Σαουδική Αραβία: Χτύπησαν την «έξοδο κινδύνου» του πετρελαίου – Φόβοι για νέο σοκ σε Brent και ναύλα

Το Ριάντ έκλεισε τον στρατηγικό αγωγό Ανατολής–Δύσης μετά την επίθεση με drones από το Ιράκ. Με το Ορμούζ υπό πίεση και τους Χούθι να ενισχύονται στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, η αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν επικίνδυνο διπλό αποκλεισμό των ενεργειακών διαδρομών του Κόλπου.

Ένα από τα σημαντικότερα «δίχτυα ασφαλείας» της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου βγήκε προσωρινά εκτός λειτουργίας.

Η Σαουδική Αραβία ανέστειλε τη λειτουργία του στρατηγικού αγωγού Ανατολής–Δύσης (East-West Pipeline/Petroline), μετά τις επιθέσεις που σημειώθηκαν την Πέμπτη στις περιοχές του Ριάντ και της Μεδίνας. Το υπουργείο Ενέργειας χαρακτήρισε την απόφαση προληπτικό μέτρο, ενώ δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη χρονοδιάγραμμα πλήρους επαναφοράς του αγωγού.

Το γεγονός αποκτά πολύ μεγαλύτερη γεωενεργειακή σημασία από μία ακόμη επίθεση σε πετρελαϊκή υποδομή: ο συγκεκριμένος αγωγός αποτελεί τη βασική σαουδαραβική εναλλακτική στο Στενό του Ορμούζ.

Και αυτή ακριβώς η εναλλακτική διαδρομή βρίσκεται τώρα υπό απειλή.

Drones από το Ιράκ – Το Ριάντ επιβεβαιώνει την προέλευση

Η σαουδαραβική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι ο αγωγός δέχθηκε επίθεση από πολλαπλά drones που εκτοξεύθηκαν από το Ιράκ, προκαλώντας τραυματισμούς και υλικές ζημιές.

Το Ριάντ επέλεξε προς το παρόν να μην απαντήσει στρατιωτικά, μετά από αίτημα της ιρακινής κυβέρνησης να της δοθεί χρόνος ώστε να αποτρέψει νέες επιθέσεις από το έδαφός της.

Η προειδοποίηση, ωστόσο, ήταν σαφής.

«Το Βασίλειο επιβεβαιώνει ότι διατηρεί το δικαίωμα να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της κυριαρχίας, της ασφάλειας, των εγκαταστάσεων, των πολιτών και των κατοίκων του», ανέφερε το σαουδαραβικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η εξέλιξη αυξάνει τον κίνδυνο διεύρυνσης της περιφερειακής σύγκρουσης προς το Ιράκ, όπου δραστηριοποιούνται ένοπλες οργανώσεις που συνδέονται με το Ιράν.

Ο αγωγός που παρακάμπτει το Ορμούζ

Ο East-West Pipeline έχει μήκος περίπου 1.200 χιλιομέτρων και συνδέει τις πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας με το Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η γεωγραφία είναι το κλειδί.

Μέσω του αγωγού, το σαουδαραβικό αργό μπορεί να κινηθεί δυτικά και να φορτωθεί σε δεξαμενόπλοια στην Ερυθρά Θάλασσα, χωρίς να χρειάζεται να περάσει από τα Στενά του Ορμούζ.

Από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, το Ριάντ είχε ενισχύσει δραστικά τη χρήση της συγκεκριμένης διαδρομής. Περίπου 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως που διαφορετικά θα έπρεπε να κινηθούν μέσω τερματικών στον Περσικό Κόλπο είχαν ανακατευθυνθεί προς τον αγωγό και το Γιανμπού.

Γι’ αυτό και το χτύπημα δεν αφορά απλώς έναν αγωγό. Αφορά την υποδομή που είχε σχεδιαστεί για να λειτουργήσει ως bypass όταν το Ορμούζ γίνεται επικίνδυνο.

Από το Ορμούζ στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ: Η παγίδα των δύο στενών

Εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα για την αγορά.

Ακόμη και εάν το πετρέλαιο καταφέρει να φτάσει μέσω του αγωγού στο Γιανμπού, τα δεξαμενόπλοια που κινούνται προς την Ευρώπη βρίσκονται αντιμέτωπα με μία δεύτερη ζώνη υψηλού κινδύνου: την Ερυθρά Θάλασσα και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Οι Χούθι έχουν ενισχύσει θεαματικά τη θέση τους στις δυτικές ακτές της Υεμένης και κατέλαβαν τη στρατηγική νήσο Mayun/Perim, στην είσοδο του Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Η εξέλιξη αυξάνει την ικανότητά τους να απειλούν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.

