ΗΠΑ προς Ευρώπη: «Σταματήστε να προσπαθείτε να αλλάξετε την Κίνα» – Το νέο δόγμα απέναντι στο Πεκίνο

Ο εμπορικός εκπρόσωπος του Τραμπ απορρίπτει 25 χρόνια οικονομικής διπλωματίας ως αποτυχημένα – Η Ουάσιγκτον χτίζει «τείχος» δασμών, ενώ η Ευρώπη δέχεται πλέον το δικό της China shock

Η Ουάσιγκτον εγκαταλείπει πλέον ανοιχτά μια στρατηγική που χαρακτήρισε σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα αμερικανικής οικονομικής πολιτικής απέναντι στην Κίνα: την προσπάθεια να πειστεί το Πεκίνο να αλλάξει το εξαγωγικό, κρατικά υποστηριζόμενο οικονομικό του μοντέλο.

Ο εμπορικός εκπρόσωπος των ΗΠΑ Jamieson Greer το είπε χωρίς περιστροφές:

«Το κάναμε επί 25 χρόνια με τους καλύτερους ανθρώπους μας και όλα έγιναν χειρότερα».

Και χαρακτήρισε «τρελή» την ιδέα ότι περισσότερος διάλογος με την Κίνα για αποταμίευση, επενδύσεις και ενίσχυση της κατανάλωσης θα μπορούσε πλέον να αλλάξει ουσιαστικά τη δομή της κινεζικής οικονομίας.

Η αλλαγή είναι στρατηγική.

Οι ΗΠΑ δεν προσπαθούν πλέον πρωτίστως να μεταρρυθμίσουν την Κίνα.

Προσπαθούν να προστατευθούν από αυτήν.

Το μεγάλο αμερικανικό στοίχημα τελείωσε

Για δεκαετίες, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί πίστευαν ότι η μεγαλύτερη ενσωμάτωση της Κίνας στο παγκόσμιο εμπόριο θα οδηγούσε σταδιακά σε βαθύτερες οικονομικές μεταρρυθμίσεις.

Το Πεκίνο θα βασιζόταν περισσότερο στην εγχώρια κατανάλωση, λιγότερο στις επενδύσεις και στις εξαγωγές και θα μείωνε τον ρόλο των κρατικών επιδοτήσεων και της βιομηχανικής πολιτικής.

Ο Greer λέει ουσιαστικά ότι αυτή η εποχή τελείωσε.

Ήδη από τον Μάιο είχε δηλώσει ότι η Ουάσιγκτον έχει αποδεχθεί πως δεν πρόκειται να υπάρξει κάποια «γιγαντιαία συνολική μεταρρύθμιση» του κινεζικού πολιτικοοικονομικού συστήματος.

Αυτό εξηγεί και γιατί η αμερικανική εμπορική πολιτική μετακινήθηκε από το engagement στο shielding.

Δασμοί, περιορισμοί στην τεχνολογία, έλεγχοι εξαγωγών και προστασία στρατηγικών βιομηχανιών γίνονται πλέον το βασικό εργαλείο.

Greer: «Γιατί δεν κάνουν οι Ευρωπαίοι αυτό που κάνουμε εμείς;»

Η νέα γραμμή της Ουάσιγκτον έχει και σαφή ευρωπαϊκό αποδέκτη.

Ο Greer απέρριψε το επιχείρημα ότι ΗΠΑ και Ευρώπη χρειάζονται πρώτα μια νέα μεγάλη συντονισμένη στρατηγική απέναντι στο Πεκίνο.

«Όταν μου λένε ότι πρέπει να ενωθούμε με τους Ευρωπαίους, η απάντησή μου είναι ότι δεν υπάρχει κάτι πραγματικά διαφορετικό που πρέπει να κάνουμε εμείς», ανέφερε.

Και συνέχισε:

«Το ερώτημα είναι γιατί δεν κάνουν εκείνοι πράγματα; Γιατί δεν αναλαμβάνουν δράση;»

Το μήνυμα είναι ωμό:

Η Ευρώπη πρέπει να πλησιάσει την αμερικανική πολιτική έναντι της Κίνας – όχι οι ΗΠΑ την ευρωπαϊκή.

Και τώρα η Ευρώπη δέχεται το δικό της «China shock»

Το timing δεν είναι τυχαίο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη πίεση από την έκρηξη των κινεζικών βιομηχανικών εξαγωγών.

