«Οικονομικός πόλεμος» στον Κόλπο: Τα ΗΑΕ παγώνουν κάθε εμπορική σχέση με το Ιράν μετά τη νέα πυραυλική απειλή

Το Αμπού Ντάμπι ανακοινώνει διακοπή εμπορικών και χρηματοπιστωτικών συναλλαγών με την Τεχεράνη μετά τον εντοπισμό δύο βαλλιστικών πυραύλων – Η κρίση περνά από τα Στενά του Ορμούζ στο εμπόριο, στις τράπεζες και στην ενεργειακή ασφάλεια, απειλώντας έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς διαύλους του Ιράν

Το Αμπού Ντάμπι ανακοινώνει διακοπή εμπορικών και χρηματοπιστωτικών συναλλαγών με την Τεχεράνη μετά τον εντοπισμό δύο βαλλιστικών πυραύλων – Η κρίση περνά από τα Στενά του Ορμούζ στο εμπόριο, στις τράπεζες και στην ενεργειακή ασφάλεια, απειλώντας έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς διαύλους του Ιράν

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράν περνά πλέον από το στρατιωτικό στο οικονομικό πεδίο.

Το Αμπού Ντάμπι ανακοίνωσε ότι αναστέλλει όλες τις εμπορικές συναλλαγές, τις εμπορικές ανταλλαγές και τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές με το Ιράν μέχρι νεωτέρας, μετά το νέο επεισόδιο με δύο βαλλιστικούς πυραύλους που, σύμφωνα με τις εμιρατινές αρχές, εκτοξεύθηκαν από το Ιράν προς την περιοχή των ΗΑΕ.

Η Τεχεράνη αρνείται ότι ευθύνεται.

Όμως η απόφαση των Εμιράτων δείχνει ότι η κρίση έχει πλέον περάσει ένα κρίσιμο όριο.

Δεν πρόκειται μόνο για πυραύλους, πλοία και στρατιωτικές επιχειρήσεις. Η σύγκρουση αρχίζει να κόβει τις οικονομικές αρτηρίες που συνέδεαν επί δεκαετίες τις δύο πλευρές.

Δύο πύραυλοι και μια απόφαση με τεράστιες συνέπειες

Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ, περίπου στις 21:00 τοπική ώρα της Τρίτης εντοπίστηκαν δύο βαλλιστικοί πύραυλοι που είχαν εκτοξευθεί από το Ιράν.

Ο πρώτος κατέπεσε στα χωρικά ύδατα των Εμιράτων και ο δεύτερος σε διεθνή ύδατα.

Αργότερα, το υπουργείο ανέφερε ότι στόχος των πυραύλων ήταν η θαλάσσια ναυσιπλοΐα.

Η ιρανική κυβέρνηση απέρριψε την κατηγορία και αρνήθηκε οποιαδήποτε ευθύνη για την επίθεση.

Το Αμπού Ντάμπι, ωστόσο, απάντησε όχι με νέο στρατιωτικό πλήγμα αλλά με ένα δυνητικά πολύ ισχυρότερο οικονομικό όπλο.

Το υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε το πάγωμα των συναλλαγών με την Τεχεράνη, επικαλούμενο την περιφερειακή κλιμάκωση.

Το πραγματικό χτύπημα μπορεί να είναι στο εμπόριο

Η κίνηση έχει ιδιαίτερη γεωοικονομική βαρύτητα επειδή τα ΗΑΕ δεν αποτελούν έναν οποιονδήποτε εμπορικό εταίρο του Ιράν.

Εδώ και δεκαετίες — και ιδιαίτερα μέσω του Ντουμπάι — τα Εμιράτα λειτουργούν ως μία από τις σημαντικότερες εμπορικές πύλες μεταξύ του Ιράν και της παγκόσμιας οικονομίας.

Εμπορεύματα, επιχειρηματικά δίκτυα, μεταφορές, επανεξαγωγές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες έχουν δημιουργήσει μια οικονομική σχέση που επέζησε ακόμη και περιόδων έντονης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.

Γι’ αυτό η διακοπή δεν αποτελεί απλώς διπλωματικό μήνυμα.

Εάν εφαρμοστεί σε όλο της το εύρος και διαρκέσει, μπορεί να εξελιχθεί σε πραγματικό οικονομικό πλήγμα για την Τεχεράνη.

Από τα δεξαμενόπλοια στις τράπεζες

Η κλιμάκωση δεν ξεκίνησε με τους δύο πυραύλους.

Τις προηγούμενες ημέρες τα ΗΑΕ είχαν καταγγείλει επιθέσεις εναντίον πλοίων της ADNOC στα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με εμιρατινά κρατικά μέσα ενημέρωσης, πλοίο της Abu Dhabi National Oil Company δέχθηκε επίθεση την Παρασκευή, στο τρίτο περιστατικό που αφορούσε πλοίο της εταιρείας μέσα σε λιγότερο από μία εβδομάδα.

Το Ιράν δεν ανέλαβε την ευθύνη για τις συγκεκριμένες επιθέσεις.

Έχει όμως προειδοποιήσει ότι τα πλοία πρέπει να ακολουθούν τις διαδρομές που καθορίζει στα Στενά και ότι σκάφη που δεν συμμορφώνονται ή θεωρούνται συνδεδεμένα με εχθρικές χώρες μπορούν να αποτελέσουν στόχο.

Για το Αμπού Ντάμπι αυτό αγγίζει μια θεμελιώδη κόκκινη γραμμή:

την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

Τα ΗΑΕ δεν μπορούν να αποδεχθούν ένα ιρανικό «βέτο» στο Ορμούζ

Ο ανώτερος κυβερνητικός σύμβουλος Ανουάρ Γκαργκάς είχε ήδη δηλώσει ότι τα Εμιράτα θα υπερασπιστούν το δικαίωμά τους στην ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά.

Και υπάρχει ένας πολύ συγκεκριμένος λόγος.

Η οικονομική ισχύς των ΗΑΕ βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ικανότητά τους να λειτουργούν ως διεθνής κόμβος ενέργειας, εμπορίου, logistics και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Οποιαδήποτε χώρα αποκτήσει τη δυνατότητα να καθορίζει ποιο πλοίο περνά από το Ορμούζ και υπό ποιες προϋποθέσεις αποκτά, στην πράξη, τεράστια γεωοικονομική δύναμη.

Για το Αμπού Ντάμπι, επομένως, το ζήτημα δεν είναι μόνο η ασφάλεια των πλοίων της ADNOC.

Είναι η προστασία του ίδιου του οικονομικού μοντέλου των Εμιράτων.

Το σχέδιο για να παρακαμφθεί το Ορμούζ

Η κρίση εξηγεί και γιατί τα ΗΑΕ επιταχύνουν παράλληλα τις ενεργειακές υποδομές που μπορούν να παρακάμψουν τα Στενά του Ορμούζ.

Όπως δήλωσε ο επικεφαλής της ADNOC, Σουλτάν Αχμέντ αλ Τζάμπερ, σχεδόν το 50% ενός δεύτερου αγωγού προς τη Φουτζέιρα έχει ήδη ολοκληρωθεί.

Η Φουτζέιρα βρίσκεται στον Κόλπο του Ομάν, έξω από τα Στενά.

Ο νέος αγωγός σχεδιάζεται ώστε να αυξήσει δραστικά την ποσότητα πετρελαίου που μπορεί να εξαχθεί χωρίς τα δεξαμενόπλοια να χρειάζεται να περάσουν από το Ορμούζ.

Έτσι, η εμιρατινή στρατηγική αρχίζει να αποκτά δύο παράλληλους άξονες: οικονομική αποσύνδεση από το Ιράν και ενεργειακή απεξάρτηση από το Ορμούζ.

Η μεγαλύτερη απειλή για το Ιράν ίσως δεν είναι στρατιωτική

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο γεωοικονομικό στοιχείο της κρίσης.

Η Τεχεράνη μπορεί να χρησιμοποιεί τη γεωγραφία του Ορμούζ ως εργαλείο πίεσης.

Αλλά όσο περισσότερο το κάνει, τόσο περισσότερο δίνει κίνητρο στους παραγωγούς του Κόλπου να επενδύσουν δισεκατομμύρια σε αγωγούς, λιμάνια και εναλλακτικές εξαγωγικές διαδρομές που μειώνουν τη στρατηγική αξία των Στενών.

Με άλλα λόγια, το Ιράν κινδυνεύει να προκαλέσει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδιώκει.

Κάθε νέα επίθεση ή αποκλεισμός κάνει οικονομικά πιο ελκυστική την παράκαμψη του Ορμούζ.

Και κάθε νέος αγωγός μειώνει μελλοντικά τη δυνατότητα της Τεχεράνης να χρησιμοποιήσει τα Στενά ως γεωπολιτικό μοχλό.

