Η Τεχεράνη Θέλει Διόδια στο Ορμούζ – Και Ο Κόσμος Μπαίνει σε Ζώνη Ομηρίας

Το νέο σχέδιο του Ιράν απειλεί να μετατρέψει τη σημαντικότερη θαλάσσια αρτηρία του πλανήτη σε εργαλείο εκβιασμού

Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μία νέα εποχή γεωπολιτικής πίεσης, όπου τα τάνκερ, οι ενεργειακές ροές και τα θαλάσσια περάσματα μετατρέπονται σε όπλα στρατηγικής επιβολής. Η πρόσφατη ανακοίνωση της Τεχεράνης για δημιουργία ζώνης επιτήρησης και αδειοδότησης από το Κεσμ έως τα ανοικτά της Φουτζέιρα δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη κίνηση «ασφάλειας» στον Περσικό Κόλπο. Είναι μία ευθεία απόπειρα αναδιαμόρφωσης του καθεστώτος ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Και αυτό αλλάζει τα πάντα.

Τα Στενά του Ορμούζ δεν είναι ιδιωτικός διάδρομος του Ιράν. Δεν είναι τελωνείο της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Δεν είναι γεωπολιτική ταμειακή μηχανή. Είναι ο σημαντικότερος ενεργειακός λαιμός του πλανήτη, από τον οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και τεράστιο μέρος του LNG που τροφοδοτεί Ευρώπη και Ασία.

Η Τεχεράνη επιχειρεί πλέον να μετατρέψει αυτή τη γεωγραφική πραγματικότητα σε πολιτικό και οικονομικό μοχλό πίεσης.

Ασφάλεια ή στρατηγικός εκβιασμός;

Το Ιράν υποστηρίζει ότι το νέο σύστημα επιτήρησης αποσκοπεί στη «διασφάλιση βιώσιμης ασφάλειας» στην περιοχή. Όμως πίσω από τη γλώσσα της σταθερότητας κρύβεται μία πολύ πιο επικίνδυνη πραγματικότητα: η μετατροπή της διεθνούς ναυσιπλοΐας σε προνόμιο που εξαρτάται από την έγκριση της Τεχεράνης.

Σύμφωνα με τις εξαγγελίες, πλοία που εισέρχονται στη νέα ζώνη θα καλούνται να συντονίζονται με ιρανικές αρχές, ενώ ο νέος «Persian Gulf Strait Authority» αποκτά ρόλο σε άδειες, παρακολούθηση και πιθανούς οικονομικούς μηχανισμούς διέλευσης.

Αυτό όμως συγκρούεται με τον πυρήνα του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Η Σύμβαση UNCLOS προβλέπει ρητά ότι τα διεθνή στενά που χρησιμοποιούνται για παγκόσμια ναυσιπλοΐα διέπονται από το καθεστώς της transit passage. Τα παράκτια κράτη μπορούν να ρυθμίζουν ζητήματα ασφάλειας και περιβάλλοντος — όχι όμως να μετατρέπουν τη διέλευση σε εργαλείο πολιτικής πίεσης ή οικονομικής φορολόγησης.

Η διαφορά είναι τεράστια.

Άλλο η ναυτική ασφάλεια και άλλο τα γεωπολιτικά διόδια.

Η Φουτζέιρα στο στόχαστρο

Η επέκταση της ιρανικής ζώνης επιτήρησης προς τη Φουτζέιρα θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη. Η περιοχή δεν είναι ένα απλό λιμάνι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Είναι η στρατηγική εναλλακτική έξοδος των Εμιράτων προς τον Ινδικό Ωκεανό, ακριβώς για να μειώνεται η εξάρτηση από τα Στενά του Ορμούζ.

Τα ΗΑΕ έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια σε αγωγούς, αποθηκευτικούς κόμβους και ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Φουτζέιρα ώστε να παρακάμπτουν πιθανούς αποκλεισμούς στον Περσικό Κόλπο.

Με τη νέα αυτή κίνηση, η Τεχεράνη στέλνει ένα σαφές μήνυμα:

Δεν θέλει μόνο έλεγχο του στενού. Θέλει επιρροή σε ολόκληρη τη θαλάσσια πρόσβαση της περιοχής.