Η Κίνα εξήγαγε αγαθά αξίας περίπου 3,8 τρισ. δολαρίων το 2025, επίπεδο-ρεκόρ, ενώ οι εξαγωγές της αυξήθηκαν ακόμη περίπου 14% μέχρι τον Ιούλιο του 2026, παρότι οι πωλήσεις προς τις ΗΠΑ υποχώρησαν.

Αυτό σημαίνει ότι μέρος της παραγωγής που δυσκολεύεται να εισέλθει στην αμερικανική αγορά κατευθύνεται αλλού.

Και η Ευρώπη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή.

Αυτοκίνητα, μπαταρίες, φωτοβολταϊκά, χάλυβας, μηχανήματα και πλέον προϊόντα υψηλής τεχνολογίας ασκούν πίεση σε ευρωπαϊκούς βιομηχανικούς κλάδους.

Η πρώην επίτροπος Εμπορίου Cecilia Malmström έχει ήδη χαρακτηρίσει το φαινόμενο διεθνοποίηση του «China shock».

Το κινεζικό παράδοξο: Αδύναμη κατανάλωση, ισχυρά εργοστάσια

Η δομή της κινεζικής οικονομίας εξηγεί γιατί το πρόβλημα δεν εξαφανίζεται.

Η εγχώρια ζήτηση παραμένει αδύναμη.

Τον Ιούλιο, οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν μόλις 0,6% σε ετήσια βάση, ενώ οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου μειώθηκαν σχεδόν 7% στο πρώτο επτάμηνο του 2026.

Η αγορά ακινήτων παραμένει σε βαθιά κρίση, με τις επενδύσεις στον κλάδο να υποχωρούν περίπου 19%.

Την ίδια στιγμή, όμως, η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε κατά 4,5%, ενώ η high-tech μεταποίηση ενισχύθηκε σχεδόν 14%.

Αυτό είναι το βασικό πρόβλημα για τον υπόλοιπο κόσμο:

Η Κίνα εξακολουθεί να παράγει πολύ περισσότερο απ’ όσο μπορεί να απορροφήσει η εσωτερική της αγορά.

Η διαφορά πρέπει να εξαχθεί.

Η AI μπορεί να κάνει την ανισορροπία ακόμη μεγαλύτερη

Υπάρχει μάλιστα ένας νέος παράγοντας που μπορεί να ενισχύσει το πρόβλημα.

Η Κίνα επενδύει επιθετικά στην τεχνητή νοημοσύνη, στα chips, στα data centers και στη βιομηχανική αυτοματοποίηση.

Αυτό μπορεί να κάνει τα κινεζικά εργοστάσια ακόμη πιο παραγωγικά χωρίς να αυξήσει αντίστοιχα την εγχώρια κατανάλωση.

Με άλλα λόγια:

περισσότερη παραγωγικότητα + αδύναμη εσωτερική ζήτηση = ακόμη περισσότερα προϊόντα που πρέπει να βρουν αγοραστές στο εξωτερικό.

Ο Τραμπ χτίζει τείχος – Η Ευρώπη ακόμα συζητά

Οι ΗΠΑ είχαν ήδη αρχίσει να απομακρύνονται από το παλιό μοντέλο πολύ πριν από τη δεύτερη θητεία Τραμπ.

Η κυβέρνηση Biden διατήρησε μεγάλο μέρος των δασμών που είχαν επιβληθεί κατά την πρώτη προεδρία Τραμπ και αύξησε τις επιβαρύνσεις σε προϊόντα όπως τα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα.

Η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο, αντιμετωπίζοντας την προστασία της αμερικανικής βιομηχανικής βάσης ως ζήτημα οικονομικής και εθνικής ασφάλειας.

Η Ευρώπη έχει επίσης αρχίσει να κινείται: δασμοί στα κινεζικά EVs, μέτρα για τον χάλυβα, περιορισμοί στις δημόσιες προμήθειες ιατρικού εξοπλισμού.

Αλλά η ευρωπαϊκή προσέγγιση παραμένει πιο επιφυλακτική και κατακερματισμένη.

Το μεγάλο δίλημμα για τις Βρυξέλλες

Η ΕΕ αντιμετωπίζει μια πολύ πιο δύσκολη εξίσωση από τις ΗΠΑ.

