«Ο μεγάλος νικητής του πολέμου;» Γιατί αναλυτές βλέπουν το Ιράν να βγαίνει γεωπολιτικά ενισχυμένο

Παρά τις στρατιωτικές απώλειες, η Τεχεράνη εμφανίζεται να διατηρεί την αποτρεπτική της ισχύ, να ενισχύει την περιφερειακή της θέση και να επιστρέφει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων από ισχυρότερη βάση.

Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ προκάλεσαν σημαντικά πλήγματα στις στρατιωτικές υποδομές του Ιράν κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύγκρουσης, αρκετοί διεθνείς αναλυτές υποστηρίζουν ότι σε γεωπολιτικό επίπεδο η Τεχεράνη κατάφερε να εξέλθει πιο ισχυρή από ό,τι εισήλθε στον πόλεμο.

Η συζήτηση δεν αφορά το ποιος επικράτησε στρατιωτικά στο πεδίο των επιχειρήσεων, αλλά ποιος πέτυχε τους στρατηγικούς του στόχους.

Και σε αυτό το επίπεδο, η εικόνα παραμένει ιδιαίτερα σύνθετη.

Η αλλαγή στόχων της Ουάσιγκτον

Στην έναρξη της κρίσης, πολλοί αναλυτές εκτιμούσαν ότι ο βασικός στόχος των αμερικανοϊσραηλινών επιχειρήσεων ήταν η δραστική αποδυνάμωση του ιρανικού καθεστώτος και των στρατηγικών του δυνατοτήτων.

Ωστόσο, καθώς η σύγκρουση εξελισσόταν, η ατζέντα μετατοπίστηκε σταδιακά προς την αποκλιμάκωση και τις διαπραγματεύσεις.

Η κατάπαυση των εχθροπραξιών και η επανέναρξη του διαλόγου για τα πυρηνικά και τα Στενά του Ορμούζ αποτέλεσαν ένδειξη ότι καμία πλευρά δεν επιθυμούσε μια μακροχρόνια στρατιωτική αναμέτρηση.

Η ιρανική συνοχή

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που επισημαίνουν αρκετοί αναλυτές είναι ότι, παρά τις αρχικές προβλέψεις, το πολιτικό σύστημα του Ιράν δεν κατέρρευσε.

Αντίθετα, η εξωτερική απειλή φαίνεται πως λειτούργησε ως παράγοντας εσωτερικής συσπείρωσης.

Οι κρατικοί θεσμοί παρέμειναν λειτουργικοί, οι Ένοπλες Δυνάμεις συνέχισαν να επιχειρούν, ενώ οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) διατήρησαν τον κεντρικό τους ρόλο στη στρατιωτική διοίκηση.

Το «όπλο» των Στενών του Ορμούζ

Η μεγαλύτερη γεωπολιτική πίεση ασκήθηκε μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Το Ιράν αξιοποίησε τον έλεγχο ενός από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα του κόσμου, προκαλώντας αναστάτωση στις διεθνείς αγορές ενέργειας και αυξάνοντας κατακόρυφα το κόστος μεταφοράς πετρελαίου.

Η δυνατότητα επιρροής στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές παρέμεινε το ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης.

Ασύμμετρη στρατηγική

Η ιρανική στρατηγική βασίστηκε κυρίως στον ασύμμετρο πόλεμο.

Η εκτεταμένη χρήση drones χαμηλού κόστους, βαλλιστικών πυραύλων και αποκεντρωμένων επιχειρησιακών μονάδων αύξησε σημαντικά το κόστος άμυνας για τους αντιπάλους.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας αποτέλεσε ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της σύγκρουσης, καθώς ακριβά δυτικά αμυντικά συστήματα χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν μαζικές επιθέσεις από πολύ φθηνότερα μέσα.

Η οικονομική διάσταση

Η πολεμική αναμέτρηση είχε σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για όλες τις πλευρές.

Η εκτόξευση των τιμών της ενέργειας, η αναστάτωση στις διεθνείς μεταφορές και η αβεβαιότητα στις αγορές αύξησαν την πίεση για πολιτική λύση.

Η σταδιακή επιστροφή στις διαπραγματεύσεις θεωρείται από αρκετούς αναλυτές αποτέλεσμα αυτής της οικονομικής πραγματικότητας περισσότερο παρά καθαρά στρατιωτικής εξέλιξης.

Περιφερειακή ισορροπία

Παρά τις απώλειες που υπέστη, το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί:

• σημαντικό βαλλιστικό οπλοστάσιο,
• ισχυρή εγχώρια αμυντική βιομηχανία,
• δίκτυο περιφερειακών συμμάχων,
• επιρροή σε κρίσιμες περιοχές της Μέσης Ανατολής.

Αυτό σημαίνει ότι η στρατηγική του αποτροπή δεν εξουδετερώθηκε, παρά τις εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Η επόμενη ημέρα

Οι συνομιλίες που συνεχίζονται με τη διαμεσολάβηση του Κατάρ αναμένεται να καθορίσουν αν η σημερινή εύθραυστη ισορροπία θα μετατραπεί σε μια πιο σταθερή περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας.

Το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, οι πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν και η άρση ή μη των κυρώσεων θα αποτελέσουν τα βασικά αντικείμενα των διαπραγματεύσεων.

Νίκη δεν σημαίνει πάντα στρατιωτική επικράτηση

Στις σύγχρονες συγκρούσεις, η στρατηγική επιτυχία δεν μετριέται αποκλειστικά από τις στρατιωτικές απώλειες.

Μετριέται από το ποιος διατηρεί την πολιτική του συνοχή, ποιος επιβάλλει διαπραγματεύσεις από θέση ισχύος και ποιος εξακολουθεί να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στις περιφερειακές ισορροπίες.

Από αυτή την οπτική, αρκετοί διεθνείς αναλυτές θεωρούν ότι το Ιράν απέτρεψε τα χειρότερα σενάρια που αντιμετώπιζε στην αρχή της κρίσης και διατήρησε κρίσιμα στοιχεία της αποτρεπτικής του ισχύος.

Η μεγαλύτερη συνέπεια του πολέμου ίσως δεν αφορά το ίδιο το Ιράν αλλά την αναδιαμόρφωση της γεωπολιτικής ισορροπίας στη Μέση Ανατολή.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαθέτουν τη μεγαλύτερη στρατιωτική ισχύ, όμως απέναντί τους βρίσκεται πλέον ένας αντίπαλος που απέδειξε ότι μπορεί να αντέξει μια υψηλής έντασης σύγκρουση χωρίς να καταρρεύσει πολιτικά ή στρατηγικά.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι ποιος κέρδισε τον πόλεμο, αλλά αν η νέα ισορροπία που διαμορφώνεται θα οδηγήσει σε σταθερότερη συνύπαρξη ή θα αποτελέσει απλώς την προετοιμασία για τον επόμενο γύρο αντιπαράθεσης στη Μέση Ανατολή.

Πηγή: pagenews.gr