Κόκκινα δάνεια: Το κόστος των καθυστερήσεων και η μάχη για το άρθρο 23

Η απόσυρση της επίμαχης διάταξης μετά τις αντιδράσεις ανέδειξε τη σύγκρουση για τις ισορροπίες μεταξύ δανειοληπτών και servicers. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάγκη να επιταχυνθεί η διευθέτηση των οφειλών, καθώς οι δικαστικές εκκρεμότητες κρατούν δεσμευμένα κεφάλαια και περιορίζουν τη χρηματοδότηση της οικονομίας.

Η έντονη αντιπαράθεση γύρω από το άρθρο 23 του νομοσχεδίου για την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα από τα πιο σύνθετα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας: τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους. Η διάταξη αποσύρθηκε έπειτα από τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης και των δικηγορικών συλλόγων, ωστόσο η συζήτηση για τις καθυστερήσεις στην ανάκτηση των οφειλών παραμένει ανοιχτή.

Τι προέβλεπε το άρθρο 23

Η επίμαχη ρύθμιση έδινε τη δυνατότητα καταγγελίας μιας συμφωνίας αναδιάρθρωσης όταν οι ληξιπρόθεσμες καταβολές ξεπερνούσαν συνολικά την αξία τριών δόσεων. Σε αυτή την περίπτωση, η αρχική απαίτηση θα επανερχόταν, αφαιρουμένων των ποσών που είχαν ήδη καταβληθεί, ενώ η σύμβαση ρύθμισης θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εκτελεστός τίτλος.

Στόχος ήταν να περιοριστούν οι περιπτώσεις οφειλετών που συμφωνούν σε ρύθμιση, συχνά λίγο πριν από έναν πλειστηριασμό, αλλά στη συνέχεια διακόπτουν τις πληρωμές, προκαλώντας νέα καθυστέρηση στη διαδικασία είσπραξης.

Οι επικριτές, από την άλλη πλευρά, υποστήριξαν ότι η διάταξη ενίσχυε υπέρμετρα τη θέση των funds και των servicers, καθώς θα επέτρεπε την αναγκαστική εκτέλεση με βάση ιδιωτική σύμβαση, χωρίς προηγούμενη έκδοση διαταγής πληρωμής. Οι δικηγορικοί σύλλογοι έθεσαν ζήτημα επαρκούς δικαστικής προστασίας των οφειλετών.

Τα 79,65 δισ. ευρώ υπό διαχείριση

Το πρόβλημα έχει σαφές οικονομικό αποτύπωμα. Στα τέλη Ιουνίου 2026, η ονομαστική αξία των δανείων που διαχειρίζονταν οι servicers ανερχόταν σε 79,65 δισ. ευρώ. Από αυτά, 41,5 δισ. αφορούσαν οφειλές ιδιωτών, 28,15 δισ. επιχειρήσεων και 9,98 δισ. ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών.

Η αργή διευθέτηση των απαιτήσεων δεν επιβαρύνει μόνο τους πιστωτές. Κρατά νοικοκυριά και επιχειρήσεις εκτός τραπεζικής χρηματοδότησης, περιορίζει τη ρευστότητα και δυσχεραίνει την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων σύμφωνα με το businessadaily.gr

Οι προειδοποιήσεις ΔΝΤ και ΟΟΣΑ

Το ΔΝΤ και ο ΟΟΣΑ έχουν επισημάνει ότι οι δικαστικές καθυστερήσεις, οι ανακοπές και οι χρονοβόρες διαδικασίες ρευστοποίησης των εξασφαλίσεων εξακολουθούν να εμποδίζουν την οριστική αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Παρά τη σημαντική εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών, το πρόβλημα έχει σε μεγάλο βαθμό μεταφερθεί στους servicers.

Οι επιπτώσεις φτάνουν δυνητικά και στους φορολογουμένους. Οι χαμηλότερες ανακτήσεις από τις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή» αυξάνουν τον κίνδυνο ενεργοποίησης κρατικών εγγυήσεων για τους senior τίτλους.

Η πρόκληση, επομένως, είναι διπλή: αποτελεσματική προστασία των οφειλετών που χρειάζονται πραγματικά μια βιώσιμη ρύθμιση, αλλά και ένα λειτουργικό πλαίσιο που αποτρέπει τις καταχρηστικές καθυστερήσεις. Χωρίς ταχύτερη και οριστική διευθέτηση του ιδιωτικού χρέους, η ανάκαμψη της πιστωτικής επέκτασης και η χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας θα εξακολουθήσουν να συναντούν εμπόδια.