Γεωπολιτική Οικονομία

Τραμπ σφίγγει τη θηλιά στο Ιράν: Έρχονται οι «σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία» – Στο κάδρο Κίνα και Ινδία

Τραμπ σφίγγει τη θηλιά στο Ιράν: Έρχονται οι «σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία» – Στο κάδρο Κίνα και Ινδία

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Τραμπ σφίγγει τη θηλιά στο Ιράν: Έρχονται οι «σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία» – Στο κάδρο Κίνα και Ινδία

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Η Ουάσιγκτον περνά από τον στρατιωτικό στον οικονομικό πόλεμο και απειλεί με δευτερογενείς κυρώσεις όσους κρατούν την Τεχεράνη όρθια – Νέα μέτρα αναμένονται στις 24 Αυγούστου, ενώ τα ΗΑΕ κόβουν μια από τις σημαντικότερες οικονομικές «αρτηρίες» του Ιράν

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να ανοίξει ένα νέο, ιδιαίτερα επικίνδυνο κεφάλαιο στη σύγκρουση με το Ιράν: να μεταφέρει τον οικονομικό πόλεμο από την Τεχεράνη στις χώρες, τις τράπεζες και τις επιχειρήσεις που εξακολουθούν να συναλλάσσονται μαζί της.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προαναγγείλει έναν «Economic D-Day» εναντίον του Ιράν, χαρακτηρίζοντας τη νέα εκστρατεία ως τη «συντριπτικότερη οικονομική επιχείρηση» που έχει εξαπολυθεί εναντίον χώρας.

Το πραγματικό όπλο όμως δεν είναι απλώς άλλος ένας γύρος αμερικανικών κυρώσεων.

Είναι οι δευτερογενείς κυρώσεις.

Η Ουάσιγκτον απειλεί ουσιαστικά να θέσει τρίτες χώρες και επιχειρήσεις μπροστά σε ένα σκληρό δίλημμα: ή συνεχίζετε να κάνετε δουλειές με το Ιράν ή διακινδυνεύετε την πρόσβασή σας στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και την αγορά των ΗΠΑ.

Bessent: Νέα οικονομικά μέτρα στις 24 Αυγούστου

Η σημαντικότερη νέα εξέλιξη ήρθε από τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Scott Bessent.

Σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση του Institute for the Study of War, ο Bessent δήλωσε στις 20 Αυγούστου ότι οι ΗΠΑ πρόκειται να ανακοινώσουν στις 24 Αυγούστου πρόσθετα οικονομικά μέτρα εναντίον του Ιράν αλλά και οντοτήτων που διατηρούν εμπορικές σχέσεις με την Τεχεράνη.

Ο Αμερικανός υπουργός μίλησε για τις «σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία», οι οποίες θα λειτουργήσουν παράλληλα με τον υπάρχοντα αποκλεισμό, με στόχο να περιοριστούν τα έσοδα του Ιράν, η χρηματοδότηση των στρατιωτικών του δυνατοτήτων και η δυνατότητα προβολής ισχύος μέσω περιφερειακών συμμάχων.

Η ημερομηνία της 24ης Αυγούστου αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία.

Θα φανεί εάν η Ουάσιγκτον θα περιοριστεί σε νέες ιρανικές καταχωρίσεις ή εάν θα περάσει στην πολύ πιο επιθετική επιλογή της στοχοποίησης μεγάλων ξένων εταιρειών, τραπεζών, διυλιστηρίων και ναυτιλιακών.

Το μήνυμα Τραμπ: Κανένα «σωσίβιο» στην Τεχεράνη

Ο Τραμπ έχει διευρύνει δραματικά το πεδίο των απειλών.

Δεν ζητά μόνο τον περιορισμό των αγορών ιρανικού πετρελαίου.

Στο στόχαστρο βρίσκονται χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ανταλλακτήρια συναλλάγματος, μεταφορές μετρητών, εταιρείες, αεροδρόμια, νηολόγια πλοίων και κρατικοί φορείς που μπορούν να προσφέρουν στην Τεχεράνη οικονομική διέξοδο.

Η νέα αμερικανική στρατηγική επιδιώκει ουσιαστικά να κλείσει τα «παράθυρα» που επέτρεψαν στο Ιράν να επιβιώσει από δεκαετίες κυρώσεων.

Όμως αυτό σημαίνει ότι η αντιπαράθεση παύει να είναι αποκλειστικά αμερικανοϊρανική.

