Γεωπολιτική Ενέργεια

Μέση Ανατολή: Οι εξαγωγές πετρελαίου γύρισαν πάνω από προπολεμικά επίπεδα–Οι επιθέσεις στα τάνκερ αυξάνονται

Μέση Ανατολή: Οι εξαγωγές πετρελαίου γύρισαν πάνω από προπολεμικά επίπεδα–Οι επιθέσεις στα τάνκερ αυξάνονται

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Μέση Ανατολή: Οι εξαγωγές πετρελαίου γύρισαν πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα – Αλλά οι επιθέσεις στα τάνκερ αυξάνονται

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Οι χώρες του Κόλπου κατάφεραν να ανεβάσουν ξανά τις εξαγωγές αργού, με μέσο όρο 18,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως έως τις 30 Σεπτεμβρίου και 14 ημέρες πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα. Όμως η ανάκαμψη παραμένει εύθραυστη: τουλάχιστον επτά περιστατικά με δεξαμενόπλοια καταγράφηκαν μέσα σε μία εβδομάδα, αυξάνοντας ξανά το ασφάλιστρο κινδύνου στις θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας.

Η αγορά πετρελαίου στη Μέση Ανατολή στέλνει δύο εντελώς διαφορετικά μηνύματα ταυτόχρονα.

Από τη μία πλευρά, οι εξαγωγές αργού από τον Κόλπο έχουν ανακάμψει εντυπωσιακά, φτάνοντας για σημαντικό μέρος του Σεπτεμβρίου ακόμη και πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τον πρόσφατο πόλεμο.

Από την άλλη, οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια αυξάνονται, υπενθυμίζοντας ότι η ανάκαμψη της προσφοράς δεν σημαίνει και αποκατάσταση της ασφάλειας των θαλάσσιων ενεργειακών διαδρομών.

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, ο μέσος όρος των εξαγωγών αργού από την περιοχή έφθασε τα 18,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως έως τις 30 Σεπτεμβρίου, ενώ για 14 ημέρες μέσα στον μήνα οι αποστολές ξεπέρασαν τα προπολεμικά επίπεδα.

Η Σαουδική Αραβία άνοιξε δύο μέτωπα εξαγωγών

Καθοριστικό ρόλο στην ανάκαμψη των ροών είχε η Σαουδική Αραβία.

Το Ριάντ αύξησε τις φορτώσεις τόσο από την πλευρά του Περσικού Κόλπου όσο και από την Ερυθρά Θάλασσα, αξιοποιώντας διαφορετικές διαδρομές ώστε να διατηρήσει όσο το δυνατόν περισσότερα βαρέλια στην αγορά.

Η κίνηση ακολούθησε την επίθεση στον αγωγό East-West, ο οποίος συνδέει την ανατολική παραγωγική ζώνη της Σαουδικής Αραβίας με το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.

Παρά τις διαταραχές, οι Σαουδάραβες κατάφεραν να αυξήσουν ξανά τις φορτώσεις και από τα δύο άκρα του συστήματος.

Περισσότερα supertankers, λιγότερη ευελιξία

Η αύξηση των εξαγωγών δεν ήρθε χωρίς κόστος.

Οι περιορισμοί στις μεταφορτώσεις πλοίο-σε-πλοίο στον Κόλπο του Ομάν ανάγκασαν τους εξαγωγείς να χρησιμοποιήσουν περισσότερα VLCCs, τα μεγάλα δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού.

Αυτό αυξάνει την ανάγκη για διαθέσιμο στόλο και μπορεί να πιέσει ανοδικά τα ναύλα εάν η ζήτηση για supertankers παραμείνει υψηλή.

Το πρόβλημα επομένως μετακινείται σταδιακά από τη διαθεσιμότητα του ίδιου του πετρελαίου στη διαθεσιμότητα ασφαλών και οικονομικά βιώσιμων μέσων μεταφοράς.

Το Ιράκ εξασφάλισε πέρασμα από το Ορμούζ

Σημαντική εξέλιξη καταγράφηκε και για το Ιράκ.

Η Iraqi Oil Tanker Company κατάφερε, σύμφωνα με τις πληροφορίες που συνοδεύουν τα στοιχεία, να εξασφαλίσει άδεια από την ιρανική πλευρά ώστε ιρακινά δεξαμενόπλοια να διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ.

Αυτό επέτρεψε την αύξηση των αποστολών και πρόσθεσε επιπλέον όγκους στη συνολική προσφορά της περιοχής.

Η εξέλιξη αναδεικνύει όμως ταυτόχρονα πόσο πολιτικοποιημένη έχει γίνει η πρόσβαση στη σημαντικότερη ενεργειακή δίοδο του Κόλπου.

Επτά περιστατικά σε μία εβδομάδα

Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο πρόβλημα.

Παρά την ανάκαμψη των εξαγωγών, τουλάχιστον επτά περιστατικά με δεξαμενόπλοια καταγράφηκαν μέσα σε μία εβδομάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters.

Μεταξύ αυτών ήταν το Kazimah III, το οποίο τυλίχθηκε στις φλόγες αφού χτυπήθηκε από βλήμα.

Παρόμοιο περιστατικό σημειώθηκε και με το Lipsi, το οποίο υπέστη ζημιές από πλήγμα, χωρίς να αναφερθούν τραυματισμοί στο πλήρωμα.

Αυτή η αύξηση της συχνότητας των επιθέσεων είναι το στοιχείο που κρατά την αγορά σε επιφυλακή.

Το παράδοξο της αγοράς: περισσότερα βαρέλια, μεγαλύτερος κίνδυνος

Η εικόνα δημιουργεί ένα ασυνήθιστο παράδοξο.

