Fed:Η ώρα της αλήθειας για τον Γουόρς–Το πετρέλαιο «καίει» τα επιτόκια και ο Τραμπ πιέζει πριν από τις κάλπες
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 11 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Fed: Η ώρα της αλήθειας για τον Γουόρς – Το πετρέλαιο «καίει» τα επιτόκια και ο Τραμπ πιέζει πριν από τις κάλπες
Η Federal Reserve βρίσκεται μπροστά σε ένα επικίνδυνο οικονομικό και πολιτικό σταυροδρόμι, καθώς η νέα συνεδρίαση για τα αμερικανικά επιτόκια πραγματοποιείται υπό τη σκιά της εκτίναξης των ενεργειακών τιμών, της επιμονής του πληθωρισμού και των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, ο οποίος καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη περιορισμού των πληθωριστικών πιέσεων και στον κίνδυνο να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την αμερικανική οικονομία.
Το διακύβευμα, ωστόσο, ξεπερνά τα στενά όρια της νομισματικής πολιτικής. Με τις κάλπες να πλησιάζουν και τον Ντόναλντ Τραμπ να ασκεί πίεση στην κεντρική τράπεζα, κάθε απόφαση αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος.
Οι επενδυτές εμφανίζονται σχεδόν βέβαιοι ότι η Fed θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στην τρέχουσα συνεδρίαση, με πιθανότητα άνω του 90%. Την ίδια στιγμή, όμως, σύμφωνα με το εργαλείο FedWatch της CME Group, αποτιμούν στο 73% την πιθανότητα αύξησης κατά 25 μονάδες βάσης στις 8-9 Δεκεμβρίου.
Πρόκειται για μια αντίφαση που αποτυπώνει την αβεβαιότητα: οι αγορές περιμένουν προσωρινή παύση, αλλά όχι απαραίτητα το τέλος της νομισματικής σύσφιξης.
Το πετρέλαιο ανατρέπει τους υπολογισμούς της Fed
Ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος για την αμερικανική κεντρική τράπεζα παραμένει η ενέργεια.
Ο ετήσιος πληθωρισμός στις ΗΠΑ επιταχύνθηκε τον Σεπτέμβριο στο 3,7%, από 3,4% τον Αύγουστο, απομακρυνόμενος ακόμη περισσότερο από τον στόχο του 2%.
Ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,6%, ενώ οι τιμές χονδρικής κατέγραψαν αύξηση 6,3%, ενισχύοντας τις ανησυχίες για νέα μετακύλιση κόστους στους καταναλωτές.
Ο πρόεδρος της Chicago Fed, Όσταν Γκούλσμπι, χαρακτήρισε τα στοιχεία «αποθαρρυντικά», υπογραμμίζοντας ότι ο υποκείμενος πληθωρισμός στα σημερινά επίπεδα είναι «μη αποδεκτός».
Οι ανατιμήσεις στα καύσιμα έχουν εξελιχθεί σε βασικό παράγοντα πίεσης.
Η βενζίνη παραμένει πάνω από τα τέσσερα δολάρια ανά γαλόνι επί τρεις συνεχόμενους μήνες, ενώ το πετρέλαιο κίνησης άγγιξε στα τέλη Σεπτεμβρίου το ιστορικό υψηλό των 6,53 δολαρίων ανά γαλόνι.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Εργασίας, η βενζίνη ευθύνεται για περισσότερο από το ήμισυ της μηνιαίας αύξησης των τιμών καταναλωτή τον Σεπτέμβριο.
Η γεωπολιτική κρίση γύρω από το Ιράν επιδεινώνει την κατάσταση.
Το Brent, αφού προσέγγισε τα 117,4 δολάρια ανά βαρέλι, κατέγραψε τη Δευτέρα πτώση μεγαλύτερη του 6%, καθώς οι διπλωματικές πρωτοβουλίες για αποκλιμάκωση δημιούργησαν συγκρατημένη αισιοδοξία.