Αυτό προκαλεί ανησυχία όχι μόνο στη Δύση αλλά και σε αραβικά κράτη που μέχρι σήμερα διατηρούσαν λειτουργικούς διαύλους επικοινωνίας με το Ιράν.

Ο κόσμος όμηρος της ενεργειακής αρτηρίας

Η κρίση στο Ορμούζ δεν είναι περιφερειακή υπόθεση.

Κάθε απειλή αστάθειας μεταφράζεται άμεσα σε:

• άνοδο ασφαλίστρων ναυτιλίας,
• αύξηση τιμών πετρελαίου και LNG,
• πίεση στις ευρωπαϊκές οικονομίες,
• αυξημένο κόστος μεταφορών και τροφίμων,
• φόβο στις αγορές ενέργειας της Ασίας.

Οι ναυτιλιακές εταιρείες ήδη αντιμετωπίζουν το πέρασμα ως ζώνη υψηλού κινδύνου. Οι διεθνείς οργανισμοί προειδοποιούν για πιθανή κλιμάκωση, ενώ αναλυτές ασφαλείας μιλούν πλέον ανοιχτά για «διοικητικό πόλεμο» στη θάλασσα. Το επικίνδυνο προηγούμενο είναι προφανές.

Αν το Ιράν κατορθώσει να επιβάλει ένα καθεστώς ελέγχου και οικονομικής επιβάρυνσης στα Στενά του Ορμούζ, τότε κάθε κράτος που ελέγχει στρατηγικό πέρασμα θα επιχειρήσει το ίδιο:

• στην Ερυθρά Θάλασσα,
• στα Στενά της Μαλάκκας,
• στον Βόσπορο,
• στο Bab-el-Mandeb.

Η παγκόσμια ναυσιπλοΐα θα περάσει από το διεθνές δίκαιο στη λογική του γεωπολιτικού εκβιασμού.

Η Δύση απέναντι σε μία νέα μορφή υβριδικής ισχύος

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βρετανία και η Γαλλία έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι η ελευθερία ναυσιπλοΐας δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Ωστόσο η πραγματικότητα είναι πιο περίπλοκη.

Το Ιράν γνωρίζει ότι ο κόσμος εξαρτάται από το Ορμούζ.

Και ακριβώς πάνω σε αυτή την εξάρτηση οικοδομεί τη στρατηγική του.

Όχι μέσω ανοιχτού πολέμου. Όχι μέσω άμεσου αποκλεισμού. Αλλά μέσω γραφειοκρατίας, επιτήρησης, αδειών και διοικητικού ελέγχου. Μία μορφή «σιωπηλού στραγγαλισμού» του διεθνούς εμπορίου.

Η απάντηση της διεθνούς κοινότητας δεν μπορεί να είναι ούτε στρατιωτικός πανικός ούτε παθητική αποδοχή. Αυτό που απαιτείται είναι μία πολυμερής ναυτική αρχιτεκτονική ασφαλείας με συμμετοχή όλων των κρατών του Κόλπου, των μεγάλων ενεργειακών εισαγωγέων και των διεθνών ναυτιλιακών οργανισμών.

Η ασφάλεια είναι θεμιτή. Η επιτήρηση επίσης. Τα πολιτικά διόδια όμως όχι.

Το πραγματικό διακύβευμα

Η μάχη για το Ορμούζ δεν αφορά μόνο το Ιράν ή τον Περσικό Κόλπο.

Αφορά το αν ο 21ος αιώνας θα λειτουργεί με βάση τους διεθνείς κανόνες ή με βάση το ποιος ελέγχει το στενότερο πέρασμα στον χάρτη.

Αν το Ορμούζ μετατραπεί σε εργαλείο οικονομικού και πολιτικού εκβιασμού, τότε η διεθνής τάξη θα έχει αποδεχθεί ότι η γεωγραφία υπερισχύει του δικαίου.

Και αυτό θα είναι μία ήττα πολύ μεγαλύτερη από μία κρίση στη Μέση Ανατολή

Πηγή: Pagenews.gr