Ζελένσκι: «Έτοιμοι για ενεργειακή εκεχειρία» – Το deal του χειμώνα που βάζει στο τραπέζι ο Τραμπ

Το Κίεβο δηλώνει έτοιμο να σταματήσει τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια και ενεργειακές εγκαταστάσεις εφόσον η Μόσχα σταματήσει να χτυπά το ουκρανικό ηλεκτρικό και θερμικό σύστημα. Με τον χειμώνα να πλησιάζει, τα Patriots να σπανίζουν και τις επιθέσεις εκατέρωθεν να κλιμακώνονται, η «ενεργειακή εκεχειρία» εξελίσσεται στο πρώτο συγκεκριμένο τεστ για το αν οι επαφές Τραμπ–Ζελένσκι μπορούν να παράγουν πραγματική αποκλιμάκωση.

Ένα καινούργιο παράθυρο —ακόμη εξαιρετικά εύθραυστο— ανοίγει στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας.

Δεν αφορά συνολική κατάπαυση του πυρός.

Δεν αφορά ειρηνευτική συμφωνία.

Αφορά όμως κάτι που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό καθώς η Ευρώπη πλησιάζει στον χειμώνα: να βγουν οι ενεργειακές υποδομές από τη γραμμή πυρός.

Μετά τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία παραμένει έτοιμη για μία αμοιβαία «ενεργειακή εκεχειρία» με τη Ρωσία.

Το κρίσιμο είναι η λέξη αμοιβαία.

Ο Ουκρανός πρόεδρος δεν ανακοίνωσε ότι το Κίεβο θα σταματήσει μονομερώς τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια.

Έθεσε συγκεκριμένο αντάλλαγμα.

«Είμαστε έτοιμοι για ενεργειακή εκεχειρία. Εάν δεν θέλουν να χτυπάμε το ντίζελ τους, τα διυλιστήριά τους και ούτω καθεξής, είμαστε έτοιμοι — εφόσον δεν χτυπούν το ενεργειακό μας σύστημα, το ηλεκτρικό ρεύμα, τη θέρμανση και την ύδρευσή μας», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Και αυτή η διατύπωση αλλάζει τη συζήτηση.

Δεν είναι ειρήνη – Είναι ένα πιθανό πρώτο «πάγωμα»

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη συμφωνία Ρωσίας–Ουκρανίας.

Ούτε έχει ανακοινωθεί ότι η Μόσχα αποδέχεται την ουκρανική πρόταση.

Αυτό που υπάρχει είναι ένα συγκεκριμένο πλαίσιο αποκλιμάκωσης το οποίο συζητήθηκε στις επαφές Ζελένσκι–Τραμπ και το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρώτο confidence-building measure.

Η λογική είναι σχετικά απλή:

η Ρωσία σταματά τα πλήγματα στο ουκρανικό ηλεκτρικό δίκτυο, στις εγκαταστάσεις θέρμανσης, ύδρευσης και στις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.

Η Ουκρανία σταματά, αντιστοίχως, την εκστρατεία εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων και πετρελαϊκών εγκαταστάσεων.

Αν εφαρμοζόταν, θα δημιουργούσε μία περιορισμένη ζώνη αποχής μέσα σε έναν πόλεμο που κατά τα άλλα θα συνεχιζόταν.

Γιατί τώρα; Ο χειμώνας αλλάζει τα πάντα

Η χρονική στιγμή δεν είναι τυχαία.

Η Ουκρανία μπαίνει στον χειμώνα με την ενεργειακή της υποδομή να αποτελεί ξανά έναν από τους βασικούς στόχους της Ρωσίας.

Ο Ζελένσκι προειδοποίησε μάλιστα μετά τις επαφές του στη Νέα Υόρκη ότι, σύμφωνα με ουκρανικές πληροφορίες, η Ρωσία προετοιμάζει νέα μεγάλη επίθεση.

Οι τελευταίες εβδομάδες έχουν ήδη δείξει τι μπορεί να ακολουθήσει.

Στις 15 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, η Ρωσία εξαπέλυσε περίπου 200 drones, με στόχους που περιλάμβαναν ενεργειακές και λιμενικές εγκαταστάσεις.

Και οι επιθέσεις δεν είναι μονόπλευρες.

Η Ουκρανία έχει μεταφέρει ολοένα βαθύτερα τον πόλεμο στο ρωσικό ενεργειακό σύστημα.

Η Ουκρανία βρήκε την αχίλλειο πτέρνα της Ρωσίας

Το Κίεβο έχει διευρύνει εντυπωσιακά την εμβέλεια των επιθέσεων με drones εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων και άλλων ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Ορισμένα πλήγματα έχουν πραγματοποιηθεί σε στόχους χιλιάδες χιλιόμετρα από τα ουκρανικά σύνορα.

