Βενιζέλος: «Δεν θα μας λύσει η Γαλλία τα ελληνοτουρκικά» – Καρφιά για τη στρατηγική Μητσοτάκη

Παρέμβαση με πολλαπλούς αποδέκτες από τον πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης: Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, η γαλλική διακοίνωση στην Άγκυρα και το «σύνδρομο Ζυρίχης–Λονδίνου». Αιχμές για την απουσία εθνικής στρατηγικής, αμφισβήτηση της πολιτικής ηγεμονίας της κυβέρνησης και μηνύματα για ΠΑΣΟΚ και συνεργασίες ενόψει του 2027.

Μια παρέμβαση που υπερβαίνει κατά πολύ την υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου πραγματοποίησε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, θέτοντας ευθέως ζήτημα εθνικής στρατηγικής, διπλωματικής πρωτοβουλίας και πολιτικής ηγεσίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών αντιπαραθέσεων.

Μιλώντας στην εκπομπή «Στο Κέντρο» του ΕΡΤnews, με τον Γιώργο Κουβαρά, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και πρώην υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις μεγάλες εκκρεμότητες της εξωτερικής της πολιτικής χωρίς την αναγκαία στρατηγική προετοιμασία.

Το κεντρικό μήνυμά του ήταν ότι ούτε η γαλλική διπλωματική κινητοποίηση ούτε η εγκατάσταση ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μπορούν να υποκαταστήσουν την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και την ουσιαστική αντιμετώπιση των ελληνοτουρκικών διαφορών.

«Δεν μπορεί η χώρα να λύνει τα θέματά της σε αυτά τα μείζονα, που είναι η βαριά εθνική ατζέντα Κυπριακό, ελληνοτουρκικά δια κάποιου άλλου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η τοποθέτηση αποκτά πρόσθετο πολιτικό βάρος καθώς ο Βενιζέλος δεν περιορίστηκε σε μια νομική ανάλυση. Συνέδεσε τις δυσκολίες της ελληνικής διπλωματίας με την έλλειψη ευρύτερων πολιτικών συναινέσεων, θέτοντας παράλληλα ερωτήματα για το μοντέλο διακυβέρνησης της χώρας μετά τις εκλογές του 2027.

Το μήνυμα προς το Μαξίμου: Η Γαλλία έχει συμφέροντα, αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει την Αθήνα

Η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία για τις εργασίες που συνδέονται με την ηλεκτρική διασύνδεση αποτέλεσε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της συνέντευξης.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος εξήγησε ότι η ρηματική διακοίνωση αποτελεί καθιερωμένο διπλωματικό μέσο επικοινωνίας μεταξύ κρατών και δεν ταυτίζεται αυτομάτως με αίτημα άδειας.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Γαλλία δεν δρα χωρίς δικά της συμφέροντα στην περιοχή.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, γαλλικές επιχειρήσεις συμμετέχουν στην υλοποίηση του έργου, ενώ η γαλλική σημαία του ερευνητικού σκάφους δημιουργεί πρόσθετη διπλωματική διάσταση.

«Η Γαλλία ανέλαβε να διευθετήσει κάποια θέματα με την Τουρκία», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι το Παρίσι οφείλει να προστατεύει πρωτίστως τα δικά του συμφέροντα.

Η ουσία της παρέμβασής του βρίσκεται στη διάκριση ανάμεσα στη συμμαχική συνδρομή και στην επίλυση μιας διμερούς διαφοράς.

Κατά τον πρώην υπουργό Εξωτερικών, η Γαλλία μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση πρακτικών ζητημάτων που σχετίζονται με το έργο, αλλά δεν μπορεί να αποφασίσει για την οριοθέτηση της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή της ΑΟΖ.

«Δεν θα το λύσουμε ούτε μέσω Γαλλίας, ούτε με τη μερική οριοθέτηση με την Αίγυπτο», υποστήριξε.

Πρόκειται για μια θέση που διαφοροποιεί την ουσιαστική διπλωματική επίλυση από την πολιτική αξιοποίηση της υποστήριξης ισχυρών συμμάχων.

Η απάντηση της κυβέρνησης: Το καλώδιο προχωρά χωρίς υποχώρηση

Η παρέμβαση Βενιζέλου έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία η κυβέρνηση επιμένει ότι η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας που θα υλοποιηθεί με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews στις 9 Νοεμβρίου, είχε υπογραμμίσει ότι το έργο θα προχωρήσει χωρίς υποχώρηση, με παράλληλη διαφύλαξη της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή.

Η κυβερνητική προσέγγιση διαχωρίζει τη διπλωματική ενημέρωση τρίτων κρατών από την αναγνώριση δικαιώματος έγκρισης των ερευνών.

Από την άλλη πλευρά, ο Βενιζέλος επιμένει ότι η δυνατότητα υλοποίησης ενός συγκεκριμένου έργου δεν σημαίνει και οριστική διευθέτηση των εκκρεμοτήτων για τις θαλάσσιες ζώνες.

Οι δύο προσεγγίσεις δεν είναι κατ’ ανάγκην αντίθετες ως προς την ανάγκη ολοκλήρωσης του καλωδίου. Διαφέρουν, ωστόσο, ως προς το βάρος που αποδίδεται στη συνολική διπλωματική στρατηγική.

«Χωρίς οριοθέτηση δεν μπορείς να ασκήσεις τα πλήρη δικαιώματά σου»

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη νομική διάσταση της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Εξήγησε ότι τα κυριαρχικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα υφίστανται αυτοδικαίως, ενώ η ΑΟΖ προϋποθέτει ανακήρυξη. Σε περιοχές όπου οι θαλάσσιες αξιώσεις κρατών επικαλύπτονται, η απουσία οριοθέτησης δημιουργεί πρακτικές και νομικές εκκρεμότητες.

«Χωρίς οριοθέτηση δεν μπορείς να ασκήσεις τα πλήρη δικαιώματά σου, θα υπάρχει πάντα ένα πρόβλημα προσωρινότητας», υπογράμμισε.

Η θέση αυτή δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα στερείται κυριαρχικών δικαιωμάτων πριν από την οριοθέτηση. Αναδεικνύει τη δυσκολία πλήρους και ανεμπόδιστης άσκησής τους σε αμφισβητούμενες περιοχές.

Ο Βενιζέλος υπενθύμισε ότι η οριοθέτηση μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω διακρατικής συμφωνίας είτε μέσω διεθνούς δικαιοδοτικής διαδικασίας.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, στο Διεθνές Δικαστήριο για το Δίκαιο της Θάλασσας και στη διεθνή διαιτησία.

Το πολιτικό συμπέρασμα της τοποθέτησής του είναι ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια συγκροτημένη στρατηγική διαχείρισης των διαφορών της και όχι την προσδοκία ότι κάθε επιμέρους έργο θα επιλύσει αυτομάτως τα μεγάλα ζητήματα.

Το καλώδιο δεν λύνει τα ελληνοτουρκικά – Οι εκκρεμότητες με Τουρκία, Λιβύη και Αλβανία

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος επέμεινε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δεν πρέπει να επισκιάζει τη συνολική εικόνα των θαλάσσιων διαφορών.

Υπενθύμισε ότι η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε μερική οριοθέτηση με την Αίγυπτο και σε συμφωνία με την Ιταλία, ενώ παραμένουν ανοιχτά τα ζητήματα οριοθέτησης με την Τουρκία, τη Λιβύη και την Αλβανία.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις πρόσθετες τουρκικές αξιώσεις, όπως η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών, ο ελληνικός εναέριος χώρος και οι περιοχές έρευνας και διάσωσης.

Οι συγκεκριμένες αξιώσεις δεν αποτελούν αντικείμενο της ίδιας νομικής διαφοράς με την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη σαφή διάκρισή τους.

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών επισήμανε ότι ακόμη και η επιτυχής εγκατάσταση του καλωδίου δεν θα επιλύσει τις ευρύτερες διμερείς διαφορές.

Αυτό αποτελεί και ένα από τα κεντρικά σημεία της παρέμβασής του: η υλοποίηση ενός ενεργειακού έργου μπορεί να έχει μεγάλη οικονομική και γεωπολιτική σημασία, χωρίς να ισοδυναμεί με οριστική διευθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

NAVTEX και αντί-NAVTEX: Γιατί ο Βενιζέλος απορρίπτει τη διπλωματία των αναγγελιών

Ξεχωριστή αναφορά έκανε στις NAVTEX και στις τουρκικές αντί-NAVTEX, που έχουν επανειλημμένα βρεθεί στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης για τις θαλάσσιες έρευνες.

