Τουρισμός: Δάνεια 11 δισ., επενδύσεις 5 δισ. — Ο λογαριασμός που πιέζει τα ξενοδοχεία

Οι τράπεζες χρηματοδοτούν την αναβάθμιση του κλάδου, αλλά φορολογία, εποχικότητα και ελλείψεις προσωπικού δοκιμάζουν τις αποδόσεις. Το επόμενο στοίχημα βρίσκεται στις υποδομές και στην αξία που μένει στην οικονομία.

Ο ελληνικός τουρισμός προσελκύει περισσότερη τραπεζική χρηματοδότηση και επενδύει στην αναβάθμιση των εγκαταστάσεών του. Ταυτόχρονα, όμως, αντιμετωπίζει ένα δύσκολο οικονομικό στοίχημα: να μετατρέψει τις νέες επενδύσεις σε διατηρήσιμη κερδοφορία, μέσα σε συνθήκες φορολογικής πίεσης και έντονης εποχικότητας.

Τα υπόλοιπα δανείων προς επιχειρήσεις καταλυμάτων και εστίασης έφτασαν τα 10,9 δισ. ευρώ τον Αύγουστο του 2026, ενώ οι επενδύσεις του τουριστικού κλάδου ανήλθαν σε 5 δισ. ευρώ το 2025.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση του ΙΝΣΕΤΕ, με αντικείμενο τη μελέτη «Ελληνικός Τουρισμός: Επιτεύγματα, Προκλήσεις, Προοπτικές», αποτυπώνουν έναν κλάδο που μεγαλώνει και αλλάζει σύνθεση. Αναδεικνύουν, παράλληλα, τα εμπόδια που πρέπει να αντιμετωπιστούν ώστε η ανάπτυξη να ωφελεί επιχειρήσεις, εργαζομένους και προορισμούς.

Από τα 4,6 στα 10,9 δισ. ευρώ τα δανειακά υπόλοιπα

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Τάσος Αναστασάτος, επικεφαλής οικονομολόγος της Eurobank, τα υπόλοιπα δανείων προς καταλύματα και εστίαση αυξήθηκαν από 4,6 δισ. ευρώ το 2016 σε περίπου 10 δισ. ευρώ το 2025.

Πρόκειται για υπερδιπλασιασμό, περίπου 2,2 φορές μέσα στη συγκεκριμένη περίοδο. Η άνοδος συνεχίστηκε το 2026, με το υπόλοιπο να διαμορφώνεται στα 10,9 δισ. ευρώ έως τον Αύγουστο.

Οι νέες χορηγήσεις ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 1,22 δισ. ευρώ ετησίως την τελευταία πενταετία. Παράλληλα, το μερίδιο καταλυμάτων και εστίασης στα νέα δάνεια αυξήθηκε από 8,9% το 2020 σε περίπου 15% το 2025.

«Άρα, οι τράπεζες στηρίζουν τόσο την ποσοτική αύξηση όσο και τον μετασχηματισμό του ελληνικού τουριστικού τομέα», επισήμανε ο κ. Αναστασάτος.

Τα 10,9 δισ. ευρώ αποτελούν υπόλοιπο δανείων, όχι νέα χρηματοδότηση που δόθηκε μέσα σε ένα έτος. Αντίστοιχα, οι επενδύσεις των 5 δισ. ευρώ δεν ταυτίζονται με τις τραπεζικές χορηγήσεις, καθώς αποτελούν διαφορετικό οικονομικό μέγεθος.

Η στροφή στα πεντάστερα

Η χρηματοδότηση συνοδεύει την ποιοτική μεταβολή του ξενοδοχειακού δυναμικού.

Σύμφωνα με την παρουσίαση, ο αριθμός των ξενοδοχείων πέντε αστέρων αυξήθηκε κατά 6,3 φορές στην εξεταζόμενη περίοδο, ενώ το μερίδιό τους στο σύνολο των ξενοδοχειακών μονάδων ανέβηκε από 1,6% σε 8,6%.

Η στροφή σε υψηλότερες κατηγορίες καταλυμάτων δημιουργεί δυνατότητες προσέλκυσης επισκεπτών με μεγαλύτερη δαπάνη. Δεν εξασφαλίζει, ωστόσο, από μόνη της υψηλότερη καθαρή απόδοση.

Η οικονομική επιτυχία μιας επένδυσης εξαρτάται και από την πληρότητα, τη διάρκεια λειτουργίας, το λειτουργικό κόστος και τη δυνατότητα της επιχείρησης να διατηρεί ανταγωνιστικές τιμές.

Αναστασάτος: Αλλαγή προτεραιοτήτων στις δημόσιες υποδομές

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Eurobank έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη οι δημόσιες υποδομές να ακολουθήσουν την αναβάθμιση των ιδιωτικών επενδύσεων:

«Χρειάζεται αλλαγή σε επενδυτικές προτεραιότητες, σε δημόσιες υποδομές που μπορούν να στηρίξουν αυτό το μοντέλο τουρισμού. Το τραπεζικό σύστημα έχει καλύτερα μεγέθη από ποτέ, αλλά και την απαραίτητη τεχνογνωσία, για να στηρίξει αυτόν τον μετασχηματισμό».