Στις 20 Σεπτεμβρίου, επίθεση στο διυλιστήριο της Μόσχας ανάγκασε την εγκατάσταση να σταματήσει την επεξεργασία αργού, σύμφωνα με πηγές της βιομηχανίας που επικαλείται το Reuters. Η συγκεκριμένη μονάδα είχε δυναμικότητα περίπου 230.000 βαρελιών ημερησίως το 2024.

Παράλληλα, ουκρανικά πλήγματα έχουν αναφερθεί σε διυλιστήρια στις περιοχές Samara και Bashkortostan.

Και εδώ βρίσκεται η πραγματική διαπραγματευτική αξία της πρότασης Ζελένσκι.

Η Ουκρανία προσφέρει να περιορίσει μία εκστρατεία η οποία πλέον έχει οικονομικό κόστος για τη Ρωσία.

Σε αντάλλαγμα ζητά να προστατεύσει την ενεργειακή επιβίωση των πόλεών της μέσα στον χειμώνα.

Ο Τραμπ μπαίνει στη μέση – Και το πετρέλαιο μπαίνει στο τραπέζι

Η αμερικανική διάσταση είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Ο Τραμπ έχει λόγο να θέλει να περιοριστούν τα πλήγματα στις ρωσικές πετρελαϊκές υποδομές.

Η παγκόσμια αγορά ενέργειας βρίσκεται ήδη υπό τεράστια πίεση λόγω του πολέμου με το Ιράν και των προβλημάτων στη ναυσιπλοΐα.

Σύμφωνα με το Associated Press, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει πιέσει τον Ζελένσκι για περιορισμό τέτοιων επιθέσεων, επικαλούμενος και τις επιπτώσεις τους στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

Αυτό δημιουργεί μία ασυνήθιστη σύμπτωση συμφερόντων.

Η Ουκρανία θέλει να προστατεύσει το ηλεκτρικό της σύστημα.

Η Ρωσία έχει συμφέρον να προστατεύσει τα διυλιστήριά της.

Και οι ΗΠΑ έχουν συμφέρον να μην προστεθεί ένας δεύτερος μεγάλος ενεργειακός κίνδυνος σε μία παγκόσμια αγορά που ήδη προσπαθεί να διαχειριστεί το Ιράν.

Η μεγάλη σύνδεση: Ουκρανία + Ιράν + πετρέλαιο

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο γεωοικονομικό στοιχείο.

Οι δύο μεγάλοι πόλεμοι δεν είναι πλέον ανεξάρτητοι μεταξύ τους.

Συνδέονται μέσω της ενέργειας.

Την ώρα που ο Τραμπ προσπαθεί να περιορίσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, οι τιμές του πετρελαίου υποχωρούν απότομα λόγω των ενδείξεων ότι υπάρχει παράθυρο συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν.

Το Brent πέρασε σήμερα κάτω από τα $100 και βρέθηκε περίπου στα $98,41, ενώ το WTI κινήθηκε περίπου στα $95,21.

Αυτό σημαίνει ότι η ενεργειακή διπλωματία της Ουάσιγκτον κινείται ταυτόχρονα σε δύο μέτωπα:

Ρωσία–Ουκρανία και Ιράν.

Και στις δύο περιπτώσεις, ένας από τους βασικούς στόχους είναι ο ίδιος:

να μειωθεί ο γεωπολιτικός κίνδυνος που ενσωματώνεται στην τιμή της ενέργειας.

Το δεύτερο αίτημα Ζελένσκι: Patriots

Υπάρχει όμως και μία πολύ σκληρότερη στρατιωτική πραγματικότητα πίσω από την πρόταση εκεχειρίας.

Η Ουκρανία χρειάζεται περισσότερη αεράμυνα.

Στη συνάντηση με τον Τραμπ, ο Ζελένσκι ζήτησε επιπλέον συστήματα και αναχαιτιστικά Patriot για την προστασία των ενεργειακών εγκαταστάσεων τον χειμώνα.

Το πρόβλημα είναι ότι τα αποθέματα είναι πιεσμένα.

Οι αυξημένες ανάγκες αεράμυνας από διαφορετικά πολεμικά μέτωπα έχουν εντείνει τον ανταγωνισμό για Patriot και πυραύλους αναχαίτισης.

Το Κίεβο προσπαθεί τώρα να βρει μία ενδιάμεση λύση.

Ο Ζελένσκι πρότεινε να πάρει η Ουκρανία αμερικανικά αποθέματα για τον φετινό χειμώνα και να τα αντικαταστήσει αργότερα με μελλοντικές παραδόσεις που προβλέπονται μέσω της συνεργασίας με τη Γερμανία.

Ο ίδιος είπε ότι η πρόταση δεν απορρίφθηκε.

Αλλά επίσης ξεκαθάρισε ότι ο Τραμπ δεν έχει ακόμη συμφωνήσει.

Αυτό είναι κρίσιμο.

Η Μόσχα κρατά το κλειδί

Όλη η πρόταση εξαρτάται πλέον από τη ρωσική απάντηση.

Το Κίεβο έχει διατυπώσει δημόσια τον όρο του.

Η Ουάσιγκτον έχει συμφέρον να δοκιμάσει το μοντέλο.

Αλλά χωρίς αντίστοιχη δέσμευση της Μόσχας δεν υπάρχει εκεχειρία.

Και η εικόνα στο πεδίο κάθε άλλο παρά δείχνει ότι ο πόλεμος έχει αρχίσει να «παγώνει».

Ρωσία και Ουκρανία εξακολουθούν να ανταλλάσσουν μαζικά πλήγματα. Οι τελευταίες ρωσικές επιθέσεις προκάλεσαν νεκρούς και τραυματίες σε αρκετές ουκρανικές περιφέρειες, ενώ το Κίεβο συνέχισε τις επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Άρα υπάρχει μία σχεδόν παράδοξη κατάσταση:

η συζήτηση για αποκλιμάκωση πραγματοποιείται ενώ η στρατιωτική κλιμάκωση συνεχίζεται.

Και οι κυρώσεις; Ο Ζελένσκι λέει «όχι»

Υπάρχει ακόμη ένα σημείο στο οποίο το Κίεβο δεν εμφανίζεται πρόθυμο να κάνει παραχώρηση.

Οι κυρώσεις.

Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι δεν μπορεί να υπάρξει συζήτηση για χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας όσο συνεχίζονται οι ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και drones.

Αυτό δείχνει και τα όρια της σημερινής διπλωματικής κινητικότητας.

Η «ενεργειακή εκεχειρία» δεν αποτελεί πακέτο ειρήνης.

Δεν λύνει το εδαφικό.

Δεν λύνει το ζήτημα των εγγυήσεων ασφαλείας.

Δεν λύνει τις κυρώσεις.

Δεν λύνει την ένταξη της Ουκρανίας στους δυτικούς θεσμούς.

Επιχειρεί να απομονώσει ένα συγκεκριμένο πεδίο στο οποίο και οι δύο πλευρές έχουν κάτι να χάσουν.

Και αυτό μπορεί να είναι ακριβώς το στοιχείο που την κάνει περισσότερο ρεαλιστική από μία γενική κατάπαυση πυρός.

Το πραγματικό deal: Ρωσικά διυλιστήρια απέναντι στο ουκρανικό ηλεκτρικό δίκτυο

Στην πιο απλή του μορφή, το πιθανό deal είναι αυτό:

Η Μόσχα προστατεύει τα διυλιστήριά της. Το Κίεβο προστατεύει το ηλεκτρικό και θερμικό του σύστημα.

Για την Ουκρανία, το όφελος είναι άμεσο και ανθρωπιστικό.

Για τη Ρωσία, είναι οικονομικό και στρατηγικό.

Για τις ΗΠΑ, είναι γεωοικονομικό: μικρότερος κίνδυνος για την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου.

Και για την Ευρώπη, οποιαδήποτε αποκλιμάκωση στις ενεργειακές υποδομές θα μπορούσε να περιορίσει έναν ακόμη παράγοντα αστάθειας σε μία ήδη εξαιρετικά εύθραυστη αγορά ενέργειας.

Το πρώτο πραγματικό τεστ

Η πρόταση Ζελένσκι δεν πρέπει να διαβαστεί ως προαναγγελία ειρήνης.

Είναι πολύ νωρίς.

Πρέπει όμως να διαβαστεί ως πιθανό πρώτο τεστ μιας διαφορετικής διαπραγματευτικής μεθόδου.

Όχι προσπάθεια επίλυσης όλων των διαφορών ταυτόχρονα.

Αλλά απομόνωση ενός συγκεκριμένου πεδίου όπου Μόσχα και Κίεβο έχουν αμοιβαίο συμφέρον να περιορίσουν τη ζημιά.

Εάν λειτουργήσει στην ενέργεια, θα δημιουργηθεί προηγούμενο.

Εάν αποτύχει, ο χειμώνας μπορεί να βρει την Ουκρανία αντιμέτωπη με ακόμη μεγαλύτερη πίεση στο ηλεκτρικό της σύστημα — και τη Ρωσία με όλο και περισσότερα διυλιστήρια μέσα στην εμβέλεια των ουκρανικών drones.

Προς το παρόν, επομένως, δεν υπάρχει ενεργειακή εκεχειρία.

Υπάρχει όμως για πρώτη φορά ένα αρκετά συγκεκριμένο «αντάλλαγμα» πάνω στο τραπέζι:

σταματήστε να χτυπάτε το ρεύμα μας και θα σταματήσουμε να χτυπάμε το πετρέλαιό σας.

Πηγή: Pagenews.gr