Βρήκε ο Τραμπ διέξοδο από τον πόλεμο με το Ιράν ή πάγωσε μια ακόμη πιο επικίνδυνη σύγκρουση;

Μετά από μήνες βομβαρδισμών, πυραυλικών επιθέσεων, ναυτικών αποκλεισμών και διπλωματικής έντασης, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φαίνεται να βρήκαν έναν τρόπο να σταματήσουν τον πόλεμο.

Η προκαταρκτική συμφωνία που αναμένεται να υπογραφεί στην Ελβετία προσφέρει αυτό που και οι δύο πλευρές αναζητούσαν:

Μια έξοδο από μια σύγκρουση που γινόταν ολοένα πιο δαπανηρή, πιο επικίνδυνη και πιο απρόβλεπτη.

Ωστόσο, πίσω από τους πανηγυρισμούς και τις δηλώσεις περί ειρήνης, παραμένει ένα κρίσιμο ερώτημα:

Έλυσε ο Τραμπ  το πρόβλημα ή απλώς το ανέβαλε;

ΚΑΝΕΙΣ ΔΕΝ ΚΕΡΔΙΣΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ

Όταν ξεκίνησαν οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις εναντίον ιρανικών στρατιωτικών και πυρηνικών εγκαταστάσεων, ο στόχος ήταν σαφής.

Να περιοριστεί ο πυρηνικός κίνδυνος.

Να αποδυναμωθεί η περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης.

Να αποκατασταθεί η αποτρεπτική ισχύς των Ηνωμένων Πολιτειών.

Λίγους μήνες αργότερα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη.

Το Ιράν υπέστη σοβαρές στρατιωτικές απώλειες.

Αλλά απέδειξε επίσης ότι μπορεί να προκαλέσει τεράστιο κόστος στη διεθνή οικονομία μέσω του Στενού του Ορμούζ.

Οι ΗΠΑ διατήρησαν τη στρατιωτική τους υπεροχή.

Αλλά δεν κατάφεραν να επιβάλουν μια καθαρή πολιτική νίκη.

Το αποτέλεσμα είναι μια συμφωνία που περισσότερο αντανακλά τα όρια και των δύο πλευρών παρά την επικράτηση της μίας έναντι της άλλης.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΤΡΑΜΠ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Για τον Τραμπ, η συμφωνία έχει πρωτίστως πολιτική αξία.

Ο πόλεμος είχε αρχίσει να δημιουργεί πιέσεις στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι τιμές των καυσίμων αυξάνονταν.

Οι αγορές ανησυχούσαν.

Η κοινή γνώμη έδειχνε ολοένα μεγαλύτερη κόπωση απέναντι σε μια νέα αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή.

Η εκεχειρία προσφέρει στον Λευκό Οίκο αυτό που χρειαζόταν περισσότερο:

Μια στρατηγική εξόδου.

Ο Trump μπορεί πλέον να παρουσιάσει τη συμφωνία ως απόδειξη ότι η πίεση απέδωσε και ότι η διπλωματία πέτυχε εκεί όπου ο πόλεμος είχε φτάσει στα όριά του.

ΤΟ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΛΥΘΕΙ

Το πρόβλημα είναι ότι το βασικό αντικείμενο της σύγκρουσης παραμένει άλυτο.

Η τύχη του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος μεταφέρεται σε μια νέα φάση διαπραγματεύσεων διάρκειας 60 ημερών.

Εκεί θα κριθεί η πραγματική αξία της συμφωνίας.

Θα δεχθεί η Τεχεράνη να περιορίσει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου;

Θα υπάρξουν μηχανισμοί επιθεώρησης;

Θα αρθούν οι κυρώσεις;

Ή μήπως οι δύο πλευρές απλώς κερδίζουν χρόνο μέχρι την επόμενη κρίση;

Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα θα καθορίσει αν η σημερινή συμφωνία θα καταγραφεί ως ιστορική επιτυχία ή ως μια προσωρινή παύση πυρός.

ΤΟ ΙΡΑΝ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΜΟΡΦΗ ΑΠΟΤΡΟΠΗΣ

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα του πολέμου είναι ότι η στρατιωτική ισχύς δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας επιρροής.