Η κρίση φτάνει στο Ντουμπάι

Υπάρχει όμως και κόστος για τα ίδια τα Εμιράτα.

Η εμπορική σχέση με το Ιράν είναι βαθιά ριζωμένη και η ιρανική επιχειρηματική παρουσία στο Ντουμπάι έχει ιστορία δεκαετιών.

Μια παρατεταμένη διακοπή συναλλαγών μπορεί επομένως να επηρεάσει εταιρείες εμπορίου, logistics, ναυτιλία, επανεξαγωγές και χρηματοοικονομικές ροές.

Αυτό κάνει την απόφαση ακόμη πιο αξιοσημείωτη.

Το Αμπού Ντάμπι εμφανίζεται πρόθυμο να αποδεχθεί οικονομικό κόστος στο εσωτερικό του προκειμένου να αυξήσει την πίεση προς την Τεχεράνη.

Το Ομάν προσπαθεί να κρατήσει ανοιχτή την πόρτα

Παράλληλα με την κλιμάκωση, συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες.

Ο πρόεδρος των ΗΑΕ Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ συναντήθηκε τη Δευτέρα με τον σουλτάνο του Ομάν Χαϊτάμ μπιν Ταρίκ, με τις περιφερειακές εξελίξεις να βρίσκονται στην ατζέντα.

Το Ομάν έχει παραδοσιακά διαδραματίσει ρόλο διαμεσολαβητή ανάμεσα στο Ιράν, τις αραβικές μοναρχίες και τη Δύση.

Η σημασία του έχει αυξηθεί ακόμη περισσότερο καθώς βρίσκεται απέναντι από το Ιράν στο ίδιο το Ορμούζ.

Το γεγονός ότι η Τεχεράνη έχει συζητήσει με το Μουσκάτ νέα ρύθμιση για τη ναυσιπλοΐα δείχνει ότι, παρά τη στρατιωτική κλιμάκωση, οι δίαυλοι διαπραγμάτευσης δεν έχουν κλείσει πλήρως.

Από γεωπολιτική κρίση σε γεωοικονομικό πόλεμο

Μέχρι τώρα, η σύγκρουση στον Κόλπο μετριόταν κυρίως με πυραύλους, drones, πολεμικά πλοία και πετρελαϊκές ροές.

Η απόφαση των ΗΑΕ αλλάζει το επίπεδο της αντιπαράθεσης.

Τώρα μπαίνουν στο παιχνίδι: εμπόριο, τράπεζες, χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, ναυτιλία, εφοδιαστικές αλυσίδες και ενεργειακές υποδομές.

Και αυτό μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια από μια στρατιωτική ανταλλαγή πληγμάτων.

Το μεγάλο ρίσκο για την Τεχεράνη

Το Ιράν διαθέτει ένα τεράστιο γεωγραφικό πλεονέκτημα: βρίσκεται δίπλα σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του κόσμου.

Όμως η υπερβολική χρήση αυτού του πλεονεκτήματος ως όπλου μπορεί τελικά να το υπονομεύσει.

Τα ΗΑΕ ήδη κατασκευάζουν περισσότερη δυνατότητα εξαγωγής εκτός Ορμούζ.

Άλλες χώρες του Κόλπου έχουν πλέον ακόμη μεγαλύτερο κίνητρο να αναζητήσουν εναλλακτικές διαδρομές.

Και το διεθνές κεφάλαιο έχει κάθε λόγο να επενδύσει σε υποδομές που μειώνουν την έκθεση στον κίνδυνο των Στενών.

Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο:

όσο περισσότερο η Τεχεράνη χρησιμοποιεί το Ορμούζ ως όπλο, τόσο περισσότερο ο υπόλοιπος Κόλπος επενδύει σε έναν κόσμο που δεν θα το χρειάζεται στον ίδιο βαθμό.

Η απόφαση των ΗΑΕ να παγώσουν τις οικονομικές σχέσεις με το Ιράν μπορεί επομένως να αποδειχθεί κάτι πολύ μεγαλύτερο από αντίποινα για δύο πυραύλους.

Μπορεί να είναι η αρχή μιας βαθύτερης οικονομικής αποσύνδεσης στον Περσικό Κόλπο — και μιας νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής σχεδιασμένης ώστε το Ιράν να μην μπορεί ξανά να κρατήσει μόνο του το κλειδί του Ορμούζ.

Πηγή: pagenews.gr