Ισραήλ: Κάλπες-φωτιά για τον Νετανιάχου – Συμμετοχή-ρεκόρ από το 1973 και πολιτικό θρίλερ

Στις κάλπες οι Ισραηλινοί για πρώτη φορά μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Η συμμετοχή έφτασε το 44,9% έως τις 14:00, στο υψηλότερο επίπεδο για τη συγκεκριμένη ώρα από το 1973. Νετανιάχου και Γκάντι Άιζενκοτ συγκρούονται για την επόμενη ημέρα του Ισραήλ, με τη Γάζα, το Ιράν, τη Δυτική Όχθη και την κρίση των θεσμών να καθορίζουν το πολιτικό διακύβευμα.

Σε μία από τις σημαντικότερες εκλογικές αναμετρήσεις της σύγχρονης ιστορίας του, το Ισραήλ ψηφίζει σήμερα, Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026, με την προσέλευση των πολιτών να καταγράφει επίπεδα που παραπέμπουν στην περίοδο μετά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ.

Σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, έως τις 14:00 τοπική ώρα είχε ψηφίσει το 44,9% των εγγεγραμμένων εκλογέων, ποσοστό αυξημένο κατά έξι ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το αντίστοιχο χρονικό σημείο των εκλογών του 2022.

Περίπου 3,29 εκατομμύρια πολίτες είχαν ήδη προσέλθει στις κάλπες, καταγράφοντας την υψηλότερη συμμετοχή για τη συγκεκριμένη ώρα από τότε που τηρούνται τα σχετικά στοιχεία, το 1973.

Το ποσοστό αυτό αφορά την ενδιάμεση καταμέτρηση και όχι την τελική συμμετοχή.

Η μεγάλη κινητοποίηση αποτυπώνει την ένταση μιας εκλογικής διαδικασίας που διεξάγεται σε συνθήκες βαθιάς πολιτικής πόλωσης και παρατεταμένης περιφερειακής αστάθειας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος διεκδικεί τη διατήρηση της εξουσίας απέναντι σε ένα αντιπολιτευτικό μπλοκ με κεντρικό πρόσωπο τον πρώην στρατηγό Γκάντι Άιζενκοτ.

Η πρώτη εκλογική αναμέτρηση μετά την 7η Οκτωβρίου

Η σημερινή ψηφοφορία είναι η πρώτη εθνική εκλογική αναμέτρηση μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τον πόλεμο που ακολούθησε στη Γάζα.

Η επίθεση, οι σοβαρές αποτυχίες ασφαλείας που ανέδειξε, η διαχείριση του πολέμου και οι επιπτώσεις του στην ισραηλινή κοινωνία αποτελούν βασικά ζητήματα της προεκλογικής αντιπαράθεσης.

Η αντιπολίτευση αποδίδει πολιτικές ευθύνες στην κυβέρνηση Νετανιάχου για τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε η επίθεση.

Η κυβερνητική πλευρά προβάλλει την εμπειρία του πρωθυπουργού σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας και την ανάγκη αντιμετώπισης των περιφερειακών απειλών.

Η σύγκρουση δεν περιορίζεται στην εξωτερική πολιτική.

Αφορά επίσης τη λειτουργία των θεσμών, τις σχέσεις κράτους και θρησκείας, τη στρατιωτική θητεία και το μέλλον της ισραηλινής δημοκρατίας.

Νετανιάχου: «Είναι ώρα έκτακτης ανάγκης»

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επιχείρησε να κινητοποιήσει τους ψηφοφόρους της δεξιάς, προειδοποιώντας για την υψηλή συμμετοχή σε περιοχές όπου η αντιπολίτευση διαθέτει ισχυρή παρουσία.

Σε ανάρτησή του κατά τη διάρκεια της εκλογικής ημέρας απηύθυνε κάλεσμα:

«Ψηφοφόροι της δεξιάς, αυτή είναι ώρα έκτακτης ανάγκης».

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει τοποθετήσει στο κέντρο της εκστρατείας του την ασφάλεια της χώρας και την απειλή που, σύμφωνα με τον ίδιο, συνιστά το Ιράν.

Στις τελευταίες ημέρες της προεκλογικής περιόδου επανέφερε το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον της Τεχεράνης.

Η επιλογή αυτή αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η περιφερειακή ασφάλεια συνδέεται άμεσα με την εσωτερική πολιτική αντιπαράθεση.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η συνέχιση της σημερινής στρατηγικής είναι απαραίτητη για την προστασία της χώρας.

Οι αντίπαλοί της αμφισβητούν ότι η στρατιωτική εμπειρία της κυβέρνησης μπορεί να υποκαταστήσει τη λογοδοσία για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου.

Άιζενκοτ: «Η ασφάλεια του Ισραήλ δεν είναι πολιτικό διαπραγματευτικό χαρτί»

Ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων και επικεφαλής του κόμματος Yashar, αποτελεί το κεντρικό πρόσωπο του αντιπολιτευτικού μπλοκ.

Η αντιπαράθεσή του με τον Νετανιάχου επικεντρώνεται ιδιαίτερα στη διαχείριση της εθνικής ασφάλειας και στις ευθύνες της κυβέρνησης.

Σε παρέμβασή του στην πλατφόρμα X, ο Άιζενκοτ δήλωσε:

«Ο άνθρωπος επί των ημερών του οποίου συνέβη η μεγαλύτερη καταστροφή στην ιστορία του κράτους αρνείται να καταλάβει ότι η ασφάλεια του Ισραήλ δεν είναι πολιτικό διαπραγματευτικό χαρτί και ότι το κράτος του Ισραήλ δεν είναι προσωπική του ιδιοκτησία».

Η δήλωση συμπυκνώνει την πολιτική επιχειρηματολογία της αντιπολίτευσης, η οποία επιδιώκει να συνδέσει το ζήτημα της ασφάλειας με τη θεσμική λογοδοσία.

Ο Άιζενκοτ και οι συνεργαζόμενες αντιπολιτευτικές δυνάμεις έχουν δεσμευθεί να προωθήσουν κρατική έρευνα για τις αποτυχίες που συνδέονται με την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου.

Παράλληλα, προτείνουν αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο και στη στρατιωτική θητεία.

Η σύγκρουση για τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη

Η εκλογική αναμέτρηση θα επηρεάσει την κατεύθυνση της ισραηλινής πολιτικής απέναντι στους Παλαιστινίους.

Κόμματα που συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό του Νετανιάχου έχουν προωθήσει προτάσεις για προσάρτηση της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης και για μετακίνηση Παλαιστινίων από τη Γάζα.

Οι προτάσεις αυτές προκαλούν έντονες διεθνείς αντιδράσεις, καθώς εγείρουν σοβαρά ζητήματα διεθνούς δικαίου, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και περιφερειακής σταθερότητας.

Η αντιπολίτευση δεν συγκροτεί ενιαίο ιδεολογικό μέτωπο στο Παλαιστινιακό.

Περιλαμβάνει κόμματα με διαφορετικές θέσεις για τη μελλοντική διευθέτηση, την ασφάλεια και τη σχέση του Ισραήλ με τα παλαιστινιακά εδάφη.

Ωστόσο, η αλλαγή κυβερνητικού συνασπισμού θα μπορούσε να επηρεάσει τις πολιτικές προτεραιότητες και τον τρόπο διαχείρισης των σχέσεων με την Ουάσιγκτον και τους περιφερειακούς εταίρους.

Η Δικαιοσύνη και η στρατιωτική θητεία στο επίκεντρο

Ένα από τα σημαντικότερα εσωτερικά ζητήματα αφορά τη δικαστική μεταρρύθμιση.

Η κυβέρνηση Νετανιάχου είχε προωθήσει αλλαγές που προκάλεσαν μαζικές διαδηλώσεις το 2023, με τους επικριτές να υποστηρίζουν ότι περιορίζουν τους θεσμικούς ελέγχους στην εκτελεστική εξουσία.

Η αντιπολίτευση δεσμεύεται να ανατρέψει τις αλλαγές που έχουν ήδη νομοθετηθεί.

Εξίσου σημαντική είναι η διαφωνία για τη στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων.

Η εξαίρεσή τους από τη στράτευση αποτελεί διαχρονική πηγή αντιπαράθεσης, ιδιαίτερα μετά τις αυξημένες στρατιωτικές ανάγκες που δημιούργησε ο πόλεμος.

Ο κυβερνητικός συνασπισμός περιλαμβάνει υπερορθόδοξα κόμματα, ενώ η αντιπολίτευση προτείνει τον τερματισμό των μακροχρόνιων εξαιρέσεων.

Η στάση των συγκεκριμένων κομμάτων ενδέχεται να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Η εκλογική αριθμητική και οι 61 έδρες

Η Κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο, διαθέτει 120 έδρες.

Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτείται η υποστήριξη τουλάχιστον 61 βουλευτών.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις πριν από την ψηφοφορία κατέγραφαν περίπου 54 έδρες για το μπλοκ του Άιζενκοτ και 50 για τον συνασπισμό του Νετανιάχου.

Οι υπόλοιπες έδρες κατανέμονταν μεταξύ αραβικών και άλλων κομμάτων.

Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν προεκλογικές εκτιμήσεις και όχι εκλογικό αποτέλεσμα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το εκλογικό όριο του 3,25%.

Η είσοδος ή ο αποκλεισμός μικρότερων κομμάτων από την Κνεσέτ μπορεί να μεταβάλει ουσιαστικά την κατανομή των εδρών και τις δυνατότητες σχηματισμού συνασπισμών.

Παράλληλα, η σχέση των δύο μεγαλύτερων πολιτικών μπλοκ με τα αραβικά κόμματα αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για τις μετεκλογικές ισορροπίες.

Ο ρόλος του προέδρου Χέρτσογκ

Εάν κανένα πολιτικό μπλοκ δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική υποστήριξη, η διαδικασία θα περάσει στο στάδιο των διαβουλεύσεων.

Ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ θα συμβουλευτεί τους εκπροσώπους των κομμάτων και θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο πρόσωπο που εκτιμά ότι έχει τις μεγαλύτερες δυνατότητες να συγκεντρώσει πλειοψηφία.

Η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες.

Ο Χέρτσογκ έχει ήδη εκφράσει την επιθυμία να αποφευχθεί μια νέα περίοδος επαναλαμβανόμενων εκλογικών αναμετρήσεων, αντίστοιχη με την πολιτική αστάθεια της περιόδου 2019–2021.

Στο πλαίσιο αυτό, ένα ενδεχόμενο κυβέρνησης εθνικής ενότητας μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεων, εφόσον δεν καταστεί εφικτός άλλος συνασπισμός.

Ωστόσο, οι πολιτικές διαφορές μεταξύ των δύο πλευρών παραμένουν σημαντικές.

Γιατί το 1973 επιστρέφει στη δημόσια συζήτηση

Η σύγκριση με το 1973 έχει ιδιαίτερο ιστορικό βάρος.

Οι ισραηλινές εκλογές εκείνης της χρονιάς διεξήχθησαν μετά τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, ο οποίος είχε προκαλέσει βαθύ κοινωνικό τραύμα και έντονη αμφισβήτηση της τότε πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.

Η Γκόλντα Μέιρ παρέμεινε αρχικά στην εξουσία, αλλά η πίεση για λογοδοσία συνέβαλε στη μετέπειτα παραίτησή της.

Σήμερα, η αναφορά στο 1973 αφορά πρωτίστως το επίπεδο της συμμετοχής σε συγκεκριμένες ώρες της ψηφοφορίας.

Ωστόσο, η ιστορική αναλογία αποκτά πολιτική βαρύτητα λόγω των συζητήσεων για την ασφάλεια, την κρατική ευθύνη και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς μετά την 7η Οκτωβρίου 2023.

Οι δύο ιστορικές περίοδοι δεν είναι ταυτόσημες.

Και στις δύο, όμως, ο δημόσιος διάλογος περιλαμβάνει το ερώτημα πώς μια μεγάλη κρίση εθνικής ασφάλειας επηρεάζει τη σχέση πολιτών και πολιτικής ηγεσίας.

Η επόμενη ημέρα: Ιράν, ΗΠΑ και Μέση Ανατολή

Το εκλογικό αποτέλεσμα θα έχει συνέπειες πέρα από τα σύνορα του Ισραήλ.

Οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η στρατηγική απέναντι στο Ιράν, το μέλλον της Γάζας και οι εξελίξεις στη Δυτική Όχθη θα αποτελέσουν κρίσιμα ζητήματα για τη νέα κυβέρνηση.

Η Ουάσιγκτον παραμένει ο σημαντικότερος στρατηγικός εταίρος του Ισραήλ.

Η επιλογή κυβερνητικού συνασπισμού μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο συνεργασίας των δύο χωρών σε ζητήματα στρατιωτικής πολιτικής, διπλωματίας και περιφερειακής ασφάλειας.

Παράλληλα, οι αραβικές κυβερνήσεις παρακολουθούν στενά την αναμέτρηση, ιδιαίτερα λόγω των συνεπειών που ενδέχεται να έχουν οι ισραηλινές αποφάσεις για το Παλαιστινιακό.

Η επόμενη κυβέρνηση θα κληθεί να διαχειριστεί ένα εξαιρετικά σύνθετο περιβάλλον, όπου η εσωτερική πολιτική σταθερότητα συνδέεται άμεσα με τις διεθνείς σχέσεις.

Το εκλογικό θρίλερ μόλις αρχίζει

Οι κάλπες αναμένεται να κλείσουν στις 22:00 τοπική ώρα, οπότε θα δημοσιοποιηθούν οι πρώτες εκτιμήσεις από τα exit polls.

Τα επίσημα αποτελέσματα αναμένονται τις επόμενες ημέρες.

Η αυξημένη συμμετοχή δείχνει ότι η αναμέτρηση έχει κινητοποιήσει σημαντικό μέρος της ισραηλινής κοινωνίας.

Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, από μόνη της ποιο πολιτικό μπλοκ θα ωφεληθεί.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα συγκεντρώσει περισσότερες έδρες, αλλά ποιος θα μπορέσει να εξασφαλίσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία των 61 βουλευτών.

Η σημερινή ψηφοφορία πραγματοποιείται σε μια χώρα που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες του πολέμου, τις αντιπαραθέσεις για την εθνική ασφάλεια και βαθιές εσωτερικές πολιτικές διαφωνίες.

Η συμμετοχή-ρεκόρ σε ενδιάμεσο στάδιο της εκλογικής διαδικασίας προσδίδει ιστορικό χαρακτήρα στην ημέρα.

Η τελική πολιτική έκβαση, όμως, θα κριθεί από την κατανομή των εδρών και τις δύσκολες διαπραγματεύσεις που ενδέχεται να ακολουθήσουν.

Πηγή: pagenews.gr