Κανονικά, η αύξηση των εξαγωγών θα έπρεπε να μειώνει τις ανησυχίες για την προσφορά και να ασκεί καθοδική πίεση στις τιμές.

Σήμερα, όμως, κάθε επιπλέον φορτίο που φεύγει από τον Κόλπο βρίσκεται αντιμέτωπο με υψηλότερο θαλάσσιο και γεωπολιτικό κίνδυνο.

Άρα η αγορά μπορεί να έχει περισσότερα διαθέσιμα βαρέλια, αλλά ταυτόχρονα να πληρώνει περισσότερο για να τα μεταφέρει με ασφάλεια.

Ορμούζ: 125 εμπορικά πλοία την ημέρα πριν από τον πόλεμο

Πριν από τη σύγκρουση, περίπου 125 εμπορικά πλοία ημερησίως περνούσαν από το Στενό του Ορμούζ, σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν την ανάλυση.

Η δίοδος αποτελεί κεντρική αρτηρία όχι μόνο για το πετρέλαιο αλλά και για το LNG.

Γι’ αυτό οποιαδήποτε αύξηση του κινδύνου στην περιοχή έχει άμεσο αντίκτυπο σε:

  • ασφάλιστρα πλοίων,
  • ναύλα,
  • διαθέσιμη χωρητικότητα,
  • χρόνους παράδοσης,
  • και τελικά στην τιμή της ενέργειας για τους εισαγωγείς.

Δεν είναι μόνο το Ορμούζ – Η Σαουδική Αραβία χρειάζεται και την Ερυθρά Θάλασσα

Για τη Σαουδική Αραβία, το πρόβλημα είναι ακόμη πιο σύνθετο.

Η λύση που έχει αναπτύξει για να μειώσει την εξάρτησή της από το Ορμούζ είναι ο αγωγός East-West προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Όμως και αυτή η διαδρομή έχει τους δικούς της γεωπολιτικούς κινδύνους.

Το πετρέλαιο που βγαίνει από το Γιανμπού και προορίζεται για ασιατικές αγορές πρέπει να περάσει από το Bab el-Mandeb, μια περιοχή που επίσης έχει δεχθεί σοβαρές πιέσεις λόγω της δράσης των Χούθι.

Έτσι, η Σαουδική Αραβία έχει περισσότερες εξαγωγικές επιλογές — όχι όμως απαραίτητα ασφαλείς επιλογές.

Η πραγματική απειλή είναι η βιωσιμότητα των υψηλών εξαγωγών

Το κρίσιμο ερώτημα για την αγορά δεν είναι πλέον αν οι χώρες του Κόλπου μπορούν να αυξήσουν προσωρινά τις αποστολές τους.

Το απέδειξαν τον Σεπτέμβριο.

Το ερώτημα είναι αν μπορούν να κρατήσουν αυτές τις ποσότητες για εβδομάδες και μήνες χωρίς σοβαρά περιστατικά.

Μια σειρά επιθέσεων σε δεξαμενόπλοια θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη αύξηση των ασφαλίστρων ή ακόμη και σε διστακτικότητα ναυτιλιακών εταιρειών να δραστηριοποιηθούν στις πιο επικίνδυνες ζώνες.

Και τότε η αυξημένη παραγωγή από μόνη της δεν θα αρκεί.

Τι σημαίνει για τις τιμές του πετρελαίου

Η ανάκαμψη των εξαγωγών αποτελεί αναμφίβολα θετικό στοιχείο για την προσφορά.

Αν τα 18,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως μπορούν να διατηρηθούν ή να αυξηθούν, η αγορά αποκτά ένα σημαντικό μαξιλάρι απέναντι στον φόβο γενικευμένης έλλειψης.

Οι επιθέσεις όμως εμποδίζουν το γεωπολιτικό ασφάλιστρο να εξαφανιστεί.

Η τιμή του πετρελαίου δεν αποτυπώνει μόνο πόσα βαρέλια υπάρχουν.

Αποτυπώνει και πόσο πιθανό είναι αυτά τα βαρέλια να φτάσουν στον προορισμό τους.

Η μάχη μεταφέρεται από την παραγωγή στη ναυτιλία

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της νέας φάσης της ενεργειακής κρίσης.

Στην αρχή, η αγορά ανησυχούσε κυρίως για την παραγωγή.

Τώρα το επίκεντρο μεταφέρεται όλο και περισσότερο στη ναυτιλία.

Πόσα πλοία είναι διαθέσιμα;

Πόσο κοστίζει η ασφάλισή τους;

Ποιες διαδρομές μπορούν να χρησιμοποιούν;

Ποιος ελέγχει στην πράξη την πρόσβαση στα στενά;

Και πόσο μεγάλο premium χρειάζεται μια ναυτιλιακή εταιρεία για να αναλάβει τον κίνδυνο;

Περισσότερο πετρέλαιο δεν σημαίνει ακόμη ασφαλέστερη αγορά

Ο Σεπτέμβριος απέδειξε ότι οι χώρες του Κόλπου μπορούν να προσαρμοστούν.

Οι εξαγωγές ανέκαμψαν και για περίπου το μισό του μήνα ξεπέρασαν τα προπολεμικά επίπεδα.

Όμως οι επιθέσεις στα τάνκερ δείχνουν ταυτόχρονα ότι η ενεργειακή κανονικότητα δεν έχει επιστρέψει.

Η παγκόσμια αγορά έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να βρει περισσότερο πετρέλαιο.

Το επόμενο και πολύ δυσκολότερο στοίχημα είναι να βρει ασφαλείς δρόμους για να το μεταφέρει.

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο