένα ερευνητικό κέντρο που δημιουργεί τεχνογνωσία, αλλά δεν συνδέεται με επιχειρήσεις και επενδυτές, δυσκολεύεται να μετατρέψει αυτή τη γνώση σε προϊόντα, υπηρεσίες και νέες θέσεις εργασίας.

Και μια οικονομία που εκπαιδεύει υψηλής κατάρτισης νέους αλλά δεν δημιουργεί αντίστοιχες επαγγελματικές ευκαιρίες, κινδυνεύει να επαναλάβει τον φαύλο κύκλο του brain drain.

Αυτό ακριβώς είναι το πεδίο στο οποίο το υπουργείο Ανάπτυξης επιχειρεί να τοποθετήσει την Έρευνα και την Καινοτομία.

AI: Η νέα μάχη δεν είναι μόνο τεχνολογική

Η αναφορά του Καλαφάτη στην Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι τυχαία.

Η AI εξελίσσεται πλέον από τεχνολογικό εργαλείο σε βασικό συντελεστή παραγωγικότητας.

Το πραγματικό ερώτημα για την Ελλάδα δεν είναι εάν θα χρησιμοποιεί Τεχνητή Νοημοσύνη — αυτό θεωρείται πλέον δεδομένο.

Είναι εάν θα μπορέσει να δημιουργήσει δική της τεχνογνωσία, επιχειρήσεις, ερευνητικές ομάδες και εφαρμογές που θα παράγουν οικονομική αξία.

Και εδώ βρίσκεται η αναπτυξιακή διάσταση της τοποθέτησης Καλαφάτη.

Η επόμενη μάχη για επενδύσεις δεν θα κριθεί μόνο στους φορολογικούς συντελεστές ή στο κόστος εργασίας. Θα κριθεί και στο ανθρώπινο κεφάλαιο.

Οι εταιρείες υψηλής τεχνολογίας επενδύουν εκεί όπου βρίσκουν μηχανικούς, ερευνητές, data scientists, προγραμματιστές και ισχυρά πανεπιστημιακά οικοσυστήματα.

Από το εργαστήριο στην επιχείρηση

Για την ελληνική οικονομία υπάρχει επομένως ένα κρίσιμο ενδιάμεσο βήμα: η μεταφορά τεχνολογίας.

Η επιστημονική γνώση πρέπει να μπορεί να μετατρέπεται σε πατέντα.

Η πατέντα σε startup ή εμπορική εφαρμογή.

Η startup σε επιχείρηση που μπορεί να μεγαλώσει.

Και η επιχείρηση σε επένδυση που δημιουργεί καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

Αυτή η αλυσίδα είναι που καθορίζει τελικά εάν η έρευνα αποτελεί μόνο ακαδημαϊκό επίτευγμα ή μετατρέπεται και σε παραγωγικό πλεονέκτημα.

Για αυτό η πολιτική για Έρευνα και Καινοτομία συνδέεται πλέον άμεσα με την επενδυτική πολιτική.

Η Θεσσαλονίκη ως εργαστήριο του νέου μοντέλου

Υπάρχει και μια δεύτερη διάσταση στην παρουσία Καλαφάτη στα σχολεία της Θεσσαλονίκης.

Η πόλη συγκεντρώνει ακριβώς τα χαρακτηριστικά πάνω στα οποία μπορεί να δοκιμαστεί αυτό το μοντέλο: πανεπιστήμια, ερευνητικό δυναμικό, τεχνολογικές επιχειρήσεις και ένα αναπτυσσόμενο οικοσύστημα καινοτομίας.

Ο στόχος είναι η παραγωγή γνώσης να συνδεθεί πολύ πιο οργανικά με την πραγματική οικονομία.

Και αυτή η σύνδεση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Βόρεια Ελλάδα.

Η Θεσσαλονίκη δεν χρειάζεται μόνο περισσότερες επενδύσεις. Χρειάζεται επενδύσεις μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας, που δημιουργούν τεχνογνωσία και προσφέρουν στους νέους λόγο να παραμείνουν στην πόλη.

Το νέο επενδυτικό κριτήριο: Ταλέντο

Για δεκαετίες, η συζήτηση γύρω από την προσέλκυση ξένων επενδύσεων βασιζόταν κυρίως σε τρεις παράγοντες: φορολογία, κόστος και γεωγραφική θέση.

Η οικονομία της AI προσθέτει έναν τέταρτο, ίσως ακόμη σημαντικότερο:

το ταλέντο.

Μια χώρα που μπορεί να παράγει εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό αποκτά ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας.

Αντίστροφα, μια χώρα που δεν προσαρμόζει εγκαίρως τις δεξιότητες των νέων της κινδυνεύει να γίνει απλός καταναλωτής τεχνολογίας που παράγεται αλλού.

Γι’ αυτό και η φράση Καλαφάτη περί μετασχηματισμού της γνώσης σε «εργαλείο συλλογικής προόδου και ατομικής προκοπής» αποκτά σαφές οικονομικό περιεχόμενο.

Η ηθική πλευρά της Τεχνητής Νοημοσύνης

Ο υφυπουργός Ανάπτυξης έβαλε όμως και μία ακόμη παράμετρο: η αξιοποίηση της νέας τεχνολογίας πρέπει να γίνεται «με έναν ασφαλή, ηθικό και δίκαιο τρόπο».

Η πρόκληση είναι πραγματική.

Η AI μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα, αλλά μπορεί ταυτόχρονα να αλλάξει επαγγέλματα, να καταργήσει συγκεκριμένες εργασίες και να δημιουργήσει νέες ανισότητες ανάμεσα σε εργαζομένους που διαθέτουν τις απαιτούμενες ψηφιακές δεξιότητες και σε εκείνους που μένουν πίσω.

Επομένως η εκπαίδευση αποκτά διπλό ρόλο.

Να δημιουργήσει τους επιστήμονες που θα αναπτύξουν τις νέες τεχνολογίες, αλλά και να προετοιμάσει μια ολόκληρη γενιά πολιτών ώστε να μπορεί να λειτουργήσει μέσα σε αυτές.

Από το πρώτο θρανίο μέχρι το ερευνητικό κέντρο

Με αφορμή την έναρξη της σχολικής χρονιάς, ο Σταύρος Καλαφάτης παρέστη στις τελετές αγιασμού σχολικών μονάδων της Θεσσαλονίκης, μεταξύ των οποίων το 3ο Γυμνάσιο Χαριλάου, το 32ο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης, το 1ο Γυμνάσιο και το 1ο Λύκειο Καλαμαριάς, το 4ο Γυμνάσιο Καλαμαριάς και το 1ο Γυμνάσιο Τριανδρίας.

Η παρουσία αυτή έδωσε και τον συμβολισμό της ημέρας.

Η αναπτυξιακή πολιτική μιας χώρας δεν ξεκινά όταν εμφανίζεται ένας επενδυτής.

Ξεκινά πολύ νωρίτερα.

Από το σχολείο.

Το πραγματικό στοίχημα: Να κρατήσουμε εδώ την αξία που παράγουμε

Για την Ελλάδα, επομένως, η μεγάλη πρόκληση της επόμενης δεκαετίας δεν είναι μόνο να παράγει περισσότερη γνώση.

Είναι να κρατά μεγαλύτερο μέρος της αξίας αυτής της γνώσης μέσα στη χώρα.

Να δημιουργεί νέες επιχειρήσεις αντί να εξάγει μόνο επιστήμονες.

Να προσελκύει επενδύσεις επειδή διαθέτει τεχνογνωσία και όχι απλώς επειδή διαθέτει χαμηλότερο κόστος.

Να μετατρέπει την έρευνα σε προϊόν.

Και την καινοτομία σε παραγωγικότητα και καλύτερους μισθούς.

Αυτό είναι το αναπτυξιακό στοίχημα πίσω από τη σημερινή παρέμβαση Καλαφάτη.

Γιατί στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, ο μεγαλύτερος επενδυτικός πόρος μιας χώρας δεν βρίσκεται κάτω από το έδαφος. Βρίσκεται μέσα στις αίθουσες διδασκαλίας, στα πανεπιστήμια και στα ερευνητικά της εργαστήρια.

Πηγή: pagenews.gr