Οι Κεντρικές Τράπεζες σε κατάσταση συναγερμού: Έρχεται νέα εποχή επίμονου πληθωρισμού;

Ο πληθωρισμός επιστρέφει στο επίκεντρο των αγορών

Οι μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες του κόσμου εισέρχονται σε μία από τις πιο κρίσιμες εβδομάδες της τελευταίας πενταετίας.

Η Federal Reserve, η Τράπεζα της Αγγλίας (BoE) και η Τράπεζα της Ιαπωνίας (BoJ) καλούνται να χαράξουν τη νομισματική τους στρατηγική σε ένα περιβάλλον όπου οι πληθωριστικές πιέσεις όχι μόνο επιμένουν, αλλά αποκτούν πλέον δομικά χαρακτηριστικά.

Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις αποφάσεις τους, καθώς αυξάνονται οι ενδείξεις ότι ο πληθωρισμός δεν αποτελεί πλέον ένα παροδικό φαινόμενο, αλλά μια νέα κανονικότητα που επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία.

Η ενέργεια ξαναγράφει τον πληθωριστικό χάρτη

Η νέα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή επανέφερε το πετρέλαιο στο επίκεντρο.

Το Brent ξεπέρασε προσωρινά τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ η μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας αυξήθηκε σημαντικά, εξαιτίας των κινδύνων για τις θαλάσσιες μεταφορές στον Περσικό Κόλπο και την Ερυθρά Θάλασσα.

Οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου μεταφέρονται άμεσα:

• στα καύσιμα,
• στις μεταφορές,
• στη βιομηχανική παραγωγή,
• στο κόστος των επιχειρήσεων,
• και τελικά στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές.

Για τις κεντρικές τράπεζες πρόκειται για μία δύσκολη εξίσωση, καθώς τα επιτόκια δεν μπορούν να επηρεάσουν τις γεωπολιτικές συγκρούσεις ούτε να αυξήσουν την παγκόσμια προσφορά ενέργειας.

Τρόφιμα και κλίμα δημιουργούν δεύτερο μέτωπο

Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς τιμές των τροφίμων παραμένουν υπό πίεση.

Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι επιπτώσεις του El Niño ενδέχεται να περιορίσουν την αγροτική παραγωγή τους επόμενους μήνες, αυξάνοντας περαιτέρω το κόστος βασικών αγαθών.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα τρόφιμα και τα καύσιμα επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των νοικοκυριών και διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τις προσδοκίες των πολιτών για τον πληθωρισμό.

Ο δομικός πληθωρισμός δεν υποχωρεί

Παρά τις συνεχείς αυξήσεις επιτοκίων των τελευταίων ετών, ο δομικός πληθωρισμός παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Η ισχυρή αγορά εργασίας, η ανθεκτική καταναλωτική δαπάνη και οι συνεχείς μισθολογικές αυξήσεις διατηρούν τις πιέσεις κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο δείκτης PCE, τον οποίο παρακολουθεί στενά η Fed, θα διαμορφωθεί περίπου στο 3,7%, ενώ ο δομικός δείκτης αναμένεται κοντά στο 3,3%, σημαντικά υψηλότερα από τον στόχο του 2%.

Δασμοί και Τεχνητή Νοημοσύνη δημιουργούν νέο κύκλο ανατιμήσεων

Στους παραδοσιακούς παράγοντες προστίθενται πλέον και νέες πληθωριστικές δυνάμεις.

Η νέα εμπορική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, με υψηλότερους δασμούς σε εισαγόμενα προϊόντα, αυξάνει το κόστος παραγωγής σε αρκετούς κλάδους της οικονομίας.

Ταυτόχρονα, η εκρηκτική ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) αυξάνει τη ζήτηση για προηγμένους ημιαγωγούς, δημιουργώντας νέες ελλείψεις και υψηλότερες τιμές στην αγορά μικροτσίπ.

Το αποτέλεσμα είναι αυξημένο κόστος για:

• ηλεκτρονικές συσκευές,
• βιομηχανικό εξοπλισμό,
• ψηφιακές υποδομές,
• τεχνολογικές επενδύσεις.

Η αγορά εργασίας κρατά ζωντανό τον πληθωρισμό

Παρά την επιβράδυνση της ανάπτυξης, η απασχόληση στις μεγάλες οικονομίες παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες η ανεργία εξακολουθεί να κινείται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ οι μισθολογικές αυξήσεις στηρίζουν την κατανάλωση.

Αν και αυτή η εικόνα αποτελεί θετικό στοιχείο για την οικονομική δραστηριότητα, δυσκολεύει τις προσπάθειες των κεντρικών τραπεζών να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στους στόχους τους.

Μήπως ο κόσμος μπαίνει σε ένα νέο καθεστώς “μόνιμου” πληθωρισμού;

Το βασικό ερώτημα για τις αγορές δεν είναι πλέον εάν μία μεμονωμένη πληθωριστική κρίση θα υποχωρήσει, αλλά εάν η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια εποχή όπου πολλοί παράγοντες ενισχύουν ταυτόχρονα τις ανατιμήσεις.

Η γεωπολιτική αστάθεια αυξάνει το ενεργειακό κόστος. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την αγροτική παραγωγή. Οι εμπορικοί περιορισμοί ανεβάζουν το κόστος των εισαγωγών. Η τεχνητή νοημοσύνη μεταβάλλει τη ζήτηση για κρίσιμες πρώτες ύλες και ημιαγωγούς. Παράλληλα, οι επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές και οι ισχυρές αγορές εργασίας συνεχίζουν να στηρίζουν την κατανάλωση.

Το άθροισμα αυτών των εξελίξεων δημιουργεί ένα διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον από εκείνο της προηγούμενης δεκαετίας, όταν ο χαμηλός πληθωρισμός θεωρούνταν δεδομένος.

Υψηλά επιτόκια για περισσότερο;

Εάν οι παραπάνω πιέσεις διατηρηθούν, η Federal Reserve, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η Τράπεζα της Αγγλίας και οι υπόλοιπες μεγάλες κεντρικές τράπεζες ενδέχεται να αναγκαστούν να διατηρήσουν τα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι προεξοφλούν σήμερα οι αγορές. Αυτό θα μπορούσε να περιορίσει τις επενδύσεις και την οικονομική ανάπτυξη, αλλά θεωρείται από πολλούς αναλυτές αναγκαίο τίμημα για την αποκατάσταση της σταθερότητας των τιμών σε μια παγκόσμια οικονομία που φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα, πιο σύνθετη πληθωριστική εποχή.