Μπορεί να εξελιχθεί σε σύγκρουση της Ουάσιγκτον με ορισμένους από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της Τεχεράνης.

Η Κίνα βρίσκεται στο κέντρο του στόχου

Το μεγαλύτερο ερώτημα αφορά την Κίνα.

Το Πεκίνο αποτελεί τον βασικό αγοραστή ιρανικού πετρελαίου και έχει επανειλημμένα απορρίψει τη νομιμότητα των μονομερών αμερικανικών κυρώσεων.

Η Κίνα έχει ήδη αντιδράσει στη νέα πίεση της Ουάσιγκτον, δηλώνοντας ότι οι κυρώσεις και ο εξαναγκασμός δεν αποτελούν λύση και ζητώντας επιστροφή σε πολιτικές και διπλωματικές διαδικασίες.

Όμως η πραγματική δοκιμασία θα έρθει εάν οι ΗΠΑ προχωρήσουν πέρα από μικρότερα κινεζικά διυλιστήρια και εμπορικές εταιρείες.

Οι μεγάλες κινεζικές τράπεζες χρειάζονται πρόσβαση στο διεθνές σύστημα δολαρίου και ιστορικά έχουν υπάρξει πολύ πιο προσεκτικές απέναντι στον κίνδυνο αμερικανικών κυρώσεων.

Εάν η κυβέρνηση Τραμπ αποφασίσει να τις απειλήσει άμεσα, η σύγκρουση με το Ιράν μπορεί να αποκτήσει ευρύτερη γεωοικονομική διάσταση ΗΠΑ–Κίνας.

Στο κάδρο και η Ινδία

Η αμερικανική απειλή δεν αφορά μόνο το Πεκίνο.

Η Ινδία βρίσκεται επίσης ανάμεσα στις χώρες που παρακολουθούν στενά την κλιμάκωση, καθώς η Ουάσιγκτον ζητά ολοένα αυστηρότερη απομόνωση της ιρανικής οικονομίας. Το AP επισημαίνει ότι η αμερικανική πίεση στρέφεται πλέον ακόμη και προς σημαντικούς εταίρους όπως η Κίνα και η Ινδία.

Αυτό δημιουργεί ένα πολύ μεγαλύτερο στρατηγικό δίλημμα για την κυβέρνηση Τραμπ.

Όσο αυστηρότερες γίνονται οι δευτερογενείς κυρώσεις, τόσο περισσότερο η Ουάσιγκτον αυξάνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.

Ταυτόχρονα όμως αυξάνει τον κίνδυνο σύγκρουσης με χώρες που δεν αποδέχονται ότι οι ΗΠΑ μπορούν να καθορίζουν με ποιους θα συναλλάσσονται.

Τα ΗΑΕ κόβουν μια κρίσιμη αρτηρία του Ιράν

Το πρώτο μεγάλο ρήγμα στο δίκτυο της Τεχεράνης έχει ήδη εμφανιστεί στον Κόλπο.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν την αναστολή εμπορικών και χρηματοπιστωτικών συναλλαγών με το Ιράν, μετά τη νέα στρατιωτική ένταση μεταξύ των δύο πλευρών.

Η εξέλιξη είναι πολύ σημαντικότερη από μια συμβολική διπλωματική κίνηση.

Τα Εμιράτα –και ειδικά το Ντουμπάι– αποτελούσαν επί χρόνια έναν από τους σημαντικότερους κόμβους μέσω των οποίων το Ιράν αποκτούσε πρόσβαση σε αγαθά, σκληρό νόμισμα, εταιρικά σχήματα και διεθνείς εμπορικές διαδρομές.

Η επιτυχία της νέας στρατηγικής Τραμπ μπορεί μάλιστα να εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από το πόσο αυστηρά θα εφαρμοστούν οι περιορισμοί στο Ντουμπάι.

Η Τεχεράνη ψάχνει ήδη εναλλακτικές

Το Ιράν δεν περιμένει παθητικά το επόμενο αμερικανικό πακέτο.

Σύμφωνα με το ISW, Ιρανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν την αυξανόμενη οικονομική πίεση και αναζητούν εναλλακτικές εμπορικές, τραπεζικές και χρηματοπιστωτικές διαδρομές, καθώς και νέους τρόπους διοχέτευσης των εξαγωγών πετρελαίου.

Ιρανικές επαφές με το Ιράκ έχουν επίσης επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών εμποδίων.

Η μάχη επομένως εξελίσσεται σε ένα παγκόσμιο παιχνίδι οικονομικής γάτας και ποντικιού:

η Ουάσιγκτον κλείνει διαδρομές και το Ιράν προσπαθεί να ανοίξει καινούργιες.

Η OFAC έχει ήδη δείξει πού μπορεί να χτυπήσει

Υπάρχει και ένα σημαντικό προηγούμενο.

Στις 7 Αυγούστου, η αμερικανική OFAC επέβαλε νέες Iran-related κυρώσεις σε σειρά προσώπων και εταιρειών, με καταχωρίσεις που περιλάμβαναν επιχειρήσεις με έδρα μεταξύ άλλων στο Ντουμπάι, ενώ αρκετές χαρακτηρίζονται ρητά ως εκτεθειμένες σε secondary sanctions.

Στις 29 Ιουλίου είχε προηγηθεί ακόμη ένα πακέτο εναντίον δικτύου που, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, συνδεόταν με την ιρανική δραστηριότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Στους στόχους περιλαμβάνονταν εταιρείες σε Χονγκ Κονγκ και Κίνα, ναυτιλιακές, δεξαμενόπλοια και ιρανικές εταιρείες θαλάσσιων υπηρεσιών.

Η υποδομή για τη νέα επίθεση, επομένως, υπάρχει ήδη.

Το ερώτημα είναι πόσο μακριά είναι διατεθειμένος να φτάσει ο Τραμπ.

Από τον πόλεμο των πυραύλων στον πόλεμο του δολαρίου

Η αλλαγή στρατηγικής έχει και μια βαθύτερη γεωπολιτική διάσταση.

Μετά από μήνες στρατιωτικών επιχειρήσεων και αποκλεισμού χωρίς την πλήρη υποχώρηση της Τεχεράνης, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να αξιοποιήσει το ισχυρότερο οικονομικό της όπλο:

την κεντρική θέση του δολαρίου στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Ένα κινεζικό διυλιστήριο μπορεί να θέλει ιρανικό πετρέλαιο.

Μια τράπεζα όμως πρέπει να υπολογίσει εάν αξίζει να διακινδυνεύσει την πρόσβασή της σε δολάρια, αμερικανικές τράπεζες και διεθνείς συναλλαγές για να το χρηματοδοτήσει.

Εκεί βρίσκεται η πραγματική δύναμη των δευτερογενών κυρώσεων.

Η 24η Αυγούστου γίνεται ημερομηνία-κλειδί

Η επόμενη κίνηση της Ουάσιγκτον μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Εάν το νέο πακέτο περιοριστεί σε περισσότερες ιρανικές εταιρείες και μικρούς μεσάζοντες, η Τεχεράνη πιθανότατα θα επιχειρήσει ξανά να δημιουργήσει νέες διαδρομές παράκαμψης.

Εάν όμως οι ΗΠΑ αρχίσουν να χτυπούν μεγάλες ξένες τράπεζες, διυλιστήρια, ναυτιλιακές ή κρατικές επιχειρήσεις, τότε η σύγκρουση θα περάσει σε διαφορετικό επίπεδο.

Δεν θα πρόκειται πλέον μόνο για οικονομικό πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν.

Θα πρόκειται για μια δοκιμασία του κατά πόσο η Ουάσιγκτον μπορεί να υποχρεώσει τον υπόλοιπο κόσμο να συμμετάσχει στην απομόνωση της Τεχεράνης.

Και τότε το μεγάλο ερώτημα δεν θα είναι μόνο εάν το Ιράν μπορεί να αντέξει.

Θα είναι εάν η Κίνα, η Ινδία και άλλες μεγάλες οικονομίες είναι διατεθειμένες να αψηφήσουν τον Τραμπ – και πόσο ακριβά είναι έτοιμες να πληρώσουν γι’ αυτό.

Πηγή: pagenews.gr

Κώστας Καλλιαντέρης
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Κώστας Καλλιαντέρης Οικονομικός Συντάκτης
Εξειδικεύεται στην κάλυψη θεμάτων οικονομίας, επιχειρηματικότητας, ενέργειας, μεταφορών, κατασκευών και αγορών. Παρακολουθεί τις οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αναλύοντας τις επιπτώσεις τους στην επιχειρηματική δραστηριότητα και την πραγματική οικονομία. Διαθέτει εμπειρία στη δημοσιογραφική κάλυψη οικονομικού και πολιτικού ρεπορτάζ, καθώς και στη σύνταξη αναλυτικών άρθρων για την αγορά, τις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο