«Πόλεμος» για το νερό στη Βουλή: Σφοδρή σύγκρουση για ΕΥΔΑΠ – ΕΥΑΘ και τις καταγγελίες περί ιδιωτικοποίησης

Το νερό στο επίκεντρο της μεγαλύτερης πολιτικής αντιπαράθεσης του καλοκαιριού

Μετωπική σύγκρουση κυβέρνησης και αντιπολίτευσης προκαλεί το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, το οποίο εισάγεται σήμερα προς ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής.

Η κυβερνητική πλειοψηφία παρουσιάζει τη μεταρρύθμιση ως αναγκαία απάντηση στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης, της λειψυδρίας και των απαρχαιωμένων δικτύων ύδρευσης, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης κάνουν λόγο για ένα σχέδιο που μετατρέπει σταδιακά το νερό από δημόσιο κοινωνικό αγαθό σε αντικείμενο επιχειρηματικής διαχείρισης.

Με βάση τις έως τώρα τοποθετήσεις στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, το νομοσχέδιο υπερψηφίζεται μόνο από τη Νέα Δημοκρατία, ενώ όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης το καταψηφίζουν.

ΠΑΣΟΚ: «Οι διαρροές δεν σταματούν με μια υπογραφή»

Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Μανώλης Χριστοδουλάκης αναγνώρισε ότι η συγκέντρωση υπηρεσιών μπορεί να δημιουργήσει οικονομίες κλίμακας, ωστόσο υποστήριξε ότι δεν αντιμετωπίζει τα πραγματικά προβλήματα των δικτύων.

«Ένα συγκεντρωτικό μοντέλο δεν επισκευάζει απευθείας τους αγωγούς, ούτε αντικαθιστά τα παλαιά δίκτυα. Χωρίς επενδύσεις, οι διαρροές παραμένουν ίδιες ανεξάρτητα από το ποιος υπογράφει τα απαιτούμενα έγγραφα.»

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ έθεσε παράλληλα στο επίκεντρο το ζήτημα του χαρακτήρα των δύο μεγάλων παρόχων ύδρευσης.

Όπως σημείωσε, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες οι εταιρείες ύδρευσης παραμένουν υπό δημόσιο έλεγχο και τα πλεονάσματά τους επιστρέφουν στις υποδομές.

«Στην Ελλάδα, αντίθετα, η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ είναι εισηγμένες εταιρείες. Αυτό σημαίνει ότι μέρος των κερδών καταλήγει στους μετόχους και όχι αποκλειστικά στις επενδύσεις των δικτύων.»

Μάλιστα κάλεσε την κυβέρνηση, εφόσον θεωρεί το νερό δημόσιο κοινωνικό αγαθό, να το κατοχυρώσει και μέσω της Συνταγματικής Αναθεώρησης.

ΚΚΕ: «Το νερό δεν είναι εμπόρευμα»

Η αγορήτρια του ΚΚΕ Διαμάντω Μανωλάκου κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επιταχύνει την εμπορευματοποίηση της διαχείρισης των υδάτων.

«Το νερό πρέπει να είναι και είναι κοινωνικό αγαθό.»

Επικαλέστηκε μάλιστα τις αντιδράσεις της ΚΕΔΕ και των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης, οι οποίες ζητούν την απόσυρση του νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ότι οδηγεί τις τοπικές υπηρεσίες ύδρευσης να λειτουργούν ως «μεζέδες στο πιάτο της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ».

Το ΚΚΕ υποστήριξε ότι η διαχείριση του νερού πρέπει να αποδεσμευτεί από τους κανόνες της αγοράς και να στηρίζεται αποκλειστικά στην κάλυψη των κοινωνικών αναγκών.

ΣΥΡΙΖΑ: «Χρειάζεται σχέδιο και όχι υπερσυγκέντρωση»

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Χρήστος Γιαννούλης αναγνώρισε ότι η λειψυδρία και η ορθολογική διαχείριση των υδάτων αποτελούν πραγματικές προκλήσεις.

Ωστόσο, εξέφρασε επιφυλάξεις για το αν το συγκεκριμένο νομοσχέδιο αποτελεί τη σωστή απάντηση.

«Υπάρχουν ζητήματα υποδομών και δημόσια κοινωνικά αγαθά, όπως το νερό, που υπερβαίνουν κυβερνητικές θητείες και ιδεολογικές διαφορές.»

Παράλληλα προειδοποίησε ότι η υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων στις δύο μεγάλες εταιρείες πραγματοποιείται χωρίς σαφές επιχειρησιακό σχέδιο για την αναβάθμιση των δικτύων.

Οι υπόλοιπες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης

Από την Ελληνική Λύση, ο Κώστας Μπούμπας κατηγόρησε την κυβέρνηση για αντιφατική στάση, σημειώνοντας ότι μόλις πριν από λίγες ημέρες είχε υπερψηφιστεί ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης που προέβλεπε αποκλειστικά εθελοντικές συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ.

«Πριν από δεκαπέντε ημέρες μιλούσατε για οικειοθελείς συγχωνεύσεις και τώρα έρχεστε να θεσπίσετε υποχρεωτικές.»

Ο Κομνηνός Δελβερούδης από τη Νίκη προειδοποίησε ότι το νομοσχέδιο ενισχύει τον κίνδυνο ιδιωτικοποίησης του νερού, ενώ η Τζώρτζια Κεφαλά από την Πλεύση Ελευθερίας άσκησε κριτική στην κυβερνητική πολιτική για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων, σχολιάζοντας ότι την ώρα που εγκρίνονται νέες πισίνες σε νησιά με λειψυδρία παρουσιάζεται ένα νομοσχέδιο ως λύση για το πρόβλημα του νερού.

Παπασταύρου: «Όποιος λέει όχι στη μεταρρύθμιση, λέει ναι στις διαρροές»

Απαντώντας στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υπερασπίστηκε με έντονο τρόπο τη μεταρρύθμιση.

«Όποιος λέει “όχι” στη συνένωση των δικτύων ύδρευσης, στην πραγματικότητα λέει “ναι” στα πεπαλαιωμένα δίκτυα, “ναι” στις διαρροές, “ναι” στην αδυναμία αξιοποίησης ευρωπαϊκών πόρων και “ναι” στη διαιώνιση των ίδιων προβλημάτων.»

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η χώρα δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί με ένα κατακερματισμένο σύστημα εκατοντάδων διαφορετικών φορέων διαχείρισης.

«Η χρηστή διακυβέρνηση αποτελεί προτεραιότητα τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και του ΟΗΕ.»

Η κυβέρνηση επικαλείται τα παραδείγματα της Χαλκιδικής και της Βόλβης

Ο κ. Παπασταύρου επικαλέστηκε τις πρόσφατες εισαγγελικές έρευνες για την ποιότητα του πόσιμου νερού στη Σιθωνία Χαλκιδικής και στη Νυμφόπετρα Βόλβης, υποστηρίζοντας ότι αναδεικνύουν τα όρια του σημερινού μοντέλου.

Στη Σιθωνία, όπως ανέφερε, η απουσία ολοκληρωμένου αποχετευτικού δικτύου είχε ως αποτέλεσμα την παρουσία εντερόκοκκων και κολοβακτηριδίων στο δίκτυο ύδρευσης.

Στη Νυμφόπετρα, αντίστοιχα, εντοπίστηκαν αυξημένες συγκεντρώσεις ουρανίου και φθορίου λόγω υπεράντλησης των γεωτρήσεων.

«Το σημερινό μοντέλο των περίπου 730 οργανισμών, χωρίς ενιαίο σχεδιασμό και χωρίς αποτελεσματικό έλεγχο, οδηγεί τελικά σε υπονόμευση της δημόσιας υγείας.»

Παράλληλα αναφέρθηκε και στις πρόσφατες εισαγγελικές παρεμβάσεις στην Πελοπόννησο σχετικά με καταγγελίες για εκβιασμούς στην άρδευση αγροτικών εκμεταλλεύσεων.

Τι προβλέπει η μεταρρύθμιση

Από την πλευρά της Νέας Δημοκρατίας, ο εισηγητής Διονύσης Σταμενίτης υποστήριξε ότι το νέο πλαίσιο δεν αλλάζει τον χαρακτήρα του νερού ούτε οδηγεί σε ιδιωτικοποίηση.

Σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, η μεταρρύθμιση επιδιώκει:

• την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ σε περισσότερες περιοχές,
• τη δημιουργία μεγαλύτερων και οικονομικά βιώσιμων φορέων,
• την επιτάχυνση μεγάλων επενδύσεων στα δίκτυα,
• την καλύτερη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων,
• τη διατήρηση της κυριότητας των παγίων από τους δήμους,
• τη διασφάλιση των εργασιακών σχέσεων του προσωπικού των ΔΕΥΑ.

Ο ίδιος επέμεινε ότι:

«Δεν υπάρχει διάταξη που να μεταβάλλει τον χαρακτήρα του νερού ή να προβλέπει ιδιωτικοποίηση της υπηρεσίας ύδατος, ούτε υπάρχει διάταξη που να οδηγεί σε αυξήσεις για τους πολίτες.»

Η συζήτηση για το νερό εξελίσσεται σε μία από τις πιο έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις της κοινοβουλευτικής περιόδου, καθώς δεν αφορά μόνο μια διοικητική αναδιάρθρωση, αλλά αγγίζει τον πυρήνα της δημόσιας πολιτικής για ένα κρίσιμο φυσικό αγαθό.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει τη μεταρρύθμιση ως εργαλείο αντιμετώπισης της λειψυδρίας, της κλιματικής κρίσης και της χρόνιας υποεπένδυσης στις υποδομές, προβάλλοντας την ανάγκη συγκέντρωσης πόρων και τεχνογνωσίας. Από την άλλη πλευρά, η αντιπολίτευση επιδιώκει να μεταφέρει τη συζήτηση από την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης στη θεσμική προστασία του νερού ως δημόσιου αγαθού, προειδοποιώντας για σταδιακή εμπορευματοποίηση μέσω της διεύρυνσης του ρόλου εισηγμένων εταιρειών.

Η σημερινή ψηφοφορία αναμένεται να εγκρίνει το νομοσχέδιο με τις ψήφους της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Ωστόσο, η πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση γύρω από τη διαχείριση των υδάτινων πόρων αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς το θέμα συνδέεται πλέον άμεσα με τη λειψυδρία, την κλιματική προσαρμογή και το μοντέλο δημόσιων υπηρεσιών που θα ακολουθήσει η χώρα τα επόμενα χρόνια.