Πετρέλαιο στα $100: Η ΕΚΤ απειλεί με νέες αυξήσεις επιτοκίων – Ο πόλεμος περνά στην οικονομία

Το ενεργειακό σοκ της Μέσης Ανατολής απειλεί να ανατρέψει ξανά τους σχεδιασμούς της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Με το πετρέλαιο γύρω από τα 100 δολάρια και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο να έχει σχεδόν διπλασιαστεί, κορυφαίο στέλεχος της ΕΚΤ προειδοποιεί ότι μπορεί να απαιτηθούν νέες αυξήσεις επιτοκίων. Το κρίσιμο ρίσκο πλέον είναι ένα δεύτερο κύμα πληθωρισμού που θα χτυπήσει ανάπτυξη, δάνεια και επενδύσεις.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αρχίζει να περνά από τα στενά του Ορμούζ στα διοικητικά συμβούλια των κεντρικών τραπεζών.

Και για την Ευρώπη το μήνυμα γίνεται ολοένα πιο ανησυχητικό.

Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αυστρίας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Μάρτιν Κόχερ προειδοποιεί ότι, εάν οι υψηλές τιμές του πετρελαίου επιμείνουν μέχρι το τέλος του έτους, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να αναγκαστεί να αυξήσει περαιτέρω τα επιτόκια.

Η προειδοποίηση έρχεται ενώ η ΕΚΤ έχει ήδη αυξήσει το βασικό της επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,5% — τη δεύτερη αύξηση μέσα σε τρεις μήνες.

Από το Ορμούζ στη Φρανκφούρτη

Η αλυσίδα μετάδοσης του σοκ είναι πλέον ξεκάθαρη.

Πόλεμος στη Μέση Ανατολή → περιορισμένη ενεργειακή προσφορά → ακριβότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο → υψηλότερο κόστος παραγωγής και μεταφορών → νέες πληθωριστικές πιέσεις → μεγαλύτερη πίεση στην ΕΚΤ.

Το πετρέλαιο έχει αυξηθεί περισσότερο από 45% από τον Ιούλιο, ενώ οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, σύμφωνα με τους FT.

Το Brent κινείται πλέον λίγο πάνω από τα 104 δολάρια το βαρέλι, έχοντας καταγράψει άνοδο σχεδόν 9% μέσα σε μία εβδομάδα.

Και αυτό αλλάζει ολόκληρη την εξίσωση για την ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική.

Το εφιαλτικό σενάριο της ΕΚΤ: Πληθωρισμός 3,2%

Η μεγάλη ανησυχία βρίσκεται στις νέες προβολές.

Στο δυσμενές σενάριο της ΕΚΤ, με το πετρέλαιο περίπου στα 99 δολάρια το βαρέλι και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο στα 77 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να φθάσει το 3,2% το 2027.

Αυτό βρίσκεται αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%.

Και μετατρέπει αυτό που αρχικά θα μπορούσε να θεωρηθεί προσωρινό ενεργειακό σοκ σε πρόβλημα νομισματικής πολιτικής.

Ο Κόχερ υπογράμμισε ότι η κεντρική τράπεζα δεν μπορεί να ελέγξει την τιμή του πετρελαίου, αλλά δεν μπορεί και να επιτρέψει στον πληθωρισμό να παραμείνει εκτός στόχου για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.

Ο μεγάλος φόβος: Οι «δεύτερες επιπτώσεις»

Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να κρατήσουμε.

Η ΕΚΤ δεν αυξάνει επιτόκια επειδή μπορεί να κάνει φθηνότερο το πετρέλαιο.

Δεν μπορεί.

Ο πραγματικός φόβος είναι οι λεγόμενες δευτερογενείς επιπτώσεις.

Εάν η ακριβότερη ενέργεια περάσει στις μεταφορές, στη βιομηχανία, στα τρόφιμα και στις υπηρεσίες, οι επιχειρήσεις μπορεί να αυξήσουν τις τιμές τους.

Οι εργαζόμενοι στη συνέχεια μπορεί να ζητήσουν μεγαλύτερες μισθολογικές αυξήσεις για να αντισταθμίσουν την απώλεια αγοραστικής δύναμης.

Και τότε το αρχικό ενεργειακό σοκ μετατρέπεται σε γενικευμένο πληθωρισμό.

Προς το παρόν, ο Κόχερ επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις μιας τέτοιας γενικευμένης δυναμικής. Όσο όμως οι ενεργειακές τιμές παραμένουν υψηλές, ο κίνδυνος μεγαλώνει.

Οι αγορές ήδη στοιχηματίζουν σε νέα αύξηση

Οι επενδυτές αρχίζουν να προσαρμόζονται σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.

Οι αγορές τιμολογούν πλέον πιθανότητα περαιτέρω αύξησης του επιτοκίου της ΕΚΤ στο 2,75% έως το τέλος του έτους και ακόμη μιας κίνησης στις αρχές του 2027.

Αυτό σημαίνει ότι το αφήγημα των χαμηλότερων επιτοκίων στην Ευρώπη κινδυνεύει να αντιστραφεί.

Και η αλλαγή δεν αφορά μόνο τις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Αφορά επιχειρήσεις, νοικοκυριά και κυβερνήσεις.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Για την ελληνική οικονομία το νέο περιβάλλον έχει ιδιαίτερη σημασία.

Ένα παρατεταμένο ενεργειακό σοκ μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα σε τέσσερα επίπεδα:

• αυξάνει το ενεργειακό και μεταφορικό κόστος,
• περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών,
• κρατά υψηλότερο το κόστος δανεισμού για επιχειρήσεις και στεγαστικά,
• και αυξάνει την πίεση στις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων.

Η Ελλάδα έχει επίσης μια οικονομία ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις μεταφορές και στον τουρισμό, δύο κλάδους στους οποίους η ενέργεια αποτελεί σημαντικό μέρος του κόστους.

Το κρίσιμο ερώτημα επομένως δεν είναι μόνο πού θα φτάσει το Brent.

Είναι για πόσο καιρό θα μείνει εκεί.

Το δίλημμα της Λαγκάρντ

Για την ΕΚΤ διαμορφώνεται ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα.

Εάν αυξήσει υπερβολικά τα επιτόκια για να αντιμετωπίσει έναν πληθωρισμό που προέρχεται κυρίως από την ενέργεια, κινδυνεύει να επιβαρύνει την ανάπτυξη.

Εάν όμως αφήσει τις πληθωριστικές πιέσεις να περάσουν στην υπόλοιπη οικονομία, κινδυνεύει να χάσει ξανά τον έλεγχο των προσδοκιών.

Η Φρανκφούρτη πρέπει επομένως να διακρίνει αν το σημερινό ενεργειακό σοκ είναι προσωρινό ή εάν εξελίσσεται σε νέα πληθωριστική περίοδο.

Ο πόλεμος αποκτά ευρωπαϊκό λογαριασμό

Εδώ βρίσκεται τελικά και η μεγαλύτερη εικόνα.

Ο ενεργειακός πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν αποτελεί πλέον μόνο γεωπολιτικό γεγονός.

Μετατρέπεται σε μακροοικονομικό σοκ.

Η επίθεση στις ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας, η αβεβαιότητα γύρω από το Ορμούζ, οι ακριβότερες θαλάσσιες μεταφορές και η άνοδος του πετρελαίου δημιουργούν έναν νέο μηχανισμό μετάδοσης της κρίσης προς την Ευρώπη.

Και αν το Brent παραμείνει κοντά ή πάνω από τα 100 δολάρια, η επόμενη μεγάλη συνέπεια του πολέμου μπορεί να μη φανεί μόνο στις αντλίες καυσίμων.

Μπορεί να φανεί στα επιτόκια.

Πηγή: pagenews.gr