Ωστόσο, με την τιμή του να κινείται την Τρίτη κοντά στα 110,8 δολάρια, το πετρέλαιο παραμένει πολύ ακριβότερο από τα περίπου 72 δολάρια πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Αυτό είναι το μεγάλο δίλημμα της Fed: μια νέα αύξηση επιτοκίων μπορεί να συγκρατήσει τη ζήτηση, αλλά δεν μπορεί να αποκαταστήσει την προσφορά πετρελαίου ή να τερματίσει μια γεωπολιτική κρίση.
Οι ενδιάμεσες εκλογές και η σκιά του Λευκού Οίκου
Η πολιτική διάσταση της συνεδρίασης είναι εξίσου σημαντική.
Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ πλησιάζουν, με την ακρίβεια, το κόστος ζωής και τις τιμές των καυσίμων να αποτελούν κρίσιμα ζητήματα για τα αμερικανικά νοικοκυριά.
Μια αιφνιδιαστική αύξηση επιτοκίων λίγες ημέρες πριν από την εκλογική αναμέτρηση θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρές αντιδράσεις από τον Λευκό Οίκο.
Ο Τζόζεφ ΛαΒόργκνα, επικεφαλής οικονομολόγος του αμερικανικού βραχίονα της SMBC και πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ, περιέγραψε χαρακτηριστικά το πολιτικό περιβάλλον:
«Η Fed δεν θέλει να προκαλέσει τον Λευκό Οίκο έξι ημέρες πριν από μια εκλογική αναμέτρηση».
Η δήλωση αναδεικνύει το ευαίσθητο σημείο της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής: η Fed οφείλει να λειτουργεί ανεξάρτητα από την εκτελεστική εξουσία, ακόμη και όταν οι αποφάσεις της έχουν άμεσες πολιτικές συνέπειες.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα ζητήσει χαμηλότερα επιτόκια, επιδιώκοντας ευνοϊκότερες χρηματοδοτικές συνθήκες για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Ο Γουόρς, πάντως, δεν ακολούθησε τις προεδρικές εκκλήσεις τον Σεπτέμβριο, όταν η Fed προχώρησε στην πρώτη αύξηση επιτοκίων έπειτα από τρία χρόνια.
Παράλληλα, η αντιπαράθεση για τη διοικήτρια της Fed, Λίζα Κουκ, προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα έντασης.
Ο Τραμπ συγκρότησε τριμελή επιτροπή προκειμένου να εξεταστεί εάν υπάρχουν λόγοι απομάκρυνσής της, με αφορμή κατηγορίες για απάτη σε στεγαστικά δάνεια, τις οποίες η ίδια αρνείται.
Η υπόθεση αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τα θεσμικά όρια της προεδρικής παρέμβασης στην κεντρική τράπεζα.
Διχασμός στο εσωτερικό της Fed – Ποιοι ζητούν αυξήσεις
Η αβεβαιότητα δεν περιορίζεται στις αγορές. Στο εσωτερικό της Federal Reserve καταγράφονται διαφορετικές προσεγγίσεις για την επόμενη κίνηση.
Ο αντιπρόεδρος της Fed, Φίλιπ Τζέφερσον, αναγνώρισε την αύξηση του κόστους μακροπρόθεσμου δανεισμού, τονίζοντας ότι οι αποφάσεις απαιτούν προσεκτική αξιολόγηση.
«Οι συνάδελφοί μου κι εγώ θα πρέπει να καταλήξουμε στη δική μας κρίση, κάτι που μπορεί να απαιτήσει περισσότερο χρόνο», δήλωσε.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε ο πρόεδρος της New York Fed, Τζον Γουίλιαμς, ο οποίος ξεκαθάρισε:
«Δεν υπάρχει λόγος για βιασύνη».
Αντίθετα, η πρόεδρος της Cleveland Fed, Μπεθ Χάμακ, και η πρόεδρος της Dallas Fed, Λόρι Λόγκαν, εμφανίζονται περισσότερο ανήσυχες για τη διατήρηση των πληθωριστικών πιέσεων.
Η εκτίμησή τους ότι τα επιτόκια ενδέχεται να μην είναι ακόμη αρκετά περιοριστικά δημιουργεί το ενδεχόμενο να υποστηρίξουν νέα αύξηση.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που εξετάζονται στις αγορές, έως και τρία μέλη θα μπορούσαν να διαφοροποιηθούν από την επικρατούσα απόφαση.