Ο Βενιζέλος εξήγησε ότι οι σχετικές αναγγελίες αποτελούν εργαλεία ενημέρωσης για τη ναυσιπλοΐα και τη θαλάσσια ασφάλεια, όχι μηχανισμούς οριοθέτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Κατά την ανάλυσή του, η ανταλλαγή αναγγελιών δεν μπορεί να υποκαταστήσει μια διεθνή συμφωνία ή μια δικαστική απόφαση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι NAVTEX στερούνται πολιτικής σημασίας. Στην Ανατολική Μεσόγειο χρησιμοποιούνται συχνά και ως μέσα προβολής αντικρουόμενων θέσεων.

Η νομική τους λειτουργία, ωστόσο, παραμένει διαφορετική από την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε επίσης ότι θα μπορούσε να εξεταστεί ένας ευρύτερος μηχανισμός περιφερειακής συνεννόησης στην Ανατολική Μεσόγειο, υπενθυμίζοντας παλαιότερες συζητήσεις για τη διοργάνωση σχετικής διάσκεψης.

Το «σύνδρομο Ζυρίχης–Λονδίνου» και ο φόβος του πολιτικού κόστους

Η πιο ιστορική και ταυτόχρονα πολιτική αναφορά της συνέντευξης ήταν εκείνη στο λεγόμενο «σύνδρομο Ζυρίχης–Λονδίνου».

Ο Βενιζέλος χρησιμοποίησε τον όρο για να περιγράψει την επιφυλακτικότητα της ελληνικής πολιτικής ηγεσίας απέναντι σε αποφάσεις που ενδέχεται να προκαλέσουν έντονες εσωτερικές αντιδράσεις.

Ως παράδειγμα επικαλέστηκε τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τις συμφωνίες Ζυρίχης–Λονδίνου για την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Υπενθύμισε ότι ο Καραμανλής και ο Ευάγγελος Αβέρωφ είχαν δεχθεί σφοδρή κριτική για τις συμφωνίες, παρότι η ιστορική αξιολόγησή τους μεταβλήθηκε με την πάροδο των δεκαετιών.

Η αναφορά του Βενιζέλου δεν συνιστά πρόταση αποδοχής συγκεκριμένων τουρκικών αξιώσεων.

Αποτελεί, αντίθετα, επιχείρημα υπέρ της ανάγκης να συζητούνται ανοιχτά οι δύσκολες διπλωματικές επιλογές, οι πιθανές συνέπειές τους και το πολιτικό κόστος που ενδέχεται να συνεπάγονται.

Αιχμές για Μητσοτάκη: Κοινοβουλευτική κυριαρχία χωρίς πολιτική ηγεμονία

Από την εξωτερική πολιτική, ο Ευάγγελος Βενιζέλος πέρασε στη συνολική λειτουργία του πολιτικού συστήματος, διατυπώνοντας μια ευρύτερη κριτική για το κυβερνητικό μοντέλο.

Υποστήριξε ότι η κοινοβουλευτική πλειοψηφία και η δημοσκοπική υπεροχή δεν ταυτίζονται απαραίτητα με την πολιτική ηγεμονία.

Κατά την άποψή του, η πολιτική ηγεμονία προϋποθέτει τη δυνατότητα μιας κυβέρνησης να διαμορφώνει ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές συναινέσεις γύρω από στρατηγικές επιλογές.

Με αυτή τη διάκριση, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έθεσε ζήτημα ουσιαστικής πολιτικής καθοδήγησης, πέρα από την αριθμητική ισχύ μιας κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Η παρέμβασή του αφορά όχι μόνο την κυβέρνηση Μητσοτάκη, αλλά και την ικανότητα του συνολικού πολιτικού συστήματος να συμφωνεί σε μακροπρόθεσμους εθνικούς στόχους.

Εκλογές 2027: Η συζήτηση για τις κυβερνήσεις συνεργασίας

Ο Βενιζέλος αναφέρθηκε και στο μοντέλο της αυτοδύναμης μονοκομματικής κυβέρνησης, επισημαίνοντας ότι η μεταπολιτευτική εμπειρία περιλαμβάνει τόσο περιόδους αυτοδυναμίας όσο και κυβερνήσεις συνεργασίας.

Επικαλέστηκε την εμπειρία της οικονομικής κρίσης και τις κυβερνήσεις Παπαδήμου και Σαμαρά–Βενιζέλου, στις οποίες συμμετείχε.

Υποστήριξε ότι η αυτοδυναμία μπορεί να αποδίδει μέχρι ενός σημείου, αλλά η χώρα χρειάζεται ευρύτερες συναινέσεις με πραγματικό αντίκρισμα στην οικονομία και στην κοινωνία.

Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει των εκλογών του 2027, καθώς επαναφέρει τη συζήτηση για τη δυνατότητα σχηματισμού κυβερνητικών συνεργασιών.

Ωστόσο, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν παρουσίασε συγκεκριμένη πρόταση μετεκλογικής συνεργασίας.

ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία: Γιατί ο Βενιζέλος βλέπει εμπόδια στη συγκυβέρνηση

Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο συνεργασίας ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας, ο Ευάγγελος Βενιζέλος υποστήριξε ότι σήμερα δεν υπάρχουν οι αναγκαίες πολιτικές προϋποθέσεις.

Ως βασικούς λόγους ανέφερε την επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των δύο κομμάτων, ιδιαίτερα εξαιτίας της υπόθεσης των υποκλοπών και άλλων θεσμικών ζητημάτων.

Παράλληλα, σημείωσε ότι το ΠΑΣΟΚ δικαιούται να επιδιώκει το καλύτερο δυνατό εκλογικό αποτέλεσμα και να αξιολογήσει τις επιλογές του με βάση τον συσχετισμό που θα προκύψει από την κάλπη.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στη θέση του μικρότερου εταίρου σε μια κυβέρνηση συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι αντιμετωπίζει διαρθρωτικές πολιτικές δυσκολίες.

Η τοποθέτησή του συνδυάζει την αναγνώριση της ανάγκης για ευρύτερες συναινέσεις με τη διαπίστωση ότι οι σημερινές σχέσεις των κομμάτων δυσχεραίνουν μια τέτοια προοπτική.

Το μήνυμα προς το ΠΑΣΟΚ και η αναφορά στον Τσίπρα

Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στάθηκε και στην ιστορική εμπειρία του κόμματος κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Υποστήριξε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν έχει αναδείξει επαρκώς τον ρόλο του στη διατήρηση της οικονομικής και θεσμικής σταθερότητας της χώρας εκείνη την περίοδο.

Η παρέμβαση αυτή συνιστά πολιτική αποτίμηση της ιστορικής διαδρομής του κόμματος, με έμφαση στην ανάγκη να διαμορφώσει μια σαφή πρόταση για το μέλλον.

Αναφερόμενος στην ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα, ο Βενιζέλος επανέφερε τη δική του εκτίμηση περί στρατηγικής ήττας του ΣΥΡΙΖΑ μετά το 2019.

Υποστήριξε ότι η πολιτική δυσαρέσκεια δεν αρκεί από μόνη της για τη συγκρότηση μιας εναλλακτικής κυβερνητικής πρότασης, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον κατακερματισμού των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις διεργασίες στον ευρύτερο συντηρητικό χώρο και στον Αντώνη Σαμαρά, περιγράφοντας ένα πολιτικό πεδίο με πολλαπλές εσωτερικές διαφοροποιήσεις.

Το πραγματικό διακύβευμα: Εθνική στρατηγική πέρα από την επόμενη κάλπη

Η παρέμβαση του Ευάγγελου Βενιζέλου συνδέει τρία διαφορετικά αλλά αλληλένδετα ζητήματα: την εξωτερική πολιτική, τη λειτουργία των θεσμών και τη δυνατότητα του πολιτικού συστήματος να διαμορφώσει μακροπρόθεσμες συναινέσεις.

Στην περίπτωση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου, το ερώτημα αφορά τη σχέση ανάμεσα στην υλοποίηση ενός στρατηγικού ενεργειακού έργου και στις εκκρεμότητες της οριοθέτησης.

Στην περίπτωση των ελληνοτουρκικών, αφορά την επιλογή ανάμεσα στη διαχείριση των εντάσεων και στην αναζήτηση μιας συνολικότερης διπλωματικής διαδικασίας.

Στο εσωτερικό πολιτικό πεδίο, αφορά τη δυνατότητα κυβέρνησης και αντιπολίτευσης να διαμορφώσουν συναινέσεις για ζητήματα που υπερβαίνουν μια εκλογική αναμέτρηση.

Ο Βενιζέλος ζητεί ένα νέο κοινωνικό, αναπτυξιακό και παραγωγικό συμβόλαιο, υποστηρίζοντας ότι η χώρα χρειάζεται διαφορετικό πλαίσιο συνεννόησης.

Η πολιτική σημασία της παρέμβασής του βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη σύνδεση: το καλώδιο είναι η αφορμή, αλλά το αντικείμενο της συζήτησης είναι η στρατηγική κατεύθυνση της χώρας.

Πηγή: pagenews.gr