Έτσι σχηματίζεται μία εξαιρετικά επικίνδυνη ενεργειακή γεωγραφία:

• στα ανατολικά, το Ορμούζ παραμένει σοβαρά διαταραγμένο,
• στο εσωτερικό της Σαουδικής Αραβίας, ο East-West Pipeline έχει ανασταλεί,
• στα δυτικά, οι Χούθι αυξάνουν την πίεση στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ,
• και η ασφαλής μεταφορά του σαουδαραβικού αργού προς τις διεθνείς αγορές γίνεται όλο και δυσκολότερη.

Η επόμενη πίεση μπορεί να έρθει στα ναύλα

Το δεύτερο μέτωπο του ενεργειακού σοκ αφορά τη ναυτιλία.

Όσο περιορίζονται οι χερσαίες και οι ασφαλείς θαλάσσιες επιλογές, τόσο αυξάνεται η αξία διαθέσιμης χωρητικότητας στα δεξαμενόπλοια αλλά και η πιθανότητα μεγαλύτερων διαδρομών.

Εάν οι πλοιοκτήτες αναγκάζονται να αποφεύγουν περιοχές υψηλού κινδύνου, η επίπτωση μεταφέρεται σε περισσότερες ημέρες ταξιδιού, υψηλότερο κόστος καυσίμων, μεγαλύτερη δέσμευση πλοίων και αυξημένα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ένας νέος κύκλος ανόδου των tanker rates — και τελικά υψηλότερο κόστος μεταφοράς κάθε βαρελιού.

Το Brent πάνω από τα 100 δολάρια

Η αγορά έχει ήδη αρχίσει να ενσωματώνει το γεωπολιτικό premium.

Το Brent έκλεισε την Παρασκευή στα 104,56 δολάρια το βαρέλι, με εβδομαδιαία άνοδο άνω του 8%, καθώς οι επενδυτές επανεκτιμούν όχι μόνο το μέγεθος της διαθέσιμης προσφοράς αλλά —κυρίως— τη δυνατότητα αυτή η προσφορά να φτάσει με ασφάλεια στους καταναλωτές.

Αυτό είναι πλέον το κρίσιμο σημείο της πετρελαϊκής κρίσης: το πρόβλημα δεν βρίσκεται μόνο στο πόσα βαρέλια μπορούν να παραχθούν, αλλά στο πόσα μπορούν πράγματι να μεταφερθούν.

Η διπλωματική κίνηση του Ιράν

Μέσα στην κλιμάκωση εμφανίζεται ταυτόχρονα ένα παράθυρο διπλωματίας.

Το Ιράν προετοιμάζει συνάντηση με κράτη του Κόλπου στο Ομάν για τη Δευτέρα, με επίκεντρο το Στενό του Ορμούζ και τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.

Η χρονική συγκυρία έχει ιδιαίτερη σημασία. Όσο αυξάνεται η πίεση στις εναλλακτικές ενεργειακές διαδρομές της Σαουδικής Αραβίας, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η στρατηγική αξία οποιασδήποτε συμφωνίας μπορεί να αποκαταστήσει ασφαλέστερη διέλευση μέσω του Ορμούζ.

Το πραγματικό ρίσκο: να χαθεί ταυτόχρονα και το bypass

Η Σαουδική Αραβία είχε επενδύσει στον East-West Pipeline ακριβώς για μία κρίση σαν τη σημερινή: να μπορεί να διοχετεύσει πετρέλαιο προς την Ερυθρά Θάλασσα όταν το Ορμούζ δεν αποτελεί ασφαλή επιλογή.

Τώρα όμως η ίδια η εναλλακτική διαδρομή γίνεται στόχος.

Και ακόμη δυτικότερα, οι εξελίξεις στην Υεμένη απειλούν το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Εάν η διακοπή του αγωγού παραταθεί ή υπάρξουν νέες επιθέσεις σε σαουδαραβικές ενεργειακές υποδομές, το επόμενο σοκ μπορεί να μη φανεί μόνο στην τιμή του Brent. Μπορεί να περάσει στα ναύλα, στα ασφάλιστρα, στα καύσιμα και τελικά στο κόστος ενέργειας πολύ μακριά από τον Περσικό Κόλπο.

Η αγορά, με άλλα λόγια, δεν φοβάται πλέον μόνο ένα κλειστό Ορμούζ.

Φοβάται ότι μπορεί να χαθεί και η έξοδος κινδύνου.

Πηγή: pagenews.gr