Παρά τις απώλειες που υπέστη, η Τεχεράνη κατάφερε να αποδείξει ότι διαθέτει ένα ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο:

Την ικανότητα να επηρεάζει τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.

Η απειλή για το Στενό του Ορμούζ προκάλεσε σοβαρούς κραδασμούς στις αγορές και αύξησε το κόστος για τη Δύση.

Αυτό έδωσε στο Ιράν διαπραγματευτική ισχύ πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που θα υπεδείκνυε η στρατιωτική ισορροπία.

Με άλλα λόγια, η Τεχεράνη απέδειξε ότι ακόμη και μια αποδυναμωμένη περιφερειακή δύναμη μπορεί να επηρεάσει τη διεθνή ατζέντα.

ΟΙ ΝΙΚΗΤΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΧΑΜΕΝΟΙ

Αν η συμφωνία αντέξει, οι πρώτοι κερδισμένοι θα είναι οι αγορές.

Οι τιμές της ενέργειας έχουν ήδη αρχίσει να αποκλιμακώνονται.

Οι οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές πετρελαίου αποκτούν ανάσα.

Οι επενδυτές βλέπουν με μεγαλύτερη αισιοδοξία το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Κερδισμένο εμφανίζεται επίσης το Πακιστάν, το οποίο αναδεικνύεται σε απρόσμενο διπλωματικό μεσολαβητή.

Από την άλλη πλευρά, οι σκληροπυρηνικοί τόσο στην Ουάσιγκτον όσο και στην Τεχεράνη αντιμετωπίζουν τη συμφωνία με δυσπιστία.

Και το Ισραήλ παραμένει ιδιαίτερα επιφυλακτικό απέναντι σε οποιαδήποτε διευθέτηση αφήνει ανοιχτό το πυρηνικό ζήτημα.

Η ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΕΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΕΠΟΧΗ

Ακόμη κι αν η συμφωνία πετύχει, η περιοχή έχει αλλάξει.

Το Ιράν απέδειξε ότι μπορεί να επηρεάζει τις παγκόσμιες αγορές.

Οι χώρες του Κόλπου αντιλήφθηκαν την ευαλωτότητα των ενεργειακών υποδομών τους.

Το Ισραήλ διαπίστωσε ότι η στρατιωτική υπεροχή δεν αρκεί πάντα για να επιβάλει πολιτικές λύσεις.

Και οι Ηνωμένες Πολιτείες συνειδητοποίησαν ότι ακόμη και ένας περιορισμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπορεί να έχει παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.

Η αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής βρίσκεται πλέον σε φάση αναθεώρησης.

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΡΧΙΖΕΙ ΤΩΡΑ

Η κατάπαυση του πυρός είναι συνήθως το εύκολο μέρος.

Το δύσκολο είναι όσα ακολουθούν.

Η οικοδόμηση εμπιστοσύνης.

Οι μηχανισμοί επαλήθευσης.

Οι πολιτικές παραχωρήσεις.

Η διαχείριση των περιφερειακών ανταγωνισμών.

Όλα αυτά είναι πολύ πιο σύνθετα από μια στρατιωτική συμφωνία.

Και συχνά αποτυγχάνουν.

ΕΙΡΗΝΗ Ή ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ;

Το μεγαλύτερο ερώτημα που αφήνει πίσω της η συμφωνία δεν αφορά το παρελθόν.

Αφορά το μέλλον.

Ο Τραμπ βρήκε αναμφίβολα έναν τρόπο να σταματήσει έναν πόλεμο που γινόταν ολοένα πιο δύσκολος να διαχειριστεί.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έλυσε τη σύγκρουση.

Η συμφωνία μοιάζει περισσότερο με αναγνώριση των ορίων και των δύο πλευρών παρά με οριστική διευθέτηση των διαφορών τους.

Γι’ αυτό και η ιστορία πιθανότατα δεν θα θυμάται αυτή τη στιγμή ως το τέλος της αντιπαράθεσης ΗΠΑ–Ιράν.

Θα τη θυμάται ως τη στιγμή που η σύγκρουση μεταφέρθηκε από το πεδίο της μάχης στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Και εκεί, ίσως, αρχίζει η πιο δύσκολη μάχη από όλες.

Πηγή: pagenews.gr