Το οικονομικό νόημα είναι σαφές: η ανταγωνιστικότητα ενός ξενοδοχείου επηρεάζεται και από τη λειτουργία του προορισμού στον οποίο βρίσκεται.

Μεταφορές, ύδρευση, διαχείριση απορριμμάτων και δημόσιες υπηρεσίες συνδιαμορφώνουν την εμπειρία του επισκέπτη και τις αντοχές της τοπικής κοινωνίας.

Η φορολογία περιορίζει το περιθώριο ανταγωνισμού

Ο Άρης Ίκκος, επιστημονικός συνεργάτης του ΙΝΣΕΤΕ, παρουσίασε τις επιπτώσεις της φορολογικής επιβάρυνσης στις τουριστικές επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η Ελλάδα κατατάσσεται τρίτη μεταξύ επτά μεσογειακών χωρών στη γενική φορολογική ανταγωνιστικότητα, αλλά υποχωρεί στην πέμπτη θέση στην τουριστική φορολογική ανταγωνιστικότητα.

Η συγκριτική ανάλυση που παρουσιάστηκε αποτυπώνει επιβάρυνση στα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων — EBITDA — κατά 38% έναντι της Κύπρου. Το εύρημα αφορά τη σύγκριση της μελέτης και δεν σημαίνει ότι κάθε ελληνικό ξενοδοχείο εμφανίζει την ίδια διαφορά κερδοφορίας από κάθε κυπριακό.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένες είναι οι επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν ισχυρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και δυσκολεύονται να μετακυλίσουν πρόσθετο κόστος στις τιμές τους.

Στην παρουσίαση αναφέρθηκε επίσης ότι οι εισπράξεις από το Τέλος Ανθεκτικότητας αντιστοιχούν περίπου στο 4% του κύκλου εργασιών των ξενοδοχείων. Η αναλογία αποτυπώνει το μέγεθος της επιβάρυνσης σε σχέση με την αγορά· δεν αποτελεί ενιαίο φορολογικό συντελεστή επί του τζίρου.

Το 53% των εσόδων σε ένα τρίμηνο

Η εποχικότητα παραμένει μία από τις βασικές αδυναμίες του μοντέλου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το 53% των εσόδων συγκεντρώνεται στο τρίτο τρίμηνο, ενώ το 90% του τζίρου προέρχεται από πέντε περιφέρειες.

Η συγκέντρωση αυτή έχει άμεση οικονομική σημασία. Οι επιχειρήσεις χρειάζεται να καλύπτουν επενδυτικές υποχρεώσεις και σημαντικό μέρος των ετήσιων δαπανών τους με έσοδα που παράγονται σε περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Επομένως, η διεύρυνση της περιόδου λειτουργίας και η ανάπτυξη περισσότερων προορισμών συνδέονται με την καλύτερη αξιοποίηση του επενδεδυμένου κεφαλαίου και τη μεγαλύτερη διάχυση των ωφελειών.

Χιλιάδες εργαζόμενοι, αλλά και κενές θέσεις

Η μελέτη καταγράφει 475.000 απασχολουμένους σε καταλύματα και εστίαση στο τρίτο τρίμηνο, ενώ περίπου 14% των θέσεων εργασίας παρέμεινε κενό το 2025.

Το ποσοστό πλήρους απασχόλησης διαμορφώθηκε στο 90,4%, έναντι 83,6% το 2015, σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης.

Η συνύπαρξη επενδύσεων και ελλείψεων προσωπικού αναδεικνύει ένα πρακτικό όριο στην ανάπτυξη: οι αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις χρειάζονται επαρκείς και καταρτισμένες ομάδες για να προσφέρουν τις υπηρεσίες που υπόσχονται.

Η στελέχωση, συνεπώς, αποτελεί μέρος της επενδυτικής απόδοσης και της ανταγωνιστικότητας του κλάδου.

Σμπώκου: «Ο τουρισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απομονωμένος τομέας»

Η πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Αγάπη Σμπώκου, συνέδεσε την επόμενη φάση ανάπτυξης με την αξία που δημιουργείται για την οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες.

«Ο τουρισμός δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απομονωμένος τομέας της οικονομίας. Οι άνθρωποι του τουρισμού γνωρίζουμε ότι ο τομέας πρέπει να διαφυλαχθεί με ουσιαστικές κινήσεις που θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά του».

Η εικόνα που προκύπτει είναι ενός κλάδου με ισχυρή επενδυτική δυναμική, αλλά και αυξανόμενες απαιτήσεις. Το επόμενο στοίχημα είναι οι νέες χρηματοδοτήσεις να στηρίζουν επιχειρήσεις με μεγαλύτερη παραγωγικότητα, προορισμούς με ανθεκτικές υποδομές και θέσεις εργασίας με προοπτική.

Πηγή: pagenews.gr