Η Κίνα είναι τεράστια αγορά για ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Η Γερμανία ειδικά έχει οικοδομήσει μεγάλο μέρος του βιομηχανικού της μοντέλου πάνω στη σχέση με την κινεζική αγορά.

Ταυτόχρονα, όμως, κινεζικές επιχειρήσεις αρχίζουν να ανταγωνίζονται τους Ευρωπαίους σε κλάδους όπου μέχρι πρόσφατα η Ευρώπη θεωρούσε ότι είχε σαφές τεχνολογικό πλεονέκτημα.

Αυτό δημιουργεί μια στρατηγική σύγκρουση:

Πώς προστατεύεις την ευρωπαϊκή παραγωγή χωρίς να πυροδοτήσεις εμπορικό πόλεμο με έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς σου εταίρους;

Froman: Η Ουάσιγκτον δεν πρέπει να εγκαταλείψει τόσο εύκολα την πίεση

Δεν συμφωνούν όμως όλοι με τη νέα γραμμή Greer.

Ο Michael Froman, πρώην εμπορικός εκπρόσωπος των ΗΠΑ επί Barack Obama και σημερινός πρόεδρος του Council on Foreign Relations, προειδοποιεί ότι η υπερπαραγωγή της Κίνας μπορεί να εξελιχθεί στον πυρήνα της επόμενης παγκόσμιας οικονομικής κρίσης.

Υποστηρίζει ότι η ικανότητα του υπόλοιπου κόσμου να απορροφά την κινεζική πλεονάζουσα παραγωγή πλησιάζει σε όρια αντοχής.

Η δική του πρόταση είναι σχεδόν αντίθετη από εκείνη του Greer:

αντί η Ουάσιγκτον να εγκαταλείψει την προσπάθεια, θα πρέπει να δημιουργήσει «coalition of the willing» με Ευρώπη και άλλους εταίρους ώστε να αυξηθεί η συλλογική πίεση στο Πεκίνο για οικονομική εξισορρόπηση.

Δύο εντελώς διαφορετικές στρατηγικές

Η συζήτηση αποτυπώνει πλέον δύο σχολές σκέψης.

Η πρώτη –του Greer και της κυβέρνησης Trump– λέει:

Μην προσπαθείς να αλλάξεις την Κίνα. Προστάτευσε τη δική σου οικονομία.

Η δεύτερη –που εκφράζει ο Froman– λέει:

Εάν κάθε χώρα υψώσει απλώς τα δικά της τείχη, το κινεζικό πλεόνασμα θα μετακινηθεί από αγορά σε αγορά μέχρι να δημιουργήσει μεγαλύτερη παγκόσμια κρίση.

Η Ευρώπη βρίσκεται ακριβώς στη μέση αυτής της διαμάχης.

Η νέα μεγάλη γεωοικονομική σύγκρουση δεν είναι ΗΠΑ–Κίνα

Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο σημαντικό συμπέρασμα.

Η πρώτη φάση του εμπορικού πολέμου ήταν κυρίως μια σύγκρουση ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και το Πεκίνο.

Η επόμενη μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερη.

Καθώς οι ΗΠΑ κλείνουν περισσότερο την αγορά τους, το κινεζικό εξαγωγικό πλεόνασμα αναζητά νέους προορισμούς.

Η Ευρώπη, η Λατινική Αμερική και άλλες αναδυόμενες αγορές δέχονται ολοένα μεγαλύτερη πίεση.

Και οι Ευρωπαίοι βρίσκονται τώρα αντιμέτωποι με το ερώτημα που οι Αμερικανοί θεωρούν ότι απάντησαν ήδη:

Προσπαθείς να πείσεις την Κίνα να αλλάξει – ή αποδέχεσαι ότι δεν θα αλλάξει και χτίζεις άμυνα απέναντί της;

Για την κυβέρνηση Τραμπ, η απάντηση είναι πλέον οριστική.

Όπως το θέτει ο Jamieson Greer, το πείραμα των τελευταίων 25 ετών απέτυχε.

Η Ουάσιγκτον δεν περιμένει πια από το Πεκίνο να αλλάξει το οικονομικό του μοντέλο. Περιμένει από την Ευρώπη να αλλάξει το δικό της μοντέλο αντιμετώπισης της Κίνας.

Πηγή: pagenews.gr