Ο Άντι Μπέρναμ «πολιορκεί» τη Ντάουνινγκ Στριτ: Το τέλος του Στάρμερ και η εξέγερση του Βορρά
Πηγή Φωτογραφίας: Newly elected Makerfield MP Andy Burnham of Britain's Labour Party greets a supporter following his victory in the Makerfield by-election, triggered by the resignation of Labour MP John Simons, at the The Edge Wigan in Wigan, Britain, June 19, 2026. REUTERS/Temilade Adelaja
Στο Γουέστμινστερ δεν συζητούν πλέον αν ο Κιρ Στάρμερ έχει πρόβλημα. Συζητούν πόσος χρόνος του απομένει.
Η σαρωτική νίκη του Άντι Μπέρναμ στην αναπληρωματική εκλογή του Μέικερφιλντ δεν ήταν απλώς μια τοπική επιτυχία των Εργατικών. Ήταν ένα πολιτικό σοκ που διέτρεξε ολόκληρο το βρετανικό πολιτικό σύστημα, αναζωπυρώνοντας τα σενάρια διαδοχής του πρωθυπουργού και μετατρέποντας τον δήμαρχο του Μάντσεστερ σε κεντρικό παίκτη της εθνικής πολιτικής σκηνής.
Με ποσοστό που άγγιξε το 55%, ο αποκαλούμενος «King of the North» επέστρεψε στο κοινοβούλιο όχι ως απλός βουλευτής αλλά ως εν δυνάμει ηγέτης.
Και αυτό στο Λονδίνο το κατάλαβαν όλοι.
Το πρόβλημα δεν λέγεται Μπέρναμ. Λέγεται Φάρατζ
Η πραγματική απειλή για τον Στάρμερ δεν προέρχεται από τα αριστερά του κόμματος.
Προέρχεται από τον Νάιτζελ Φάρατζ.
Το Reform UK συνεχίζει να απορροφά ψηφοφόρους των Εργατικών στις παραδοσιακές εργατικές περιφέρειες της βόρειας και κεντρικής Αγγλίας, χτίζοντας μια νέα λαϊκιστική συμμαχία πάνω στην οργή για τη μετανάστευση, το κόστος ζωής και την αίσθηση εγκατάλειψης των περιφερειών.
Για πολλούς βουλευτές των Εργατικών, ο Στάρμερ αποτυγχάνει να δώσει πειστική απάντηση.
Ο Μπέρναμ, αντίθετα, θεωρείται πολιτικός που μιλά τη γλώσσα αυτών των ψηφοφόρων.
«Ο Στάρμερ κέρδισε το Γουέστμινστερ. Ο Μπέρναμ καταλαβαίνει το Γουίγκαν, το Μπόλτον και το Ρότσντεϊλ», παρατηρεί βετεράνος Εργατικός βουλευτής.
Η διαφορά είναι πολιτικά καθοριστική.
Ο Μαντσεστερισμός ως αντι-Λονδρέζικο μανιφέστο
Αυτό που καθιστά τον Μπέρναμ ξεχωριστό δεν είναι μόνο η δημοφιλία του.
Είναι το γεγονός ότι διαθέτει πολιτικό αφήγημα.
Ο λεγόμενος «Μαντσεστερισμός» εξελίσσεται πλέον σε ολοκληρωμένη πολιτική πλατφόρμα.
Στον πυρήνα του βρίσκεται η πεποίθηση ότι η Βρετανία δεν μπορεί να συνεχίσει να κυβερνάται αποκλειστικά από το Λονδίνο.
Ο Μπέρναμ προωθεί:
- δραστική αποκέντρωση εξουσιών,
- μεταφορά δημοσιονομικών πόρων στις περιφέρειες,
- ενίσχυση δημόσιων υπηρεσιών,
- επενδύσεις σε υποδομές εκτός νοτιοανατολικής Αγγλίας,
- αναβίωση της βιομηχανικής βάσης.
Για τους υποστηρικτές του, αποτελεί μια βρετανική εκδοχή περιφερειακού οικονομικού πατριωτισμού.
Για τους επικριτές του, μια επικίνδυνα ακριβή επιστροφή σε κρατικιστικά μοντέλα.
Όμως πολιτικά το μήνυμα λειτουργεί.
Και λειτουργεί ακριβώς εκεί όπου οι Εργατικοί χάνουν έδαφος.
Η εσωκομματική ανταρσία δεν είναι πλέον μυστικό
Στο εσωτερικό του κόμματος η συζήτηση έχει περάσει σε άλλο επίπεδο.
Πριν από λίγους μήνες οι επικρίσεις προς τον Στάρμερ ακούγονταν μόνο σε ιδιωτικές συζητήσεις.
Σήμερα διατυπώνονται δημόσια.