Έτσι, το ενδιαφέρον δεν θα επικεντρωθεί μόνο στο τελικό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας, αλλά και στο μέγεθος των πιθανών διαφωνιών.
Η αμερικανική οικονομία αντέχει, αλλά οι αντοχές των νοικοκυριών δοκιμάζονται
Η Fed αντιμετωπίζει μια οικονομία που παρουσιάζει αντιφατικές ενδείξεις.
Από τη μία πλευρά, η αγορά εργασίας εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης. Τον Σεπτέμβριο δημιουργήθηκαν μόλις 29.000 νέες θέσεις εργασίας, ενώ η ανεργία αυξήθηκε στο 4,2%.
Από την άλλη, η οικονομική δραστηριότητα διατηρεί αξιοσημείωτη δυναμική.
Το αμερικανικό ΑΕΠ αναπτύχθηκε με ετήσιο ρυθμό 2,2% το δεύτερο τρίμηνο, ενώ το μοντέλο GDPNow της Atlanta Fed υποδεικνύει ρυθμό ανάπτυξης 3,5% για το τρίτο τρίμηνο.
Η εικόνα αυτή περιπλέκει τις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας.
Μια οικονομία που εξακολουθεί να αναπτύσσεται μπορεί να αντέξει υψηλότερα επιτόκια. Ωστόσο, η επιβράδυνση των προσλήψεων υποδηλώνει ότι οι πιέσεις αρχίζουν να επηρεάζουν την πραγματική οικονομία.
Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση στην αγορά κατοικίας.
Το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου 30 ετών έφθασε στις αρχές Οκτωβρίου το 7,4%, προτού υποχωρήσει στο 7,32%, παραμένοντας αισθητά υψηλότερο από τα επίπεδα πριν από έναν χρόνο.
Η Oxford Economics εκτιμά ότι η άνοδος του κόστους χρηματοδότησης έχει αποκλείσει επιπλέον πέντε εκατομμύρια αμερικανικά νοικοκυριά από τη δυνατότητα αγοράς κατοικίας.
Την ίδια στιγμή, οι προσδοκίες για υψηλότερα επιτόκια διατηρούν το δολάριο κοντά σε υψηλό 18 μηνών έναντι των βασικών διεθνών νομισμάτων.
Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν και την παγκόσμια οικονομία, καθώς ένα ισχυρό δολάριο και υψηλότερες αμερικανικές αποδόσεις αυξάνουν τις πιέσεις στις διεθνείς κεφαλαιαγορές.
Γουόρς: «Δεν προδικάζω τις συνεδριάσεις»
Ο Κέβιν Γουόρς έχει επιλέξει να διατηρεί περιορισμένη δημόσια καθοδήγηση για τις επόμενες αποφάσεις της Fed.
Στις ετήσιες συνεδριάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας, στην Μπανγκόκ, σημείωσε ότι οι οικονομικές εξελίξεις από τον Σεπτέμβριο έχουν «σε γενικές γραμμές ανταποκριθεί στις προσδοκίες μας».
Ωστόσο, απέφυγε να δώσει συγκεκριμένο στίγμα για την επόμενη απόφαση.
«Δεν προδικάζω τις συνεδριάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Και πρόσθεσε:
«Στη Federal Reserve ξεκαθαρίσαμε πολύ καθαρά ότι θα διασφαλίσουμε τη σταθερότητα των τιμών».
Η στάση του δεν αποτελεί έκπληξη.
Ο Γουόρς έχει εκφράσει επί χρόνια επιφυλάξεις για τη λεγόμενη forward guidance, δηλαδή την πρακτική μέσω της οποίας οι κεντρικές τράπεζες προαναγγέλλουν ή υποδεικνύουν τις μελλοντικές κινήσεις τους.
Ο Αντίτια Μπάβε, επικεφαλής ερευνών για την αμερικανική οικονομία στην Bank of America, εκτιμά ότι μια απροσδόκητη αύξηση επιτοκίων θα μπορούσε «να βάλει τέλος στη forward guidance, δείχνοντας στις αγορές ότι δεν μπορούν πια να βασίζονται σε αυτήν».
Πάντως, το σενάριο αιφνιδιαστικής αύξησης δεν αποτελεί τη βασική εκτίμηση των περισσότερων οικονομολόγων.
Η επόμενη μεγάλη δοκιμασία: Ανάπτυξη και πληθωρισμός PCE
Η προσοχή των επενδυτών στρέφεται ήδη στα επόμενα κρίσιμα οικονομικά στοιχεία.
Την Πέμπτη αναμένεται η πρώτη εκτίμηση για την ανάπτυξη του τρίτου τριμήνου στις ΗΠΑ, καθώς και τα στοιχεία Σεπτεμβρίου για τον δείκτη προσωπικών καταναλωτικών δαπανών, γνωστό ως PCE.
Πρόκειται για τον δείκτη πληθωρισμού στον οποίο αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα η Federal Reserve.
Ο Τόμας Ράιαν, ανώτερος οικονομολόγος της Capital Economics για τη Βόρεια Αμερική, εκτιμά ότι τα στελέχη της κεντρικής τράπεζας εξακολουθούν να προσανατολίζονται σε προσεκτική αλλά σταθερή σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.
«Τα στελέχη της Fed εξακολουθούν να δείχνουν, σε γενικές γραμμές, αποφασισμένα να αυστηροποιήσουν την πολιτική με σταθμισμένο ρυθμό», ανέφερε.
Τα τρία σενάρια που φοβούνται οι αγορές
Η επόμενη ημέρα για τη Fed θα εξαρτηθεί από τρεις βασικές εξελίξεις.
Πρώτο σενάριο – Παύση τώρα, αύξηση τον Δεκέμβριο. Πρόκειται για το σενάριο που προεξοφλεί η αγορά, εφόσον ο πληθωρισμός παραμείνει υψηλός και η οικονομία συνεχίσει να αναπτύσσεται.
Δεύτερο σενάριο – Παρατεταμένη αναμονή. Εάν η πτώση του πετρελαίου αποκτήσει διάρκεια και η αγορά εργασίας επιβραδυνθεί περαιτέρω, η Fed θα μπορούσε να διατηρήσει τα επιτόκια αμετάβλητα για μεγαλύτερο διάστημα.
Τρίτο σενάριο – Αιφνιδιαστική επιθετική σύσφιξη. Μια νέα ενεργειακή αναταραχή, σε συνδυασμό με επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυστηρότερη νομισματική στάση, με συνέπειες για τις μετοχές, τα ομόλογα και το κόστος δανεισμού διεθνώς.
Η απόφαση που ξεπερνά τα σύνορα των ΗΠΑ
Η συνεδρίαση της Federal Reserve δεν αφορά μόνο την αμερικανική οικονομία.
Η πορεία των αμερικανικών επιτοκίων επηρεάζει τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, τις χρηματοδοτικές συνθήκες στην Ευρώπη και τις επενδυτικές ροές προς τις αναδυόμενες αγορές.
Για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών αμερικανικών επιτοκίων θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετες πιέσεις μέσω του δολαρίου και των διεθνών ενεργειακών τιμών.
Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αν η Fed θα αυξήσει τα επιτόκια.
Είναι εάν μπορεί να επαναφέρει τον πληθωρισμό στον στόχο του 2% χωρίς να οδηγήσει την αμερικανική οικονομία σε βαθύτερη επιβράδυνση και χωρίς να εμπλακεί στην πολιτική αντιπαράθεση της Ουάσιγκτον.
Ο Κέβιν Γουόρς καλείται να αποδείξει ότι η Fed μπορεί να παραμείνει ανεξάρτητη, την ώρα που το πετρέλαιο ανεβάζει το οικονομικό θερμόμετρο και οι ενδιάμεσες εκλογές αυξάνουν την πολιτική πίεση.
Και αυτή τη φορά, οι αγορές θα αναζητήσουν την απάντηση όχι μόνο στην απόφαση για τα επιτόκια, αλλά κυρίως στις λέξεις που θα επιλέξει ο πρόεδρος της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