Σύμφωνα με στελέχη που παρακολουθούν στενά το κλίμα στην κοινοβουλευτική ομάδα, ένας σημαντικός αριθμός βουλευτών θεωρεί ότι ο πρωθυπουργός έχει χάσει τη δυναμική που τον έφερε στην εξουσία.
Οι απώλειες στις αυτοδιοικητικές εκλογές, η αδυναμία αναχαίτισης του Reform UK και η συνεχής πτώση της προσωπικής του δημοτικότητας έχουν δημιουργήσει μια ατμόσφαιρα πολιτικής αβεβαιότητας.
Ένας υπουργός που διατηρεί στενές σχέσεις με την ηγεσία το περιγράφει ωμά:«Κανείς δεν σχεδιάζει πραξικόπημα. Αλλά όλο και περισσότεροι σχεδιάζουν την επόμενη μέρα.»
Πώς μπορεί να πέσει ο Στάρμερ
Στο Γουέστμινστερ συζητούνται τρία σενάρια.
Σενάριο 1: Η συντεταγμένη αποχώρηση
Το πιο ήπιο.
Ο Στάρμερ αναγνωρίζει ότι η πολιτική φθορά είναι μη αναστρέψιμη και ανακοινώνει χρονοδιάγραμμα αποχώρησης.
Σε αυτή την περίπτωση, ο Μπέρναμ θα μπορούσε να εμφανιστεί ως υποψήφιος συναίνεσης.
Πολλοί βουλευτές θεωρούν ότι αυτό θα ήταν το λιγότερο τραυματικό σενάριο.
Σενάριο 2: Η ανοιχτή αναμέτρηση
Η επιστροφή του Μπέρναμ στο κοινοβούλιο του δίνει πλέον το δικαίωμα να διεκδικήσει επίσημα την ηγεσία.
Εφόσον συγκεντρώσει τις απαιτούμενες υπογραφές βουλευτών, μπορεί να προκαλέσει εσωκομματική εκλογή.
Και εδώ αρχίζει ο πραγματικός πονοκέφαλος για την Ντάουνινγκ Στριτ.
Διότι οι δημοσκοπήσεις μεταξύ των μελών των Εργατικών δείχνουν ότι ο Μπέρναμ διαθέτει σημαντικό πλεονέκτημα στη βάση.
Σενάριο 3: Η υπομονή του Βορρά
Οι πιο στενοί συνεργάτες του θεωρούν πιθανότερο να περιμένει.
Να χτίσει σχέσεις με τους νέους βουλευτές.
Να ενισχύσει το εθνικό του προφίλ.
Και να εμφανιστεί ως αναπόφευκτη λύση όταν η κρίση κορυφωθεί.
Ένας σύμμαχός του το συνοψίζει:«Ο Άντι δεν χρειάζεται να βιαστεί. Όσο ο Στάρμερ αποδυναμώνεται, ο ίδιος δυναμώνει.»
Η μάχη για την ψυχή των Εργατικών
Στην πραγματικότητα, η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο πρόσωπα.
Αφορά δύο διαφορετικές εκδοχές των Εργατικών.
Ο Στάρμερ εκπροσωπεί το τεχνοκρατικό, θεσμικό, μεταρρυθμιστικό κόμμα του Λονδίνου.
Ο Μπέρναμ επιχειρεί να εκφράσει το κόμμα των πόλεων, των περιφερειών και της εργατικής τάξης που αισθάνεται ότι έχασε τη φωνή της.
Η σύγκρουση θυμίζει όλο και περισσότερο μια εσωτερική μάχη για το τι σημαίνει σήμερα κεντροαριστερά στη Βρετανία.
Και αυτή η μάχη μόλις ξεκίνησε.
Το ερώτημα που πλανάται πάνω από το Γουέστμινστερ
Η ειρωνεία είναι ότι ο Στάρμερ εξακολουθεί να είναι πρωθυπουργός.
Ελέγχει την κυβέρνηση.
Ελέγχει τον κομματικό μηχανισμό.
Διαθέτει υπουργούς και συμμάχους.
Ωστόσο, η πολιτική συζήτηση έχει ήδη μετατοπιστεί.
Δεν αφορά πλέον το πώς θα κυβερνήσει.
Αφορά το ποιος θα τον διαδεχθεί.
Και για πρώτη φορά μετά την είσοδό του στη Ντάουνινγκ Στριτ, το όνομα που ακούγεται πιο συχνά στους διαδρόμους της εξουσίας δεν είναι του Κιρ Στάρμερ.
Είναι του Άντι Μπέρναμ.
Του ανθρώπου που φιλοδοξεί να μετατρέψει τον «Μαντσεστερισμό» από περιφερειακό πείραμα σε εθνικό σχέδιο εξουσίας — και ίσως στο επόμενο κεφάλαιο της βρετανικής πολιτικής ιστορίας.
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο